431. Desiderio da Settignano, προικισμένος αλλά… (158)

DESIDERIO DA SETTIGNANO Meeting of Christ and St John the Baptist as Youth 1453-64 Marble relief, diameter 50 cm Musée du Louvre, Paris. Πριν καταλήξει στο Λούβρο το tondo ανήκε στην ιδιοκτησία της οικογένειας των Μεδίκων. Η ασυναγώνιστη λεπτότητα που ο Settignano χειρίζεται το ανάγλυφο μαγεύει το θεατή. Ο Χριστός διακρίνεται από το σταυρό στο φωτοστέφανό του

DESIDERIO DA SETTIGNANO Tomb of Carlo Marsuppini 1453-64 White and coloured marbles, height: 613 cm Santa Croce, Florence. Το αριστούργημα αποτελεί σήμερα από τα κεντρικότερα σημεία επίσκεψης της Φλωρεντίας στο ναό του Τιμίου Σταυρού

Γεννημένος περίπου 50 χρόνια μετά το Ντονατέλλο, ο Desiderio da Settignano (1430-1464) πρόλαβε και πέθανε νωρίτερα! Οφείλουν πραγματικά στη μητέρα Φύση οι ευεργετημένοι που μπορούν να δημιουργούν άκοπα και με απερίγραπτη χάρη όσα άλλοι, δεν καταφέρνουν ούτε με μόχθο αλλά ούτε και με μίμηση να πετύχουν κατ΄ ελάχιστο. Πρόκειται για παραδείσιο δώρο θεού η ευγένεια και η απλότητα να μπορείς να σμιλεύεις τον ανυπότακτο μαρμάρινο όγκο ώστε να προκύψουν έργα με τέτοια απλότητα και χάρη όπως ακριβώς είναι τα έργα του Ντεσιντέριο. Είτε είναι βέρος Φλωρεντίνος είτε γεννήθηκε στο χωριό Σετινιάνο -δυο χιλιόμετρα μακριά- είναι σχεδόν αδιάφορο, πάντως προερχόταν από οικογένεια λιθοξόων και αντιλήφθηκε όσο λίγοι τις δυνατότητες του μαρμάρου με αυθεντική οικειότητα..

Μιμήθηκε το ύφος του μεγάλου δασκάλου του, όμως το πήγε παραπέρα, προικισμένος με το προσωπικό του χάρισμα της φινέτσας και της αέρινης δύναμης στη «γένεση» των κεφαλών. Οι γυναίκες και τα παιδιά του διαθέτουν έναν εύπλαστο χαρακτήρα, μορφές μαλακές, λεπτές, γοητευτικές. Νέος ακόμη εργάστηκε για το βάθρο όπου στήθηκε ο Δαυίδ του Ντονατέλλο, που βρίσκεται στο Παλάτσο Ντουκάλε τη Φλωρεντίας, Ορισμένες έξοχες  Άρπυιες εκεί όπως και κάποιες έλικες της αμπέλου, μπρούτζινα πάντα, είναι ιδιαίτερα χαριτωμένες και σοφά σκηνοθετημένες.

Ερωτιδέας, λεπτομέρεια από τον τάφο του Marsuppini. Αν ξεχαστείς παρατηρώντας τα δάχτυλα, νιώθεις πως το παιδί θα φύγει όπου νά ΄ναι.

Στην πρόσοψη του σπιτιού του “Gianfigliazzi” τοποθέτησε ένα μεγάλο θυρεό με ένα υπέροχο λιοντάρι, καθώς και άλλες πέτρινες εκπλήξεις. Στο παρεκκλήσι Brancacci (όπου βεβαίως τα θαύματα του Masaccio) παρέδωσε έναν ξύλινο άγγελο, και στον S. Lorenzo ολοκλήρωσε το θυσιαστήριο με μεγάλη επιμέλεια. Το μαρμάρινο ανάγλυφο ενός παιδιού επιστρέφει κάθε Χριστούγεννα εκεί ως ένα έξοχο έργο τέχνης. Στη S. Maria Novella φιλοτέχνησε το μαρμάρινο τάφο του οσίου Villana, με ορισμένα χαριτωμένα αγγελούδια, και σκηνές από τη ζωή του αγίου ο οποίος δείχνει απλά να κοιμάται. Για γυναικείο μοναστήρι στο Murate σμίλεψε μια μικρή αξιαγάπητη Μαντόνα σε μια στήλη. Στο ναό του αγίου Piero Maggiore συναντούμε τη σκηνή της θυσίας σε μάρμαρο, με το σύνηθες φινίρισμα του, και παρόλο που λείπουν τα πρόσωπα, εύκολα αναγνωρίζει κανείς τη χάρη και το στυλ που χαρακτηρίζει το όλον έργο του. Δημιούργησε επίσης μια μαρμάρινη προτομή εν ζωή της Μαριέτας degli Strozzi, γυναίκας φιλάρεσκης, επιτυγχάνοντας να αποτυπώσει την ομορφιά της.

DESIDERIO DA SETTIGNANO Tabernacle (detail) c. 1460 Marble San Lorenzo, Florence. Η απόλυτη ψευδαίσθηση

Ένα από τα αριστουργήματά του είναι σίγουρα η επιτύμβια σύνθεση Μ. Κάρλο Marsuppini του Αρέτσο, στην εκκλησία του S. Croce, που αφήνει έκπληκτους τους καλλιτέχνες της εποχής – αλλά και το σημερινό θεατή για τον τρόπο που εισήγαγε τα φυλλώματα στη σαρκοφάγο. Καθώς ο νεκρός είχε υπηρετήσει από τη θέση του ηγεμόνα της πόλης, το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την οικογένεια των Μεδίκων και το δημόσιο ταμείο, αφού ως φαίνεται δεν τσιγκουνεύτηκε καθόλου σε υλικά. Η δεξιοτεχνία του στους ερωτιδείς που παραστέκουν την κλίνη κρατώντας τα όπλα του θανόντος εκπέμπουν μια νεανική γαλήνη και φρεσκάδα.

Γνώριζε τα παιγνίδια του φωτός στο υλικό του και είχε κατά νου τις διδαχές των Φρα Αντζέλικο, Ντομένικο Βενετσάνο και Γκιμπέρτι. Κάθε σκιά μπορούσε να απορροφάται και κάθε ακτίνα μπορούσε να ακτινοβολείται από την κρυσταλλοποίηση. Η εξαιρετική λείανση έφερε τα αποτελέσματα που προσδοκούσε ο γλύπτης.

Desiderio da Settignano - Bambino che ride - Παιδί που γελά, Vienna, Kunsthistorisches Museum, 1464. Σκέτη απόλαυση.

Τα έργα του ενσωματώνουν όλα τα χαρακτηριστικά της λεπτότητας και της φινέτσας της φλωρεντίνικης αριστοκρατίας στο ήμισυ του αιώνα. Εντελώς απροσδόκητα τον βρήκε ο θάνατος στα 28 του χρόνια, προκαλώντας μεγάλη θλίψη σε φίλους πάτρωνες και θαυμαστές οι οποίοι τον μετέφεραν στα χέρια ως την εκκλησία για την εξόδιο ακολουθία. Μάλιστα για μεγάλο διάστημα ποιήματα και σονέτα άφηναν οι σοκαρισμένοι φλωρεντίνοι στον τάφο του, ενώ σχέδιά του τουλάχιστον και 20 χρόνια μετά, συνέχισαν να σμιλεύονται. Ίσως αν ζούσε να είχε ξεπεράσει τα μέτρα της συνήθους Γλυπτικής.

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΟΣ

Advertisements
This entry was posted in Desiderio da Settignano and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s