425. Robert Campin, Δάσκαλος του Φλεμάλ (156)

Robert Campin - Master of Flemalle, "The Marriage of Mary", 1428, Oil on panel, 77 x 88 cm, Museo del Prado, Madrid. Ο καλλιτέχνης πετυχαίνει να συγκεράσει ρωμαϊκά και εβραϊκά στοιχεία στην αρχιτεκτονική του ναού. Για πολλούς αιώνες πριν και μετά τη χρονιά της ζωγραφιάς, οι γάμοι γίνονταν στο εξωτερικό των εκκλησιών όπου και ανταλλάσσονταν δαχτυλίδια και όρκοι πίστης. Η ομάδα αριστερά αποτελεί τους υποψήφιους μνηστήρες που αγωνιούν για την επιλογή, και καθησυχάζονται. Στο εσωτερικό έμπαιναν οι νεόνυμφοι μόνον για να ευλογηθούν από τον κλήρο και να κοινωνήσουν των αχράντων μυστηρίων. Η σύνθεση είναι πρωτοποριακή, συγκλόνισε το ευλαβικό κοινό, και αποδίδει με φωτεινά χρώματα το ρεαλισμό που ποθούσε ο Campin χωρίς να παραλείπει τις λεπτομέρειες που τον συνέγειραν

Portrait of a Woman, 1430, Wood 41 x 28 cm National Gallery, London. Δώστε προσοχή στις καρφίτσες της καλύπτρας

Ο πρώτος μεγάλος “Δάσκαλος” της φλαμανδικής

"St. Veronica", c. 1410 Oil on wood, 151,5 x 61 cm, Städelsches Kunstinstitut, Frankfurt

αντίληψης για τα ζωγραφικά πράγματα είναι σίγουρα ο Ρομπέρ Καμπέν (Robert Campin 1375-1444), γνωστός και ως Δάσκαλος του Φλεμάλ (Master of Flemalle). Υπάρχουν  -ειν’ αλήθεια- φορές που αναρωτιούνται οι μελετητές αν όντως τα δύο πρόσωπα αυτά συμπίπτουν, πάντως ο ανανεωτισμός και η καινοτομία του Καμπέν έρχεται να ξεπεράσει κάθε αμφιβολία. Μικρή τελικά σημασία έχει για τον ρου των αισθημάτων, οι ιστορικοί της Τέχνης ας συνεχίσουν να καταθέτουν τις αμφιβολίες τους.

Robert Campin, "Mιrode Altarpiece". 1427, Oil on wood, 64,1 x 117,8 cm, Metropolitan Museum of Art, New York. Το αριστούργημα του Δασκάλου κρύβει εκπλήξεις. Η χριστιανική εκκλησία σχεδόν παρασιωπά ότι ο Ιωσήφ είχε έξι παιδιά πριν αρραβωνιαστεί την Παρθένο. Εξάλλου μνηστεία δεν σήμαινε και συγκατοίκηση - έτσι τη βρίσκει μόνη της ο άγγελος, κι εκείνον στο ξυλουργείο. Εκεί όπου βλέπουμε όλους τους συμβολισμούς του Πάθους, καρφιά, σφυριά κλπ. Βέβαια η επωνυμία του έργου δεν θα μπορούσε να είναι Ευαγγελισμός, διότι στο παράθυρο του Ιωσήφ πέφτουν οι πρώτες χιονονιφάδες. Μάλλον την εγκυμοσύνη περιγράφει, από το ανοιξιάτικο τοπίο αριστερά στο φόντο των χορηγών, μέχρι τα Χριστούγεννα στη Βηθλεέμ.

Σε μια μικρή πόλη του Βελγίου, την Τουρνέ, ο Καμπέν δίδασκε ζωγραφική και μαθητής του ήταν ο αστραφτερός Για βαν Αικ, πολύ πιθανόν και ο Ρογήρος βαν ντερ Βέϊντεν. Απ΄ το χρωστήρα του αναπηδούν μορφές ασύλληπτης πλαστικότητας οι οποίες ζουν σε ένα φωτεινό κόσμο αδιαπραγμάτευτου ρεαλισμού. Το σκηνικό που δίνει ο καλλιτέχνης επιμελημένα μας αφήνει να χαθούμε σε μακρινά τοπία, αναζητά πάντα ένα άνοιγμα στα σπίτια, μια γωνίτσα στα παράθυρα για να δώσει την μακρινότατη δυνατή διάσταση. Παίζει ασυγκράτητα με την προοπτική, συναρπάζεται κι ο ίδιος να μιλά γιατο βλέμμα που χάνεται στην απεραντοσύνη.

The Werl Altarpiece (right wing), 1438, Oil on panel, 101 x 47 cm, Museo del Prado, Madrid. H εκπάγλου ομορφιάς κρυπτοχριστιανή Βαρβάρα ζούσε στη Νικομήδεια της Μικράς Ασίας, (σημερινή Izmit) επί Ρωμαίου Αυτοκράτορα Μαξιμιλιανού. Φανατικός ειδωλολάτρης ο πατέρας της, την είχε κλεισμένη σε ένα πύργο προκειμένου να τη διαφυλάξει από μνηστήρες. Η "Φυλακή" της είχε αρχικά 2 παράθυρα, όμως κείνη άνοιξε ένα ακόμη προς τιμήν της Αγίας Τριάδας. Παρά τις εκκλήσεις να συνετιστεί, έμεινε σταθερή στην πίστη της κι ως τιμωρία δέχθηκε τον αποκεφαλισμό από τον ίδιο το γεννήτορά της. Ο Δάσκαλος δεν λησμονά να βάλει στο φόντο, τον πύργο με το λευκό τρίτο παραθυράκι, "λογότυπο" του μαρτυρίου της Αγίας

Robert Campin, "Portrait of a Man", 1400-10 Wood, 40,7 x 28 cm, National Gallery, London

Είναι από τους συνιδρυτές Βόρειας φλαμανδική σχολής, ερχόμενος σε ρήξη με το διεθνές γοτθικό στυλ. Στα έργα του δεν καταγράφηκαν ημερομηνίες (πλην ενός τέμπλου που φυλάσσεται στο Prado, κι αυτό αμφισβητούμενο). Ο Καμπέν βρίσκεται σε μία συνεχή αμάχη με τον εαυτό του να ξεφύγει από το χρυσό φόντο και να σωθεί από τις μεσαιωνικές ζωγραφικές παραδόσεις, αλλά δεν απομακρύνεται καθόλου από τις επιρρορές του Σλούτερ : αποδίδει τα σώματα με μια γλυπτική κατατομή, αναδύει δραματικές δυνάμεις στα κορμιά τους.

Το αριστούργημα του που φυλάσσεται σήμερα στο Μητροπολιτικό Μολυσείο της Νέας Υόρκης είναι η Αγία Τράπεζα της Mirode, γι’ αυτό άλλωστε ενίοτε αποκαλείται και Δάσκαλος της Mirode. Υπήρξε μια θετικά σφύζουσα και σημαντικότατη καλλιτεχνική φυσιογνωμία.

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΟΣ

Advertisements
This entry was posted in Campin Robert and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s