419.Σύγχρονη Τέχνη – Contemporary Art: Ζόρικα πράγματα (153)

O Cildo MEIRELES, Βραζιλιάνος 1948-, ήθελε να σχολιάσει τα απομεινάρια των χριστιανών ιεραποστόλων -κυρίως του Ιησουιτικού τάγματος- στη Λατινική Αμερική. Όταν δημιουργούσε το έργο "How to build cathedrals" - "Πώς να κατασκευάζεις θρησκευτικούς θρόνους", σκόπευε μέσα από μια απλή μαθηματική σχέση να ενώσει τρία στοιχεία : την υλική ισχύ την πνευματική δύναμη και την τραγωδία που τις ενώνει. Ήθελε να δώσει εξηγήσεις για την ειρωνεία να επιχειρούν οι πολιτισμένοι χριστιανοί να μάθουν στους απολίτιστους Κανίβαλους τη θρησκεία όπου... αγιοποιούμαστε τρώγωντας σώμα κι αίμα Χριστού! Στο πάτωμα 600.000 νομίσματα. Στον ουρανό αιωρούνται 2.000 ανθρώπινα οστά. Μεταξύ τους συνδέονται με μια στήλη από 800 όστιες, η μπουκιά εκείνη των καθολικών που σου βάζει στο στόμα ο ιερέας κατά τη θεία κοινωνία. ΑΦΟΠΛΙΣΤΙΚΟ!

Αν υποστηρίξω πως κατανοώ τη Σύγχρονη Τέχνη (1950 – ), μάλλον θα αυτοσαρκάζομαι. Παρακολουθώ κάποια σκιρτήματά της, κάποτε νιώθω λίγη από την αψάδα της, αλλά στα βασικά της πατήματα αστοχώ, δηλώνω alien, απελθέτω απ΄εμού φωνάζω, και τρέχω να σωθώ.

Ο Walter DE MARIA, Καλιφορνέζος 1947-, είχε to 1977 την εξής ιδέα: Σε ένα χωράφι στο Νέο Μεξικό έστησε μια σειρά από δοκάρια χάλυβα, επεξεργασμένα για την απόρροφηση κεραυνών. Καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες εκεί κατά το καλοκαίρι προκαλούν ηλεκτρικές κενώσεις, αλλεπάλληλους κεραυνούς, αποφάσισε να δαμάσει τους ουρανούς και μέσα από τη τεχνική του να κάνει επιδείξιμη την ασύλληπτη δύναμη της μάνας Φύσης. Μας έφερε επιδέξια πλησιέστερα στα μακρινά κεραυνοβολήματα. ΠΑΝΕΞΥΠΝΟ

Όχι πως θα τα βάλω  με τα μεγάλα και μικρότερα μουσεία της Σύγχρονης Τέχνης, αλλά δεν μπορώ να σιωπήσω και στην αυτόθροη αντίφασή τους: Ή καταργούμε κάθε σύμβαση και συνεπώς τον εγκιβωτισμό των έργων σε πανάκριβα εκθετήρια ή το παιχνίδι πάλι δέχεται τους όρους της Αγοράς και συνεπώς ας είστε λίγο πιο ειλικρινείς αδέρφια : Άλλο πράγμα οι βαρύγδουπες ακατανότες μέχρι προχειρότητας  καλλιτεχνίες του αντικομφορμισμού, κι άλλο το marketing του εξεζητημένου, η εμπορευματοποίηση της πρόκλησης που ανέκαθεν πουλούσε και θα πουλά.

Προσωπικά, το χάνω κάπου στο “κάλλος”. Τέχνη υπάρχει σίγουρα (;), τεχνικές εξειδικευμένες κι ίσως σπουδαγμένες επίπονα οπωσδήποτε ναι, όμως το Ωραίον το ένιωθα απαραίτητο ως αδύνατο για όλους. Μιλώντας με κάποιους experts τις προάλλες προσπαθούσαν να με πείσουν πως αν καταργεί κάτι η Σύγχρονη Τέχνη είναι το γούστο ως προϋπόθεση. Δεν μιλάμε πια, μου έλεγαν, για ωραίο και άσχημο, για Υψηλό και σκουπιδένιο, αυτοί οι όροι καταργούνται. Τώρα απλώς μιλάμε για ερεθίσματα, για κινητοποίηση των αισθήσεων -ίσως και των ενστίκτων, για αναμόχλευση των ανείπωτων σε ένα κυνήγι της 3ης διάστασης –μη δε και της 4ης πια. Μιλάμε για Εγκαταστάσεις (Installations) όπου ο θεατής φέρνει στροφές γύρω από το έργο, μιλάμε για Περιβάλλοντα (Environment) όπου ο θεατής γίνεται ένα με το παραχθέν, περνά από μέσα, διαμορφώνει κάποτε ο ίδιος την εξέλιξη της “κατασκευής”. Μιλάμε ακόμη για Συμβαίνοντα (Happenings) και Δράσεις ως μια σπουδή του εφήμερου όπου προκαλείται μια απρόοπτη κατάσταση, προκύπτει μια αναπάντεχη εντύπωση στο κοινό, μια αμηχανία, ένας θαυμασμός, μια αναγούλα γιατί όχι, κι ύστερα γειά σας, τέλος.

Η Ann Hamilton από το Ohio-1956, θέλησε το 1991 να ξαναγράψει την ιστορία του Charleston της Νότιας Καρολίνας. Εκεί, η συνήθεια του μπλουτζην είναι συνυφασμένη με τη συνέχεια του τόπου, είτε ως ρούχο, είτε ως εργατική ενδυμασία, είτε ως βιομηχανική παραγωγή επεξεργασίας αγροτικού προϊόντος. Συγκέντρωσε 18.000 περίπου μπλε πουκάμισα και μπλε παντελόνια, μεταχειρισμένες στολές ανώνυμων εργατών, που τις ντάνιασε ως κυματίζον φορτίο. Ονόμασε το έργο της "Indigo Blue", η κατασκευή όλο δύναμη έδειχνε την ισχύ της συνεργατικότητας και την ανωνυμία όσων προσφέρουν το είναι τους στην κοινή πρόοδο, στη συσσώρευση αξίας για την αργή εξέλιξη των κοινωνικών κυττάρων. ΤΟ ΕΧΕΙ ΟΝΤΩΣ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ

Ο εκ Κοπεγχάγης Δανός OlafurEliasson 1967 -, εξέπληξε τους πάντες το 2003. Σε συνεργασία με τη διάσημη γκαλερί "Tate" του ομιχλώδους Λονδίνου, του επιτράπηκε εξωτερικά του μπαλκονιού στον πρώτο όροφό της, να βάλει συγκροτημένα μονόχρωμα φώτα που δήλωνων τον ίδιο τον "Ήλιο". Ονόμασε το έργο του "The Weather Project". Στην οροφή έβαλε μεγάλους καθρέφτες που αντανακλώνταν χαρούμενοι οι επισκέπτες ως μικρές κουκίδες, ενόσω ένα θερμό κατακίτρινο φως έδινε την εντύπωση ενός νεοαφιχθέντος πλανητικού ήλιου από το σύμπαν, "επισκέπτης" στο ψυχρό Λονδίνο της μούχλας. Με το εύρημα να ρίξει ζαχαρη στους υγραντήρες του μουσείου, προκάλεσε μια ευχάριστα εύγεστη υγρασία που το όλο εγχείρημα για 6 μήνες συγκέντρωσε περισσότερους από 2,5 εκ θεατές. ΥΠΟΚΛΙΝΟΜΑΙ

Δεν αντιλαμβάνομαι, δεν εννοώ καλλιτεχνική παραγωγή από οποιονδήποτε βαφτίζει τέχνη την ιδιότροπη έκφρασή του. Δεν ανέχομαι να συζητώ για εκπαραθύρωση των βασικών πολιτισμικών αρχών χάριν της δήθεν απελευθέρωσης του λόγου (κονσερβοποίηση αφοδευμάτων, γυμνά μοντέλα σε προκλητικές προστυχιές και βάλε…). Ο τάδε «σημαντικός» έβαλε μια σειρά άδειες προθήκες σε μια άδεια γκαλερί, και στους άδειους τοίχους, άφησε να περιπλανώνται τα άδεια μας βλέμματα μέχρι βλακείας.  Μιλούν για ελευθερία της φωνής και φυλακίζουν το αληθινό και πάντα υπαρκτό Γούστο, την -ας είναι επηρμένη- αρμονία, την τελειότητα. Θεμιτό μεν, δεκτό πως στη σύγχρονη κοινωνία ο καθένας ας βαδίζει λεύτερος στο μονοπάτι της κατάθεσης ψυχής, δέχομαι για την οικονομία της κουβέντας μας πως τέχνη θα μπορούσε δυνητικά να είναι και η ίδια η καθημερινότητα.  Σ΄αυτή την περίπτωση δεν χρειάζομαι κανέναν «σπουδαίο» καλλιτεχναρά να υποδύεται τον εικαστικό και να ψάχνει τα ευτελέστερα τεχνικά τζιβιτζιλίκια για να την προβάλλει – την δέχομαι παιδιά, την αναγνωρίζω, ως εκεί όμως. Κάποιος ας διαφυλάξει και το Μέτρο (ωχ, ήδη ανέφερα τον μεγαλύτερο εχθρό της Contemporary Art).

Για να μη μιλώ σαν καμιά γεροξούρα παλιόγρια, ανέραστη και ετοιμοθάνατη, όντως κάποιες εμπνεύσεις είναι πέρα από ταλαντούχες, είναι απίστευτα συναρπαστικές, είναι μεγαλειώδεις και ολόχρυσες προτάσεις για τα κιτάπια της παγκόσμιας ιστορίας. Δεν μηδενίζω το άπαν.  Αλήθεια, υπάρχουν αιφνιαδιαστικές προτάσεις που εκπλήσσουν μαγευτικά, συνεπαίρνοντας με την φρεσκάδα και την απλότητα σε έναν παλαβωμένο κόσμο ταχύτητας. Έχω όμως την αίσθηση πως μέχρι να κατασταλάξει το φαινόμενο, με αφορά όλο και μειοψηφέστερα, μόνο και μόνο διότι βάζω στο τραπέζι εκείνο που ποδοπατούν οι αντίδικοί μου : Την αίσθηση του μέσου Γούστου.

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΟΣ

Advertisements
This entry was posted in Αταξινόμητα and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s