416. Andy Warhol, παραξενιές παραξενιές (151)

Andy Warhol, ένα αναπόπαστο κομάτι της ιδιότροπης Νέας Υόρκης

Ο Άντυ Γουόρχολ (Andy Warhol – Andrew Warhola, 1928-1987) εγγράφηκε στα κατάστιχα της Ιστορίας ως το κατ΄ εξοχήν ποπ είδωλο των εικαστικών τεχνών. Μαζί του ταυτίστηκαν γενιές νεαρών κυρίως θαυμαστών του δυτικού πολιτισμού και τα έργα του έγιναν αφίσες, σποτ διαφήμισης, καρτ ποστάλ, φοιτητικά μπλουζάκια, ταινίες σινεμά. Το αστείο είναι ότι όλα αυτά δεν έγιναν επειδή είχε κάποια άλλη άποψη για την τέχνη που συγκλόνισε το ρου της αλλάζοντάς τον, αλλά διότι την αμφισβήτησε, την ειρωνεύτηκε, ώσπου σε ένα εντελώς αντιφατικό φινάλε έγινε ο ίδιος μέρος της.

Alexander the Great 1982

Η Ποπ αρτ λοιπόν, από το “Popular” και το “People”, το πόπολο, το λαουτζίκο, εκεί προς τα μέσα της δεκαετίας του ’50 πρώτα στη Βρετανία κι ύστερα στην Αμερική, ξαναβάζει τα πράγματα στο τραπέζι προς συζήτηση. Ξεμπροστιάζει την υψηλή κουλτούρα, γυμνώνει τους φελλούς που μίλαγαν για βαθιά νοήματα και δείχνει την κενότητά τους. Τα παίρνει όλα το ποτάμι βέβαια, απόλυτος, περιθωριακός, κόντρα σε συστήματα, απέναντι σε τεχνοτροπίες, πόλεμος στους συμβιβασμένους. Ταυτόχρονα ευαγγελίζεται με απίστευτη ευστροφία “έργα” δίχως κανένα σοφό μήνυμα, και προς απόδειξη τα αναπαράγει ένα σωρό φορές πάνω στον ίδιο καμβά, μια επανάληψη που δείχνει πόσο μηδενικό είναι το νόημα των συμβόλων. Τελικά ας είμαστε ειλικρινείς και ωμότεροι κάποτε με τις ομολογίες μας, μια συνταγή επιτυχίας ήταν, έτσι όπως χιλιάδες άλλες αποτυγχάνουν αυτή πέτυχε με το όποιο ταλέντο υπήρχε, κι έπιασε για τα καλά.

Merylin Monroe

Σλοβάκικης καταγωγής ο Warhol, το πάλευε ως γραφίστας κι η καλλιτεχνική του καρδιά χτυπούσε παράλληλα με τα αμαξοστάσια και τα χυτήρια στην εργατούπολη του Πίτσμπουργκ. Ο έλληνας μαικήνας Αλέξανδρος Ιόλας τον εντόπισε, και πορεύτηκαν αντάμα γα δεκαετίες, ίσαμε τις ακτές του Μεγαλέξαντρου -πορτρέτο του οποίου κατά παραγγελίου του Ιόλα φιλοτέχνησε ο ώριμος πια Warhol. Έθρεφε βέβαια μέσα του θεμιτή ματαιοδοξία να γίνει πλούσιος και διάσημος όπως ο printmaker Τζάσπερ Τζόουνς και ο -ανάμιξέ τα όλα- Ρόμπερτ Ράουσενμπεργκ. Απεχθάνονταν την ανεικονική διαμαρτυρία του αφηρημένου εξπρεσιονισμού και θα έκανε κάτι περισσότερο με αναπαραγωγές κόμικ αν ο -άγνωστός του- Ρόι Λιχτενστάιν δεν είχε πάρει αυτός πρώτος το δρόμο αυτής της αποκαλύψεως. Στράφηκε στη μεγέθυνση διαφημίσεων, και το 1962 οι σούπες Campell γίνονται οι μούσες του.

Grace Kelly 1984

Από κει κι ύστερα βρήκε το δρόμο του παραλλάσσοντας βασικές εικαστικές ιδέες του. Όταν μάλιστα βρέθηκε η τεχνική δυνατότητα της μεταξοτυπίας, να μεταφερθούν στον καμβά οι φωτογραφικές αναπαραγωγές, ο Άντυ ξεχύθηκε ασταμάτητος στις δημιουργίες που τον έκαναν ένα πάμπλουτο φαινόμενο, έναν ιδιότροπο πάπα των celebrities. Το Factory (πραγματικό πρώην εργοστάσιο), το  εργαστήριό του, έβγαζε φωτιές, με συνεργάτες κάτι περιθωριακούς κι αλλόκοτους φίλους, ισοπέδωνε τις αξίες κι ανήγαγε σε έργα τέχνης τα πλέον ευτράπελα προϊόντα μαζικής παραγωγής και κατανάλωσης των βιομηχανοποιημένων κοινωνιών.

Warhol, Pink car crash. Τα ατυχήματα που φωτογράφιζε ήταν πραγματικά, κι οι νεκροί-τραυματίες όντως θύματα τροχαίων.

Ο ένας πόλος ενδιαφερόντων του ήταν να πάρει τα πορτρέτα κινηματογραφικών αστέρων και να τα ανατυπώνει ως μοτίβα με ποικιλία χρωματικών συνδυασμών. In the future everyone will be world-famous for 15 minutes, έλεγε ειρωνικά. Ο άλλος πόλος ήταν λιγότερο φαντεζί.  Έπαιρνε μακάβριες εικόνες από τα αδηφάγα μέσα ενημέρωσης κι έκανε καμβάδες από αυτόχειρες, από τροχαία ατυχήματα, από ασθενοφόρα. Αν δεν σταθούμε στις εκκεντρικότητές του, η ζωή του ήταν εγγύτερα στο life style παρά στους περιθωριακούς που μάζευε γύρω του. Η υψηλή κοινωνία που ενέπαιζε και διακωμωδούσε, τον απορρόφησε κάνοντάς τον μέχρι και συλλέκτη πανάκριβων έργων, σε ένα είδος κρύας εκδίκησης.

MAO che tung, 1972

Η αμιγής καλλιτεχνική του αξία είναι άνευ σημασίας. Ήταν προφητικός, ήταν αντιφατικός, ήταν μη προβλέψιμος και από την παλαβομάρα του λίγο έλειψε να σκοτωθεί όταν αυτοπυροβολήθηκε. Όταν δημιούργησε το «Suicide (Silver Jumping Man)» ήταν σα να μάντευε τον ουρανό της Νέας Υόρκης την 11η Σεπτεμβρίου, με ανθρώπινες φιγούρες να αυτοκτονούν από τα παράθυρα προς το βέβαιο θάνατο.  Ζούσε καταδικασμένος στις εμμονές του, στις φοβίες του και σε ανούσια γεύματα με μεγιστάνες συνδαιτημόνες του. Ο θάνατος τον συνάντησε αναπάντεχα σε μια συνηθισμένη εγχείριση χολής, δίχως κανένα νόημα, ίδιος με τα έργα του.

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΟΣ

Advertisements
This entry was posted in Αταξινόμητα and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s