397. Veronese, Ο Γάμος στην Κανά (141)

VERONESE, Paolo, The Marriage at Cana, 1563, Oil on canvas, 669 x 990 cm Musée du Louvre, Paris. Το συμβόλαιο ανάθεσης υπογράφηκε την 6η Ιουνίου 1562, με ιδιαίτερη ακρίβεια στην παραγγελία (μέγεθος, αριθμός στοιχείων θέματος κλπ). Ο Bερονέζε δεσμεύτηκε για τα ακριβότερα υλικά, χωρίς μάλιστα να παραλείψει την ευρεία χρήση του πανάκριβου βαθυκύανου lapis lazuli εισαγόμενο από το Αφγανιστάν. Ως τιμή συμφωνήθηκαν 324 χρυσά δουκάτα, ο καλλιτέχνης θα σιτίζονταν δωρεάν στη Μονή κατά τη διάρκεια της εικονογράφησης, και πράγματι σε 17 μήνες τα πάντα είχαν ολοκληρωθεί. Ο καλλιτέχνης μάλιστα είχε υποσχεθεί με το τέλος, να δωρίσει προς πόση ένα βαρέλι κρασί για το χαρμόσυνο νέο. Ο πιθανότερος βοηθός του ήταν ο Benedetto Caliari. Για αιώνες το κολοσσιαίο τεχνούργημα ήταν από τα κεντρικότερα σημεία επίσκεψης της Βενετίας, μετά δε τη λαθροχειρία του Κορσικανού Ναπολέοντος μελετήθηκε διεξοδικά και αντιγράφηκε ως πρότυπο από γενιές Γάλλων, Γερμανών και Άγγλων καλλιτεχνών. Πια, στο Λούβρο βεβαίως…

Paolo Veronese

Από το 1553 έως το θάνατό του το 1588 ο Πάολο Βερονέζε (Paolo Veronese 1528-1588) έζησε και μεγαλούργησε στη Βενετία, φιλοτεχνώντας πίνακες χρυσοποίκιλτης χλιδής και ευφορίας για την αριστοκρατική κοινωνία της Γαληνοτάτης. Λάτρευε τις κλασικές φόρμες, έδινε έμφαση στις λεπτομέρειες και επέμενε με σχολαστικότητα στην απόδοση των κτιρίων γεγονός που είχε ως αντανάκλαση πολυάριθμες παραγγελίες για το εργαστήρι του με τους δεκάδες βοηθούς και μαθητευόμενους. Δραματικές χειρονομίες, έντονα παιγνίδια φωτός-σκιάς, ζωηρές γραμμές που σαλπίζουν το ημίχρονο μεταξύ Μπαρόκ και Αναγέννησης, τον όλο αυτοπεποίθηση δηλαδή Μανιερισμό.

Το νησάκι San Giorgio Maggiore στην περίμετρο της Βενετίας, είναι συνδεδεμένο με την ομώνυμη εκκλησία/μονή των Βενεδικτίνων για την οποία είχε παραγγελθεί ο πίνακας “Ο Γάμος στην Κανά – Marriage at Cana” και παραδόθηκε το 1562. Εδώ άλλωστε τον βρήκε το 1797 ο θριαμβευτής Ναπολέων, και δεν δίστασε ο αφιλότιμος να τον τεμαχίσει στα δύο και να το μεταφέρει στο Λούβρο. Το έργο πέρασε πολλά δεινά με σοβαρότερη την περιπέτεια του Β’ παγκοσμίου πολέμου όταν για λόγους ασφαλείας τον έβγαλαν από το κάδρο και το μετέφεραν τυλιγμένη σε ένα φορτηγό, ενώ όταν –σε μία από τις πολλές αποκαταστάσεις του- γκρεμίστηκε στο πάτωμα, σχίστηκε σε μεγάλες και πολλές πληγές που κατά δύναμη συντηρήθηκαν.

Η ορχήστρα με πέντε τουλάχιστον όργανα, δίνει την χάρη του βενετσιάνικου εργαστηρίου που συνήθιζε να διανθίζει τις άγιες μορφές στους πίνακες με αγγελικές φυσιογνωμίες μουσικών (λαγούτα, βιολιά) στα πόδια τους. Αναλογικά το ίδιο πετυχαίνει άριστα ο Βερονέζε κι εδώ

Νύφη και γαμβρός

Από τα 132 πρόσωπα μόνον ο Ιησούς μας κοιτά κατάματα και μας φέρνει μέσα στη γιορτή. Δεξιά του η Παρθένος και ακριβώς πίσω του, στο πάνω διάζωμα, τεμαχίζεται κρέας, μια συμβολική αναφορά στη θυσία του αμνού, με το μαχαίρι μάλιστα σε θέση δυναμική πάνω απ΄ το κεφάλι του Σωτήρα. Μπροστά του το ορατό τρίο των εγχόρδων έχει ως υποδυόμενους μουσικούς τους τρεις επιφανέστερους ζωγράφους της εποχής, τον Τιτσιάνο στη μπασαβιόλα, τον ίδιο τον Βερονέζε στην άλτο βιόλα και τον Τιντορέτο στο βιολί.

Ο γάμος είναι ανοιχτός, σε μια υπέροχη αυλή με ρωμαϊκά περιστύλια και κορινθιακά κιονόκρανα. Βρισκόμαστε περίπου στις στιγμές του φρούτου και του επιδόρπιου (ας κουβαλούν ακόμη κρέας επάνω…), και έτσι φαγωμένοι και πιωμένοι (το ξέκαναν άλλωστε όλο το απόθεμα του κρασιού κατά το ευαγγέλιο του Ιωάννη !) οι συνδαιτημόνες είναι ακόμη χαλαρότεροι, αφημένοι στην ευωχία της ευχαρίστησης. Το ζευγάρι των νεονύμφων βρίσκεται αριστερά μας κατά παράδοξο τρόπο αφού θα έπρεπε να είναι φυσιολογικά στο κέντρο, …καλύφθηκε όμως η θέση από το Χριστό -ως άλλο Νυμφίο- και τη μητέρα του! Νάνοι και σκύλοι στην σκηνή κάνουν ακόμη οικειότερο τον προφανή συμβολισμό πως ουδείς μένει εκτός νυμφώνος.

Χορτάτη η ξανθιά Βενετσιάνα, βγάζει λίγο από ματαιοδοξία, μια υποψία ζήλειας στο γάμο της άλλης, χρησιμοποιεί ένα περίτεχνο πηρουνάκι ως οδοντογλυφίδα. Η ψυχολογική της αποτύπωση, η στάση του σώματος και η ιδέα της λοξής ματιάς έμεινε για αιώνες σύμβολο έμπνευσης από τον Ρούμπενς μέχρι τον Βατώ. Μάλιστα ο κριτικός τέχνης Giovanni Paolo Lomazzo (1538-1600) την χρησιμοποίησε ως πρότυπο παράδειγμα απόδοσης των συναισθημάτων στο βενετσιάνικο εργαστήρι

Οι διαστάσεις είναι τρομακτικές, περίπου 67 τ.μ. (6,69μ Χ 9,90μ) και ο Βερονέζε παρότι επιτυγχάνει να συνδυάσει την άμετρη ευθυμία με τη θρησκευτικότητα του θέματος, εντούτοις ξένισε τους αυστηρότατους κληρικούς της εποχής. Όταν έδωσε εξηγήσεις στους ιεροεξεταστές, ήταν μάλλον προσποιητά αφελής λέγοντας πως “…όλοι χωρούν σε έναν τόσο μεγάλο πίνακα”. Μάλλον του χαρίστηκαν, αφού  οι ομοιότητες με το «στήσιμο» του Μυστικού Δείπνου όπως π.χ. μας τον απέδωσε ο Λεονάρντο είναι βοώσες. Ο βενετσιάνικος κοσμοπολιτισμός λούζεται σε ένα μαγευτικό φως, οι νότες απ΄τις δοξαριές κι η βοή του κόσμου θαρρείς φτάνουν στ΄ αυτιά μας. Αυτή η ψευδαίσθηση υπερτονίζεται και από τις ιλουζιονιστικές αποδόσεις του μεγάρου που αντί να μας οδηγεί στον εξώστη, κατευθύνει το βλέμμα μας μέχρι τα πετούμενα πουλιά στο ζενίθ του ορίζοντα πέρα από το καμπαναριό. Με δυο κουβέντες, αριστούργημα.

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΟΣ

Advertisements
This entry was posted in Αταξινόμητα and tagged , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to 397. Veronese, Ο Γάμος στην Κανά (141)

  1. Ο/Η antonis λέει:

    αυτη ειναι τεχνη !!!

  2. Παράθεμα: vpliatsika's blog - Έργα τέχνης με θέμα το γάμο

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s