392. Eiffel Tower: Τερατώδης ομορφιά

Πόσο αρχαίος φαντάζει ήδη στις μέρες μας ο 19ος αιώνας, κι όμως οι γιαγιάδες  πολλών από εμάς ήταν γεννημένες στα χρόνια του. Το ζήτημα του Γούστου είναι σχεδόν σε κάθε οργανωμένη ανθρώπινη έκφραση από την Άπω Ανατολή μέχρι τη Χαβάη, μια συγκυρία πάντα πολυεπίπεδη : χρόνος, τόπος, παιδεία, θρησκεία, φύλλο, καθεστώς, δεισιδαιμονίες, παράδοση και καμία 2.000 (…) ακόμη παράγοντες μπορεί να παίζουν το ρόλο των συνιστωσών για να καταλήξει μια κοινωνική ομάδα να αποδεχθεί κάτι ως γενικώς Ωραίο, ή ως πανθομολογουμένως Άσχημο. Το κλασσικότερο ίσως, και το ζωντανότερο παράδειγμα αυτής της επιχειρηματολογίας είναι φυσικά ο Πύργος του Άιφελ.

Ενώ λοιπόν εκεί στα τέλη του 19ου αιώνα η βιομηχανική επανάσταση κάνει την Ευρώπη να τρέμει κάτω από τις ράγες του ατμοκίνητου σιδηρόδρομου, και τα χυτήρια έβγαζαν πύρινες φλόγες προς την πρόοδο, οι λάτρεις των παραδοσιακών αξιών έσκιζαν τα ιμάτιά τους για την απαίσια νέα αισθητική αντίληψη. Η αναδυόμενη αρχιτεκτονική από σίδερο και κρύσταλλο, απότοκη της μηχανιστικής ατμόσφαιρας ανά τις πόλεις και τα λιμάνια τους,  βρίσκει μετωπικά αντίθετους όσους μισούν τις τεχνολογικές καινοτομίες.

"Η σιδηρά κυρία του Παρισιού" σήμερα. έχει ύψος 324 μ. και βάρος 10.100 τόνους .Έχει 1.665σκαλιά ενώ από τα πιο μεγάλα κλισέ των Χολιγουντιανών ταινιών είναι ότι η θέα από κάθε παριζιάνικο παράθυρο περιλαμβάνει τον πύργο. Ο Άιφελ είχε πάρει άδεια για να σταθεί ο πύργος επί 20 έτη· προοριζόταν για να διαλυθεί το 1909, όταν η ιδιοκτησία του θα είχε επανέλθει στον Δήμο Παρισιού. Η πόλη είχε προγραμματίσει να τoν γκρεμίσει (μέρος των αρχικών κανόνων του διαγωνισμού για ένα πύργο ήταν πως μπορούσε εύκολα να κατεδαφιστεί) αλλά επειδή ο πύργος αποδείχτηκε χρήσιμος για σκοπούς επικοινωνίας, επετράπη η παραμονή του και μετά τη λήξη της άδειας.

Η Γαλλία το 1889 γιόρταζε τα 100 έτη από την επανάστασή της κατά των Λουδοβίκων. Η Διεθνής Έκθεση του Παρισιού, γεγονός κεντροϊστορικό, έπρεπε να μείνει στη μνήμη των γενενών κι έτσι κάπως ανατέθηκε στο Γκίσταβ Άιφελ να στήσει το μεταλλικό του μηχάνευμα. Λεπτομέρειες της κατασκευής (βάρος βίδες, και τα ρέστα) βρίσκονται πολλές και εντυπωσιακές ανά το διαδίκτυο

Το πιο ενδιαφέρον όμως ίσως είναι ότι πριν τελειώσει το σιδερόπλασμα, στην ευρείας κυκλοφορίας εφημερίδα Les Temps (Οι Καιροί) και όχι μόνο, δημοσιεύεται μια επιστολή που υπέγραφαν δεκάδες θρύλοι της πολιτιστικής ζωής των Παρισίων όπως ο Αλέξανδρος Δουμάς υιός, ο Γκυ ντε Μοπασάν, ο Σαρλ Γκουνό, ο Λεκόντ ντε Λιλ, ο Βικτοριέν Σαρντού, ο Σαρλ Γκαρνιέ, ο Σιλί Προυντόμ, ο Φρανσούα Κοπέ και άλλοι που λίγο ως πολλοί έλεγαν : Εμείς, συγγραφείς, ζωγράφοι, γλύπτες, αρχιτέκτονες, παθιασμένοι εραστές της ανέπαφης έως τώρα ομορφιάς του Παρισιού, διαμαρτυρόμαστε με όλες μας τις δυνάμεις και όλη μας την αγανάκτηση στο όνομα του παρεξηγημένου γαλλικού γούστου, της απειλούμενης γαλλικής τέχνης και ιστορίας, ενάντια στην ανέγερση στην καρδιά της πρωτεύουσάς μας, του άχρησοτυ και τερατώδους πύργου του Άιφελ που οι λαϊκές κακές γλώσσες, συχνά έμπλεες σωστής κρίσης και πνεύματος δικαιοσύνης, έχουν ήδη βαπτίσει «Πύργο της Βαβέλ».

Τα θυμωμένα βέλη τους στρέφονταν κατά εκείνης της μαύρης γιγάντιας καμινάδας, εκείνης της μισητής τσίγκινης στήλης δεμένης με μπουλόνια που σαν λεκές από μελάνι θα άπλωνε στο Παρίσι την απαίσια σκιά της. Οι αντιπαραθέσεις των ανθρώπων του πολιτισμού γιαντώθηκαν. Ο αμετανόητος  Άιφελ καθησύχαζε τα πλήθη θεωρώντας ότι ο πύργος θα είχε τη δική του χαρακτηριστική ομορφιά και κομψότητα, ότι η μηχανολογία έχει τη δική της αρμονία, ότι η τολμηρή ιδέα θα απέπνεε δύναμη και ομορφιά, ότι ακόμη βρε αδελφε και οι κολοσσοί έχουν τη γοητεία τους. Για όσους εν τέλει δεν πείθονταν με όλα τα προηγούμενα, ας αρκούνταν στην πρωτιά πως θα επρόκειτο για το υψηλότερο κτίριο του κόσμου.  «Γιατί άραγε αυτό που στην Αίγυπτο θαυμάζεται, θα είναι φριχτό και γελοίο στο Παρίσι ?»

Σήμερα ο πύργος είναι μεταξύ των 3 πλέον αναγνωρίσιμων σημείων της Ευρώπης αν όχι του κόσμου, ενώ μια σειρά τρυφερών φωτογραφιών του βρίσκονται εδώ. Αποτελεί σήμα κατατεθέν για την Πόλη του Φωτός και το γαλλικό έθνος, και καταγράφεται για τους Ιστορικούς της Αρχιτεκτονικής  ως το συμπίλημα όλων των Υπέρ και Κατά επιχειρημάτων κάτω από την έννοια Διακύμανση του Γούστου.

Την επόμενη φορά λοιπόν, που θα αποφανθείτε ως ειδικοί ή ως απλοί τουρίστες για ένα έργο αν είναι ωραίο ή όχι, θυμηθείτε τον Άιφελ. Και παρακαλώ συγκρατείστε αυτό που μου έλεγε μια καλή φίλη πρόσφατα:  Με εξαίρεση τις αργίες, η φωταγώγηση του πύργου διατηρείται μέχρι την 12η νυχτερινή αυστηρά, οπόταν και κλιμακωτά (από την κορυφή ξεκινώντας) σβύνουν εντυπωσιακά ένας ένας οι όροφοι (πλην των λαμπών ασφαλείας βεβαίως). Αυτό για τη Γαλλία των 7 πιο ανεπτυγμένων κρατών, που γνωρίζει να μην υπερβάλλει, εμπνέεται και τηρεί ΤΟ ΜΕΤΡΟ, βρίσκει μέσα στην υπερβολή τη διαφυγή της αυτοσυγκράτησης ακόμη και στο κεντρικότερο εθνικό τους οικοδόμημα.

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΟΣ

Advertisements
This entry was posted in ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ, ΦΩΤΟ-γραφία. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s