390. Hans Holbein, γερμανική προσωπολαγνεία (138)

Portrait of Erasmus of Rotterdam, 1523, Wood, 76 x 51 cm National Gallery, London

The Artist's Family, 1528 Oil on paper mounted on wood, 77 x 64 cm Offentliche Kunstsammlung, Basel

Ταξιδιάρης ο Χανς Χολμπάιν ο νεώτερος (Hans Holbein Άουγκσμπουργκ 1497-Λονδίνο 1543) πήρε το επίθετο για να διακρίνεται από το συνονόματο πατέρα του, επίσης καλλιτέχνη, ο οποίος τον μύησε στη ακρίβεια της αφήγησης και τη ρεαλιστική διεισδυτικότητα. Βασιλεία, Ιταλία, Γαλλία, Αγγλία, ήταν οι μεγάλοι σταθμοί της ζωής του.

Ανήκει στην ίδια μεγάλη γερμανική γενιά των Albrecht Durer, Matthias Grunewald και Lucas Cranach του πρεσβύτερου. Ρούφηξε με πάθος τις αρχές του ανθρωπισμού, έζησε την αστικοποίηση της κοινωνίας και μάλιστα σε εποχές που στη βόρεια Ιταλία τα ιερά τέρατα του Μικελάντζελο, του Λεονάρντο, του Τιτσιάνο, περιφέρονταν ολοζώντανα και συναρπαστικά. Εκεί άλλωστε μαγεύτηκε και από τις αρχιτεκτονικές πανδαισίες του Bramante, αλλά και τις μικρές επαναστάσεις που μας υποχρέωσε ο Andrea Mantegna, ειδικά με εκείνον τον απίστευτο «Νεκρό Χριστό» που συγκλόνισε την ιστορία της Τέχνης. Αποκλήθηκε «Απελλής της εποχής του», ενώ με μια δόση υπερβολής τον χαρακτήρισαν «Φαινόμενο που δεν ξαναπαντάται στην Iστορία της Τέχνης».

Portrait of the Merchant Georg Gisze 1532, Oil on wood, 96,3 x 85,7 cm Staatliche Museen, Berlin

Προτεσταντισμός και εικονομαχία φανάτισαν στις αρχές του 1500 ακόμη και τη μικρή κοινωνία της Bασιλείας, αλλά πώς αλλιώς αφού η Μεταρρύθμιση δόνησε σύμπασα την κεντροευρωπαϊκή θρησκευτικότητα. Πάντως ο Χολμπάιν διατήρησε το θρόνο του διασημότερου ίσως προσωπογράφου στη Βόρεια Ευρώπη με κεντρικότερα δείγματα τις απεικονίσεις του Εράσμου και του Παράκελσου, μια φήμη που διατηρείται έως σήμερα. Το σχέδιό του έχει αμίμητη σταθερότητα, και δίχως δραματικές εκφάνσεις, του αρκούν τα ζεστά χρώματα για να αποδώσει όλες τις Αναγεννησιακές αρχές . Εντούτοις δεν τον άφηναν αδιάφορο ούτε τα βιτρώ ούτε οι εικονογραφήσεις των θρησκευτικών βιβλίων, με τα ιδιαίτερα ταλέντα που χαρακτηρίζουν εντυπωσιακά όλο το έργο του, δηλαδή την ακρίβεια και το ρεαλισμό.

Sir Thomas More, 1527, Tempera on wood, 74,2 x 59 cm Frick Collection, New York

Η επόμενη σειρά των εμπνευσμένων προσωπογραφιών αστραποβολά από τα πορτρέτα του Τόμας Μουρ, του αρχιεπισκόπου του Καντέρμπουρυ, του Ερρίκου Η’, της Τζαίην Σέυμουρ και της Άννας της Κλέβης. Γίνεται ψυχολόγος όπως όλοι οι Φλαμανδοί δάσκαλοι, αναλύει την εικόνα και το βλέμμα, τολμά να ακροβατήσει από τη μορφή στο χαρακτήρα των ηρώων του κυρίως όμως μέσα από την λεπτόλογη περιγραφή του δωματίου και του περιβάλλοντος παρά με το ψυχογράφημα των εικονιζόμενου. Δεν διστάζει εξάλλου να μπει στην περιπέτεια των χαρακτικών που σήμερα τα θαυμάζουμε κυρίως στο Λονδίνο, αλλά δικαιολογημένα στην ελβετική  Βασιλεία ήταν που αποθησαυρίστηκε το μέγα μέρος των πορτρέτων του.

Portrait of Henry VIII, 1540 Oil on panel, 88,5 x 74,5 cm Galleria Nazionale d'Arte Antica, Rome

Το 1526 φθάνει στην Αγγλία, κι ο Ερρίκος ο Η’ τον προόριζε για ζωγράφο της αυλής όπου, απρόσμενα, τα καθήκοντά του διευρύνθηκαν σε σχεδιασμό επίπλων, ενδυμάτων, κοσμημάτων, ακόμη και στολισμών παρελάσεων. Δεν παρέλειψε βεβαίως να καταστήσει αθάνατη και ολόκληρη τη βασιλική οικογένεια. Μάλιστα προκάλεσε τέτοιο θαυμασμό που στην ουσία υπηρέτησε και το πόστο του ενδυματολόγου για τον Ερρίκο, αλλά και για αμφιέσεις των δικαστών, αφού ήταν εκείνος που πρότεινε τα χρώματα και τους στυλιστικούς νεωτερισμούς στις τηβένους τους! Είναι μάλλον εξωστρεφής και «φωτογραφικός» παρά εξπρεσιονιστής και συναισθηματίας, μια καθαρά γερμανική νοοτροπία στην οργάνωση της λεπτομέρειας.

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΟΣ

This entry was posted in Holbein Hans and tagged , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s