387. Σοφία Λασκαρίδου, η χειραφέτηση αυτοπροσώπως (137)

Σοφία Λασκαρίδου 1876-1965

Η χειραφετημένη Σοφία Λασκαρίδου υπήρξε η γυναίκα που γκρέμισε το άβατο της Σχολής Καλών Τεχνών, το 1903, χάρη στην προσωπική της δυναμική παρέμβαση προς τον τότε βασιλέα Γεώργιο τον Α’, ο οποίος σύχναζε στο σπίτι των γονιών της. Το περιεχόμενο της διαφωνίας αλλά και το ύπατο επίπεδο (…με το βασιλιά!) σύγκρουσης, δείχνει εύγλωττα την πάστα κατασκευής αυτής της μεγάλης αμαρτωλής κοσμικής κυρίας.

Η Σοφία είχε μητέρα την πολυμαθή Αικατερίνη Χρηστομάνου-γνωστής οικογενείας εκπαιδευτικών, και πατέρα τον Λάσκαρη Λασκαρίδη, λονδρέζο έμπορο εκ Τραπεζούντος. Η μάνα, η Αικατερίνη, ήταν κόρη του Μακεδόνα Κ. Χρηστομάνου, σπούδασε στη Βιέννη και επέστρεψε στην Ελλάδα έτοιμη να μοιραστεί τις παιδαγωγικές της εμπειρίες.

Λασκαρίδου Σοφία - Tea on the veranda

Η Αικατερίνη Λασκαρίδου, και με τέτοια μάνα πώς να μην ανοίξουν οι ορίζοντες της μικρής Σοφίας,  έστρεψε την προσοχή της στις ελλείψεις της γυναικείας μόρφωσης.

Sophia Laskaridou, Κοκκινη Πόρτα, 1907

Το 1864 ιδρύει το ελληνικό παρθεναγωγείο, στο οποίο έλαβαν την πρώτη τους μόρφωση χιλιάδες Ελληνίδες. Η Αικατερίνη Λασκαρίδου επιθυμεί να εισαγάγει το Φροεβελιανό σύστημα στην Ελλάδα και πηγαίνει στη Δυτική Ευρώπη για σπουδές. Όταν επιστρέφει, διαθέτει όλη την περιουσία της, προκειμένου να διαδοθεί η Φροεβελιανή μέθοδος, ενώ οργανώνει για πρώτη φορά τη γυμναστική για γυναίκες, στην Ελλάδα, σύμφωνα με το σουηδικό σύστημα. Το 1897 ιδρύει νηπιαγωγείο, με πρότυπο παιδικό κήπο, απ’ όπου αποφοιτούν χιλιάδες γυναίκες νηπιαγωγοί και στη συνέχεια διδάσκουν στην ελεύθερη Ελλάδα και στον απανταχού ελληνισμό.

Sophia Laskaridou, Δειλινό, 1902

Η Αικατερίνη Λασκαρίδου -πέρα και από τις άλλες, γόνιμες για τη χώρα μας δραστηριότητές της- ασχολήθηκε και με τη συγγραφή βιβλίων, όπως: “Το βιβλίο των μικρών μας”, “Εικόνες του παιδικού βίου”, “Φ. Φροέμπελ” κ. ά.

Sophia Laskaridou, Η κυρία με το μουαρέ φόρεμα 1913-15

Η Σοφία ήταν μια επαναστάτρια πλούσια, όμορφη, με πιάνο, με γαλλικά, παιδεία και ελεύθερο φρόνημα συναπαντήθηκαν σε μια φυσιογνωμία εκρηκτική. Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος στα “Απομνημονεύματά του” αναφέρει ότι η Σοφία Λασκαρίδου αποτέλεσε το πρότυπό του για την ηρωίδα του Στέλλα Βιολάντη. Μετά την αποφοίτησή της από τη σχολή, πηγαίνει στο Μόναχο και παρουσιάζει έργα της σε εκθέσεις του Μονάχου και του Βερολίνου. Στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου εξέθετε έργα της στο “Σαλόνι”, και σε άλλες πόλεις της Γαλλίας, ενώ συνδέεται με τον Πικάσο και το Μονέ.

Δάσκαλοι και καθοδηγητές της οι Β.Constant και J.P Laurens της Academie Julian για τρία έτη. Αφού ευτύχησε να ανοίξει την ερμητικά κλειστή πόρτα στη Σχολής Καλών Τεχνών (παρά τις ανόητες αντιδράσεις των ανδρών συναδέλφων της) έλαβε μαθήματα από τις μορφές των Νικηφόρου Λύτρα και ο Γ. Ιακωβίδη. Η αγάπη της για την τέχνη την οδήγησε στο Μόναχο, για μια τριετή υποτροφία και αφού επέστρεψε για λίγο στην Ελλάδα, ξανάφυγε για το Παρίσι για την Academie de la Grande Chaumiere. Μετά το 1915, θα εγκατασταθεί μόνιμα στην Αθήνα. Εκτός από γυναίκα και άνθρωπος, η Σοφία Λασκαρίδου διέφερε και ως καλλιτέχνης. Υπήρξε η ζωγράφος που κάθε άλλο παρά στα εικαστικά ρεύματα της εποχής της κινήθηκε, με ένα έργο αρκετά εκτεταμένο και θεματολογικά και ποσοτικά. Και παρόλο που γαλουχήθηκε σε δύσκολες από κάθε άποψη εποχές, παρέμεινε δυναμική, οραματίστρια και πρωτοπόρος.

Sophia Laskaridou, Ηλικιωμένος με γυαλιά και μπαστούνι, 1910-12

Αφιερώθηκε στην τέχνη της για να δημιουργήσει έναν δικό της κόσμο μορφών, μια μη πραγματικότητα, εντονότερη από την αλήθεια. Εκεί μπορούσε, χωρίς περιορισμούς και αναστολές, να υλοποιήσει την πίστη της στα ιδεώδη του ωραίου. Η αισθηματική σύνδεσή της με τον Περικλή Γιαννόπουλο είχε το χαρακτήρα της συνεύρεσης δυο προικισμένων γιγάντων της εποχής τους, που δεν θα μπορούσε παρά να είναι μαζί! Ο Γιαννόπουλος αυτοκτόνησε με έναν αριστοκρατικά πανηγυρικό τρόπο, και η Σοφία ίσα που τη γλύτωσε! Παροτρύνω με ζέση τους φιλότεχνους αναγνώστες να συνεχίσουν τη μελέτη του έργου και των ημερών της ζωγράφου Σ. Λασκαρίδου, στην καταπληκτικά εμπεριστατωμένη, εμπνευσμένη και εργώδη μεταπτυχιακή εργασία της κ. Χριστίνας Γραμματικοπούλου στο σύνδεσμο

invenio.lib.auth.gr/record/72682/files/gri-2007-363.pdf

αλλά και στο εξαιρετικότατο άρθρο της ίδιας Η Υποδοχή της Σοφίας Λασκαρίδου. Για τους λιγότερο τεχνοκράτες και πιότερο αισθηματίες, υπάρχει πάντα η γλυκύτατη περιγραφή του Φρέντυ Γερμανού όπου στέκεται στην Τρυφερή Ιστορία Αγάπης των δύο ελληνόπαιδων.

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΟΣ

This entry was posted in Λασκαρίδου Σοφία and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s