383. Θεοφανώ: θα είχε κάνει τη Μέρκελ καλόγρια!

Διάσημη πια όσο κι η Θεοδώρα, συγκίνησε τον Κόσμο όσο κι η Ελένη, μια ομορφιά υπερφυσική, η Θεοφανώ (πρώην Αναστασώ) είναι η Μεγάλη Αμαρτωλή του Βυζαντίου. Γυναίκα μοιραία, κατέκτησε τα πάντα, αγαπήθηκε παθιασμένα από τρεις διαδοχικούς αυτοκράτορες, και πέθανε -πότε άραγε- άσημη, εγκαταλειμμένη, ανώνυμη.

Θυγατέρα ενός Λάκωνα ταβερνιάρη, γοήτευσε τον αθλητικό και επιρρεπή σε περιπέτειες Ρωμανό Β’ στα δεκαοκτώ του, ο οποίος από το να κυβερνήσει μια αυτοκρατορία προτιμούσε να δαμάσει το έκπαγλο θαύμα της φύσης που λάγνα τον ξεμυάλισε. Με ένα σύζυγο τόσο ευάλωτο συναισθηματικά πλάι της, οι φήμες έδωσαν και πήραν πως για να στρωθεί ευκολότερα ο δρόμος προς το βασιλικό διάδημα, οργάνωσε με δηλητήριο τη δολοφονία του αυτοκράτορα πεθερού της Κωνσταντίνου Ζ΄. Φλυαρίες και αθλιότητες. Φιλόδοξη, δολοπλόκος, καπριτσιόζα, ευθύνεται για πολλά, χρεώνεται με άλλα τόσα, δεν χρειάζεται να αίρει και κάθε σταυρό των βυζαντινισμών. Διότι εν τέλει μόνο μετά την άνοδο στο θρόνο είναι που ξεδιπλώνει το φιδίσιο χαρακτήρα της : Πρώτη φροντίδα της νεαρής αυτοκράτειρας ήταν να εξοβελίσει απ΄ το παλάτι την πεθερά της μαζί με τις πέντε κουνιάδες της ! Έκλαψαν, σπάραξαν, επαναστάτησαν, η Θεοφανώ όμως τις κούρεψε, τις έντυσε καλόγριες, απονέκρωσε τον άβουλο αρσενικό από μάνα και αδελφές οριστικά με τη σύμφωνη γνώμη του Πατριάρχη Πολύευκτου.

Κανείς δεν ξέρει αν προοιωνίζονταν κι η μακάβρια σειρά του ίδιου του Ρωμανού Β’, πάντως στις 15 Μαρτίου 963, ο νεαρός αυτοκράτορας πεθαίνει ξαφνικά. Η ψεκτική υποψία έπεσε πάνω της, ωστόσο δεν φαίνεται να υπήρχε κανένα τέτοιο κίνητρο όσο φιλόδοξη κι αν ήταν. Τη στιγμή της χηρείας της ήταν παντοδύναμη μετά από 7 χρόνια γάμου, δυο μέρες πριν τη χηρεία της είχε γεννήσει την Άννα το τέταρτο παιδί τους. Γιατί να θανάτωνε το βασιλέα, μένοντας μόνη, λεχώνα, με ένα τσούρμο παιδιά, έκθετη σε κάθε κίνδυνο επιβουλής;  Ήταν πολύ έξυπνη για να διατρέξει τέτοιες άκαιρες παγίδες, φαίνεται εξάλλου κι από το γεγονός ότι ανταπεξήλθε στα δύσκολα με προσήνεια και μεθοδικότητα.

Η σοβαρότερη αποδεδειγμένη κατηγορία είναι ο γάμος της πέντε χρόνια αργότερα με έναν θηριότροπο, τριάντα χρόνια μεγαλύτερό της. Κατηγορία, όχι τόσο για τη θεμιτότατη προσδοκία να διασώσει το θρόνο χάριν των παιδιών της. Μομφή και όνειδος για όσα άθλια ακολούθησαν. Ο κατά τεκμήριο κακομούτσουνος Νικηφόρος Φωκάς ήταν ένας γεννημένος στρατιώτης, μπαρουτοκαπνισμένος μαχητής, ένας αγριάνθρωπος του πολέμου. Λατρεμένος από το στράτευμα, δίκαια αρχηγός στρατού (Μέγας Δομέστικος των Σχολών), ριχνόταν σαν θεϊκό λιοντάρι στην αγνότητα των υπέρ εστιών αγώνων. Ασκητικός, μυστικιστής, αμέτοχος στα εγκόσμια, αφιερωμένος στην προσευχή και την ευλάβεια. Η νεραϊδα Θεοφανώ τον σαγήνευσε με πρόγραμμα, τον χρειαζόταν για την επόμενη μέρα, ο πενηνταενός ετών στρατηλάτης μαγεύτηκε σαν αμούστακος έφηβος. Το 964 ο αταίριαστος γάμος συγκλόνισε το βασίλειο, κανένα δώρο όμως δεν ήταν αρκετά ακριβό, τίποτε επαρκώς όμορφο για την αστράπτουσα αγαπημένη του μεθυσμένου από έξαφνο εφηβοπαραλήρημα. Την παντρεύτηκε ξεπερνώντας κάθε δυσκολία, αντίρρηση, ικεσία, τη λάτρεψε σα θεά, και τελικά ακολούθησε τη μοίρα έως το φρικαλέο αποκεφαλισμό του.

Ο γηραίος άξεστος πολεμιστής δεν είχε καμία αυλική νουνέχεια, ήταν βαρετός, έφευγε στο μέτωπο, ο κλήρος τον «πολέμησε» για τον περιορισμό των προνομίων και της μοναστηριακών εκτάσεων. Κατάθλιπτος αφοσιώνονταν στην προσευχή ενόσω ο ανιψιός του Ιωάννης Τζιμισκής, κομψός, φωτοστεφανομένος, επιδέξιος σαρανταπεντάρης δανδής, γλεντζές και γενναιόδωρος γοήτευσε τη βασίλισσα αράχνη. Αυτοπαγιδεύτηκε η Θεοφανώ, ο Τσιμισκής ήταν ο μοναδικός αληθινός της έρωτας, μαζί οι εραστές οργάνωσαν το φόνο. Μοναχικά κλεισμένος ο Φωκάς (δεν κοιμόταν στο αυτοκρατορικό κρεβάτι αλλά σε ένα μοναχικό κελάκι πάνω σε δέρμα πάνθηρα) άκουσε τη Θεοφανώ πως θα τον επισκεφτεί αργότερα, και δεν έριξε το μάνταλο. Τον κατέσφαξαν οι συνωμότες και το ίδιο βράδυ ο Τσιμισκής έλαβε τα ηνία της Πόλης των πόλεων.

Η Φιλαρέτη Κομνηνού ενσάρκωσε μοναδικά την αγριεμένη ομορφιά της Θεοφανούς. Την απολαύσαμε στο ΚΘΒΕ και πάντως τα κοστούμια της παράστασης θα μας μείνουν το ίδιο αξέχαστα με τη μοναδική ερμηνεία

Εκείνο που δεν υπολόγισε η Θεοφανώ ήταν ότι ο Ιωάννης τη χρησιμοποίησε. Όταν ο Πατριάρχης Πολύεκτος απαίτησε την τιμωρία των δολοφόνων πριν τον τιμήσει με το αυτοκρατορικό στέμμα στη μεγάλη Εκκλησία της Αγια Σοφιάς, ο Τζιμισκής υποχρεώθηκε να εξορίσει από το παλάτι τη δις χήρα Θεοφανώ. Ούρλιαξε η κατεργάρα, λύσσαξε η μαινάδα, η ομορφιά της σκύλεψε, ρίχτηκε μανιασμένα να ξεσκίσει τον προδότη της, το τέλος όμως είχε γραφτεί. Στάλθηκε στα Πριγκιπόνησα σε ένα μοναστήρι της Πρώτης. Έμεινε έξι χρόνια εκεί, ώσπου ο Τζιμισκής πέθανε, κι εκείνη επέστρεψε κληθείσα από τους γιους της στην Πρωτεύουσα. Αν δεν είχε χαρίσει στο ρου της ιστορίας ένα γιο σαν το Βασίλειο Β’ το Βουλγαροκτόνο, τότε μπορεί και να μην είχε τέτοια καλότροπα στερνά. Πάντως το αινιγματικό της πεπρωμένο κατέληξε δίχως ρόλο, δίχως  μεγαλεία.

Τέτοιες μορφές πέρασαν από των γονιδίων μας το ιστορικό. Ύπουλη διαπραγματεύτρια, σκληρή αυγούστα, ιντριγκαρισμένη καλλονή, απαίσιου φονικά χαρακτήρα. Δεν λέω πως θα την ψήφιζα ποτέ, όμως με πιάνουν κάτι διαόλοι, και λέω έτσι όπως μας φέρονται οι «ευρωσωτήρες» μας με τους δικούς μας προσκυνημένους μέχρι παραλυσίας : «Αχ  Άνκελα, πού να σ΄είχε μπροστά της η Θεοφανώ!»

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΟΣ

This entry was posted in ΕΠΙΚΑΙΡΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ, ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΟΥ ΣΚΕΨΕΙΣ, Χαρτόμουτρα. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s