370. Η ασχήμια της γυναίκας (129)

Bernardo Strozzi, "Vanitas" -Ματαιοδοξία - 1630 Μουσείο Πούσκιν Μόσχα

Κάπου εκεί μετά το Μπαρόκ, μεσαίωνας γαρ, άνθησε η λοιδορία κατά των γυναικών, γνωστή και ως vituperatio. Ήδη βέβαια ο Γιουβενάλης είχε εντρυφήσει στο μισογυνισμό, κι ο Οβίδιος είχε πεισματικά διδάξει πως εκείνο που ομορφαίνει μια γυναίκα δεν ήταν τα καλλυντικά αλλά η Αρετή. Ο Τερτυλλιανός όμως μαχητικά φανατικός, υπενθυμίζει στο χριστιανικό κόσμο πως τα θέλγητρα της Ομορφιάς είναι το ίδιο με την εκμπόρνευση. Η ηθική καταδίκη στέκει πελώρια, κόντρα στην ελευθεριότητα των παγανιστών, και καταδικάζει το θηλυκό που φτιασιδώνεται τρέφοντας την ψευδαίσθηση πως έτσι θα γίνει αρεστή στο σύζυγό της -ή ακόμη χειρότερα στους ξένους.

Το μεσαίωνα λοιπόν η απεικόνιση κι ο εμπαιγμός της γριάς, κατέστη το σύμβολο της σωματικής και ηθικής παρακμήςαπέναντι στο κλασικό εγκώμιο της νιότης. Ήρθε η Αναγέννηση για να ειρωνευτεί το όλο θέμα, κι ύστερα το Μπαρόκ να σκύψει ελκτικά πάνω στις ατέλειες.

Egon Schiele, Standing nude young girl 2, 1914, Βιέννη

Σήμερα πια, τα πράγματα έχουν αλλάξει ρότα χιλιάδες μοίρες : βάλε προσωπικά δεδομένα, βάλε φεμινιστικά κινήματα, βάλε ρατσιστικές απαγορεύσεις, βάλε συνταγματικά δικαιώματα… Η μπάλα έφυγε όχι στην εξέδρα αλλά στο διάστημα! Χάριν ευράπελης διάθεσης να και μερικές σταχυολογημένες σκέψεις του Τερτυλλιανού (3ος μ.Χ. αιώνας στο κείμενο με τίτλο Τα στολίδια των Γυναικών 4-7 – αντλημένο από την «Ιστορία της Ασχήμιας» του Ουμπέρτο ¨Εκο, εκδόσεις καστανιώτη )

» … Πρέπει να αρέσετε μόνο στους συζύγους σας. Κι όσο πιο πολύ θα αρέσετε σ΄εκείνους τόσο λιγότερο θα ασχολείστε με το αν αρέσετε στους άλλους. Μην ανησυχείτε, ω ευλογημένες, ουδεμία γυηναίκα είναι άσχημη για το σύζυγό της. Του άρεσε δεόντως όταν τη διάλεξε χάρη στο ήθος και την ομορφιά της…. Τούτα δεν σας τα λέγω για να  σας υποδείξω μία εξωτερική εμφάνιση άξεστη και τραχειά, ούτε θέλω να σας πείσω πως είναι ορθό να είστε απεριποίητες και ακάθαρτεςαλλά σας συνιστώ το μέτρο και το όριο ως προς τη φροντίδα του σώματός. Δεν πρέπει να ξεπερνάτε αυτό που απαιτεί η απλή λογική :

Quentin Matsys, "A Grotesque old woman" or "The Ugly Duchess", 1513, National Gallery Λονδίνο. Ίσως το ασχημότερο θηλυκό της Αναγέννησης από τον Φλαμανδό της Σχολής της Αμβέρσας

Όχι περισσότερα απ΄όσα αρέσουν στον Θεό. Πράγματι απέναντί Του αμαρτάνουν όλες αυτές οι γυναίκες που βασανίζουν το δέρμα τους με φαρμάκια και φτιασίδια, μουτζουρώνουν τα μάγουλά τους με κοκκινάδι και μακραίνουν τα μάτια τους με ασβόλη. Σε τούτες τις γυναίκες αναμφιβόλως δεν α΄ρεσει αυτόι που έπλασε ο θεός και ψέγουν και μέμφονται από μέσα τους το δημιουργό όλης της πλάσης. Βλέπω πάλι κάποιες να βάφουν τα μαλλιά τους στο χρώμα του κρόκου. Οι γυναίκες αυτές ντρέπονται για το έθνος τους: επειδή δεν γεννήθηκαν στη Γερμανία ή στη Γαλατία. Αφήστε ελεύθερο το κεφάλι σας από αυτή τη σκλαβιά των στολιδιών. Ματαίως κοπιάζετε να δείχνετε στολισμένες, ματαίως χρησιμοποιείτε τους πιο καλούς κομμωτές…»

Αφήστε τα περί αμαρτίας, ιδέα δεν έχω τι πάει να πει αμαρτία. Διασκεδάστε και με τον μισυγυνισμό ανά τους αιώνες, σκεφτείτε π.χ. ότι στα περισσότερα Πρωτοδικεία της χώρας 9 στους 10 δικαστές είναι πλέον γυναίκες. Επίσης ωστόσο, δεν ξέρω τι διάολο είχε στο μυαλό του ο συγγραφέας, όμως μερικές – μερικές (και κάμποσοι γελοίοι βαψομαλλιάδες κύριοι πλέον) καλό θα είναι, με αφορμή και την κρίση εν ανάγκη, ας ξανασκεφτούν πόσο ολόιδιες έχουν καταντήσει στο δυτικότροπο στάνταρ : Πόσο άβουλες, πόσο πιθηκίζουσες, πόσο ευτελείς,  πόσο κιτς κατήντησαν. Πόσο άσχημες εν τέλει!

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΟΣ

This entry was posted in d. Θ Η Σ Α Υ Ρ Ο Ι σκόρπιοι, ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΟΥ ΣΚΕΨΕΙΣ, Massys, Quentin, Schiele Egon and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s