341.Simone Martini, η γαλλική φινέτσα στα γεννοφάσκια της (118)

Simone Martini (and Lippo Memmi) Annunciation with Two Saints, 1333, Opera del Duomo for the Cathedral of Siena. Το αριστούργημα ζωής ίσως του καλλιτέχνη. Άξια προσοχής : 1. Η μπέρτα του αρχαγγέλου που ανεμίζει δηλώνοντας πόσο αιφνιδιαστικά εμφανίζεται 2. Η συστολή της Παναγίας που μέχρι πριν μια στιγμή μελετούσε -ενώ διακρίνεται η σκιά μέσα στη σελίδα του βιβλίου της 3) Το ανθοδοχείο στο βάθος μοιάζει αληθινό ακουμπισμένο σε πέτρινο έδαφος όπως αληθινή μοιάζει κι η πολυθρόνα της Παναγίας με το βάθος της. Σύγχρονοι αναλυτές Τέχνης και Οικονομικών κατέληξαν πως όταν εξοφλήθηκε το έργο, θα κόστισε περίπου την αξία ενός εξαιρετικού σπιτιού.

Simone Martini, "Guidoriccio da Fogliano" fresco 1328. Ένας μοναχικός καβαλάρης, μελαγχολικός, η χλιδή συναντά την ψυχική ερημιά. Τοποθετημένος στον απέναντι τοίχο από τη Maesta, διαλέγεται μαζί της ο ατρόμητος τυχοδιώκτης, από τη μια το ιερό πλήθος κι απ΄την άλλη το φεουδαρχικό ιδανικό, το άπιαστο και το απτό, η επίγεια ζωή με την αιώνια.

Μιλάμε για τον προδρομικότερο ίσως εκπρόσωπο του λεγόμενου Διεθνούς Γοτθικού Στυλ. Ο Σιμόνε Μαρτίνι (Simone Martini Σιένα 1284-Αβινιόν 1344) δοξάστηκε αρχικά με πρώτο σωζόμενο έργο του, μία ακόμη Μαεστά της Σιένα του 1315. Οι μορφές συνομιλούν, τα βλέμματα σταυρώνονται, ένα μελωδικό ύφασμα κυματίζει ιερουργικά πάνω από τη σύναξη των Αγίων που νομίζεις συγκεντρώθηκαν σε αναμνηστική φωτογραφία. Περισσότερο, αγκαλιάζει το όραμα που τον συνεπαίρνει και με γλώσσα ποιητική φτάνει σε χρωματικές ευαισθησίες σοφά οργανωμένες.

Simone Martini , "Maesta",1317, Palazzo Pubblico, Siena. Ρεαλισμός και ιδεαλισμός μαζί, το Θείο και το ανθρώπινο παρέα, το χρονικό και το διαχρονικό συναντούνται. Η μυσταγωγική ατμόσφαιρα επιτείνεται όταν φανταστούμε πως μπροστά από τη νωπογραφία αιωρούνταν με ανοικτά τα χέρια δύο γλυπτά, εν είδει κατερχόμενων αγγέλων. Από εκεί αναρτούνταν φωτιστικοί πυρσοί που φώτιζαν το κομψοτέχνημα, το οποίο δεν γνώριζες πια αν πάλλεται από τα κύματα της υφασμάτινης σκεπής ή από τα παιχνιδίσματα τς φωτιάς.

St Louis of Toulouse , Nάπολη

Ο Μαρτίνι έχει έντονη την αίσθηση του φωτός και της προοπτικής, κι εφάρμοσε ακώλυτα τις προσωπικές του ποιητικές εμπνεύσεις πάνω στις αρμονικές αρχές του Ντούτσιο. Όταν πια θα έλθει σε επαφή με τους τεχνίτες των υαλογραφημάτων, με τις μικρογραφίες των χειρογράφων και με άλλα αντικείμενα που έφταναν στη Σιένα από τη Γαλλία, εκεί ο χρωστήρας του απελευθερώθηκε. Όσο κι αν η ρωμαλέα κληρονομιά του Τζιόττο βάρυναν πάνω του, προτιμά το λυρισμό από το δράμα, επιλέγει τη μελαγχολία από τους ογκώδεις σωματότυπους.

Ενόσω ο Πάπας βρισκόταν εξόριστος στην Αβινιόν, διάστημα που κράτησε περίπου 70 χρόνια, γύρω στα 1340 ο Μαρτίνι εγκαθίσταται στην παπική αυλή, κι έτσι η τέχνη του γίνεται σημείο κεντροευρωπαϊκής αναφοράς -γλυτώνοντας κι από τους λοιμούς, λιμούς, πλημμύρες  και καταποντισμούς που ισοπέδωναν τότε τη γενέτειρά του.

Simone Martini, "The way to Calvary" 1340-44, The Louvre Paris. Οι ανάσες ασφυκτιούν, από τη στενή καστρόπορτα, τσαλαπατούνται για να εξέλθουν οι ακολουθούντες, το ασυνήθιστο άλικο του Χριστού μας κεντράρει στο πάθος. Μια εικαστική σύλληψη που όσο τη θαυμάζεις τόσο ζωντανεύει.

Ο καλλιτέχνης ανταπέδωσε στη Γαλλία τα διδάγματα που είχε λάβει από αυτήν, εμπλουτισμένα με μια καινούρια αφηγηματική αίσθηση, επιδρώντας καίρια στην ίδρυση και την κατοπινή πορεία της γαλλικής ζωγραφικής. Κομψός, λαμπερός, γλαφυρός, αφηρημένος, πλούσιος, νωχελικός, αυτός είναι ο κόσμος του Σιμόνε Μαρτίνι, γεμάτος ευγένεια, αυθορμητισμό και μελωδία.

Μας εισάγει στις νέες τάσεις της ευρωπαϊκής πορείας μέσα από τις γοτθικές αναζητήσεις, δέκτης ο ίδιος και πομπός ταυτόχρονα των νέων εκφραστικών δυνατοτήτων. Παρόλα αυτά, εκείνο που πραγματικά μένει αξέχαστο όταν αναφερόμαστε στον ιδιοφυή καλλιτέχνη, είναι η απαισιόδοξη εντύπωση που καταλείπουν τα έργα του. Μια πεσιμιστική διάθεση, αδιόρατη μα υπαρκτή, έρχεται να συνοδεύσει την τελευταία εντύπωση. Ποιος να ξέρει άραγε αν πέτυχε κατά τις βουλές του ζωγράφου, ή αν έτυχε να μας διαπερνούν οι ευαισθησίες της φυσιογνωμίας του…

xartografos

Advertisements
This entry was posted in Martini, Simone. Bookmark the permalink.

One Response to 341.Simone Martini, η γαλλική φινέτσα στα γεννοφάσκια της (118)

  1. Ο/Η ωψνψβνψβν λέει:

    ιταλος ηταν ο ανθρωπος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s