329. Η πρώτη εικόνα του Αγίου Φραγκίσκου (111)

Bonaventura BERLINGHIERI, St Francis with Scenes from his life, 1235 Pescia

Ο ιερότατος Φραγκίσκος της Ασίζης είχε μόλις πεθάνει το 1226 και ήδη το 1228 ανακηρύχθηκε Άγιος, ενώ το σώμα του τάφηκε σε ένα ναό που ιδρύθηκε για αυτό το λόγο και μόνο. Υπάρχει ένα προαναγεννησιακό έργο που χρονολογείται στα 1235 και το οποίο μόλις 9 χρόνια από την μετάβαση του πιο συντριμμένου μοναχού της Δύσης στις αιώνιες μονές, ίσως και να μας δίνει κάποιες προσωπογραφικές ομοιότητες – αδιασταύρωτο ωστόσο, και πλην των γενικών χαρακτηριστικών (ρασοφόρος, αδύνατος κλπ), η “φωτογραφία” δεν ενδιέφερε τους τότε  ζωγράφους. Καλλιτέχνης, ο Bonaventura Berlinghieri της μεγάλης οικογενείας των ζωγράφων Berlinghieri, από τη μικρή κωμόπολη Lucca στα 15 χιλιόμετρα από την Πίζα.

Το εικόνισμα σήμερα βρίσκεται στην Άγιο Φραγκίσκο της πόλης Pescia και διασώζει με έναν καταπληκτικό τρόπο όλο το βυζαντινό απάνθισμα που μυροβόλισε στην Ιταλική τέχνη, δίνοντας ταυτόχρονα και τα πρώτα παράθυρα διαφυγής προς το Αναγεννησιακό σύμπαν. Με κεντρική φυσιογνωμία τον όρθιο Υπερανθρωπιστή, παρατίθενται δεξιά κι αριστερά έξι σκηνές της ζωής του ίσως ως κατάλοιπο διακοσμητικών σταυρών. Σε δύο από αυτές αποτυπώνεται το τοπίο, δίχως ωστόσο να υποδηλώνεται  η παραμικρή αλήθεια για χαρτογράφηση, διατηρείται η βυζαντινή ουδετερότητα, και η έλλειψη ενδιαφέροντος για το φυσικό περιβάλλον.

Ο ίδιος ο Φραγκίσκος είναι συγκλονιστικός. Απισχνωμένα μάγουλα, διαπεραστικό βλέμμα, ηρεμία εκφράσεων, αποτύπωση των περίφημων στιγμάτων (stigmata) που έπειτα από νηστεία σαράντα ημερών εμφανίστηκαν στο σώμα του αγνότερου προσευχητή του καθολικισμού. Γραμμές, χρώμα, ύφος, παραπέμπουν στη μελαγχολία ενός αυτοθυσιαζόμενου χάριν του Κόσμου, μια ευγένεια ανάμικτη με ασκητισμό. Στην ένταση του προσώπου του διαβάζει κανείς το διαλογισμό της αυταπάρνησης όπως οι ικεσίες για τη σωτηρία το κόσμου γίνονταν ένα εκστασιακό αναχωρητήριο.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in d. Θ Η Σ Α Υ Ρ Ο Ι σκόρπιοι. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s