324. Coppo di Marcovaldo, και η Αναγέννηση αρχίζει..! (109)

Ο θόλος του Βαπτιστηρίου της Φλωρεντίας είναι πέρα ως πέρα ένα θαυμάσιο ψηφιδωτό κεντημένο από τον Coppo di Marcovaldo. Αυτή η εικόνα του Χριστού περάσαν αιώνες πριν ανανεωθεί.

Ο Coppo di Marcovaldo (δραστηριοποιήθηκε τη δεκαετία 1260-1270) είναι ο πρώτος καλλιτέχνης της Αναγέννησης του οποίου μαθαίνουμε το ονοματεπώνυμο, εκκινά μαζί του η απίστευτη σειρά των ζωγράφων, γλυπτών και αρχιτεκτόνων που θα μας ξεναγήσουν στο αναγεννησιακό θαύμα.

Στον Coppo αποδίδεται από όλους σχεδόν του ιστορικούς τέχνης η Σταύρωση (Crucifix) στην εκκλησία του San Gimignano (σήμερα στην Pinacoteca San Gimignano) τότε ακόμη περιλαμβάνονταν στις εκτάσεις υπό την κατοχή της Σιένα. Βαθιά επηρεασμένος από τη βυζαντινή παράδοση, ο Χριστός εμφανίζεται με τρομερές συσπάσεις του προσώπου, σχεδόν παραμορφώμενος από το πάθος. Το λινό ύφασμα κρέμεται χαμηλά στη μέση σε αυστηρές γωνίες. Τα μάτια αποτυπώνονται με μία βλοσυρή σχισμή, ενώ τα τρεμάμενα χείλη φαίνονται να ριγούν κρεμασμένα. Ιδιαίτερα εντυπωσιακά είναι τα μαλλιά που ως υγροί βοστρύχοι από τον ιδρώτα του πάθους και τους χλευασμούς έχουν κολλήσει στους ώμους, μοιάζουν με έρποντα φίδια που ελικοειδώς σέρνονται γύρω από τον άψυχο λαιμό του Θεανθρώπου και πάνω στους ώμους του. Το φωτοστέφανο με σφηνοειδείς οδοντώσεις κάνει ακόμη πιο έντονες τις εντυπώσεις, την έκφραση την περικλείουν οι οξείες γωνίες σαν σε βοή.

Madonna and child, Coppo di Marcovaldo

Ο Coppo είχε πολεμήσει στη μάχη του Montaperti το 1260 κι ως φαίνεται όλην εκείνη η σκληρότητα τον σημάδεψε σε βαθμό που να του βγαίνει η ανάγκη να την εκφράσει μέσα από το χρωστήρα του. Είναι συγκλονιστικό πως στο πρώτο κιόλας έργο της Αναγέννησης ο ζωγράφος αποφασίζει να αγγίξει την ασύμβατη Αφηρημένη Τέχνη : Το αίμα από τα καρφιά ρέει ακατάσχετα πέρα από τις παλάμες, άτακτο, σχεδόν έξω από τον καμβά, και σταματά μόνον στο πλαίσιο του σταυρού.

Πιο ήρεμο, δίχως συναισθηματικές εκρήξεις είναι κι ένα ακόμη μεγάλο έργο του Coppo, η ξακουστή Madonna and Child του 1265, η οποία σήμερα φυλάσσεται στο Orvieto στην εκκλησία του San Martino dei Servi. Παρότι αποδείχθηκε πως στα κατοπινά χρόνια τα πρόσωπα επιζωγραφίστηκαν, το στυλ είναι επιβλητικό, οι κοφτές πτυχώσεις με τις επίχρυσες ραβδώσεις στα υφάσματα επιτείνουν την ένταση του μεγαλείου.

Crucifix, Coppo di Marcovaldo

Ωστόσο το πιο φημισμένο έργο που αποδίδεται στον Coppo, δεν είναι παρά ο Θόλος του Βαπτιστηρίου στη Φλωρεντία με το εκπληκτικό μωσαϊκό. Ένα ουράνιο δέος αποπνέει η μορφή του Χριστού, θα πρέπει να αναμένουμε δυο ακόμη αιώνες μέχρι το Μικελάντζελο για να νιώσουμε μια άλλη εντύπωση της θειότητας. Μέχρι τότε η ιερατική μορφή του Χριστού εμπνέει γενιές γενεών καλλιτεχνών εν είδει αυθεντίας, το χέρι του Coppo παράγει αξεπέραστα πρότυπα. Αναντίρρητα όταν μιλούμε για τη Last Judgement, στον τρούλο, αναφερόμαστε στο σημαντικότερο Φλωρεντινό εικαστικό δημιούργημα του Duecento – του 12ου αιώνα.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in Marcovaldo, Coppo di. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s