300. Καβάφης : «Όσο μπορείς», με χρηστά σχόλια

Manet Edouard, "Πρόγευμα στη χλόη" - "Le dejeneur sur l'herbe", 1863, Oil on camvas 208 x 264 cm, Musee D'Orsay

Βλέπεις με θλίψη τους πολιτικούς να γυρεύουν να σού αλλάξουν τα εντόσθια, να γελοιοποιήσουν τη λογική και τη φαντασία σου, να παραχαράξουν οι σιμωνίτες τη σκληρή αλήθεια, κι οργίζεσαι θηριωδώς! Ένας πανικός θυμού σε κάνει έτοιμο για τα χειρότερα, μα ευτυχώς, υπάρχουν ακόμη γωνιές νηνεμίας. Ο μέγας Αλεξανδρινός προσφέρονταν ανέκαθεν για κατευνασμό του οργίλου βλέματος, όχι από καθέδρας, όχι σαν άγιος, αντίθετα, πεπτωκός ο ίδιος. Σαν να έχει απέναντι τον αναγνώστη του, -χαρακτηριστικό της καβαφικής ποίησης-, τον συμβουλεύει, ως φίλος, να μην εκπέφτει σε μειωτικές πράξεις, να μην ενδίδει σε ανούσιες συναναστροφές, που μόνο η ανοησία τις χαρακτηρίζει, για να μην διαπιστώσει σε κάποια στιγμή αυτογνωσίας, πως δεν είναι πια ο ίδιος, αλλά κάποιο ευτελές ομοίωμά του. Συμβουλές δοσμένες όχι από έναν υπεράνθρωπο, από έναν εξ αποστάσεως τέλειο δικαστή, αλλά από έναν ομοιοπαθούντα συνοδοιπόρο. Δίνει την εντύπωση ο ποιητής πως «έπαθε», πως πολλές φορές προσπάθησε να ξεφύγει, αλλά υπέκυψε :

Georges Seurat, Το τσίρκο, 1891

ΌΣΟ ΜΠΟΡΕΙΣ

Κι ἂν δὲν μπορεῖς νὰ κάμεις τὴν ζωή σου ὅπως τὴν θέλεις
τοῦτο προσπάθησε τουλάχιστον
ὅσο μπορεῖς : μὴν τὴν ἐξευτελίζεις
μὲς στὴν πολλὴ συνάφεια τοῦ κόσμου,
μὲς στὲς πολλὲς κινήσεις κι ὁμιλίες.

Μὴν τὴν ἐξευτελίζεις πιαίνοντάς την,
γυρίζοντας συχνὰ κ’ ἐκθέτοντάς την
στῶν σχέσεων καὶ τῶν συναναστροφῶν
τὴν καθημερινὴν ἀνοησία,
ὣς ποὺ νὰ γίνει σὰ μιὰ ξένη φορτική.

.

Ο Ρένος Αποστολίδης θα έλεγε «…να το μάθουν απόξω, όσο γίνεται περισσότεροι άνθρωποι, και να το ξαναδιαβάζουν, να το ξαναλένε στον εαυτό τους. Σκεφτείτε τη ζωή μας, τη δικιά μας, τη ζωή των κοινωνιών των συγχρόνων, τη ζωή των εκδηλώσεων… Όλοι πολλοί μαζί… στέκουν όρθιοι , λένε λόγια… τούτο… κείνο… τάχα αγαπιούνται… φιλιούνται — φιλάν τον αέρα , δεξιά κι αριστερά απ’ τα μάγουλα ο καθένας , κανένας δε φιλάει πράγματι τα μάγουλα, κανένας δε φιλάει πράγματι το στόμα, κανένας δεν επιθυμεί πράγματι όσο λέει πως επιθυμεί τον άλλο, «Α!…τι ωραία που σε είδα!…» Αυτή είναι η πολλή συνάφεια του κόσμου, οι πολλές κινήσεις κι ομιλίες, κι όλη αυτή η ψευτιά , το θέατρο… – η οποία, λέει, εξευτελίζει τη ζωή… την εκθέτει… στην καθημερινήν ανοησία των σχέσεων και των συναναστροφών. Εδώ δείχνεται ο πράγματι – θα έλεγα – επαναστατικός Καβάφης, προσωπικά επαναστατικός. Τον είπανε ποιητή της παρακμής.., αυτά είναι γελοιότητες . Ας στο ξαναλέει ο καθένας, ας το μάθει απόξω αυτό το ποίημα – θα του κάνει καλό – αν γλιτώσει και μία μονάχα απ αυτές τις εκδηλώσεις κι απ αυτές τες συνάφειες και τες πολλές κινήσεις κι ομιλίες, – θα είναι μεγάλο κέρδος.

Κ.Π.Καβάφης, γεννήθηκε στην Aλεξάνδρεια της Aιγύπτου την 29 Aπριλίου 1863 και πέθανε τραχειοτομηθείς εκεί το 1932 από καρκίνο του λάρυγγα.

Πώς να μη συμφωνήσει κανείς. Ωστόσο ας την πω και την αμφιβολία μου : Κανένα μαγικό χέρι δεν θα αποτρέψει την καταστροφή, τον εξευτελισμό. Ο καθένας είναι υπεύθυνος για τις ενέργειές του, δεν υπάρχουν τυχεροί και άτυχοι, αθώοι και πονηροί. Η καλοσύνη, μία σωστή συμβουλή από κάποιον που ξέρει ν’ αγαπά, η εσωτερική δύναμη, μπορούν να διώξουν τον εξευτελισμό. Ποιος όμως είναι σε θέση να το καταφέρει χωρίς κόστος; Ποιος είναι αυτός που θα κατανοήσει ότι τα λάθη του είναι προϊόν των δικών του ενεργειών, θα τα αναγνωρίσει και δεν θα τα επαναλάβει; Ποιος είναι αυτός που θα αποφύγει τον «εξευτελισμό»;

xartografos

Advertisements
This entry was posted in Καβάφης Κ.Π., Manet Edouard, Seurat, Georges. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s