293.Τέτσης Παναγιώτης, ακαδημαϊκός του καμβά (103)

Παναγιώτης Τέτσης, Νεκρή φύση

Παναγιώτης Τέτσης, Ύδρα

Το 1940 πήρε τα πρώτα μαθήματα ζωγραφικής από το Γερμανό ζωγράφο και χαράκτη Κ. Φρισλάντερ, αλλά καθοριστικό ρόλο για την όλη πορεία του έπαιξε η γνωριμία του με το Δ. Πικιώνη και το Ν. Χατζηκυριάκο-Γκίκα, που θεωρεί ο ίδιος πραγματικούς δάσκαλους του. Το 1943 άρχισε σπουδές ζωγραφικής στο προπαρασκευαστικό τμήμα της ΑΣΚΤ με δάσκαλους τους Δ. Μπισκίνη και Π. Μαθιόπουλο, ενώ από το 1944 σπούδασε στην ΑΣΚΤ (απόφοιτος 1949) με δάσκαλο τον Κ. Παρθένη. Τον Παρθένη τον παρακολούθησε πολύ λίγο, γιατί αυτός αποχώρησε από τη Σχολή. Με υποτροφία του ΙΚΥ συνέχισε τις σπουδές του ως ελεύθερος σπουδαστής στην Ecole des Beaux-Arts (1953-1956) του Παρισιού, όπου μεταξύ άλλων σπούδασε και χαρακτική, ειδικά χαλκογραφία με δάσκαλο τον E. J. Goerg. Η Μαρίνα Λαμπράκη Πλάκα είπε λακωνικά για τον Τέτση πως έπιασε το ελληνικό φως και το έκανε χρώμα.

Παναγιώτης Τέτσης, "Κωνσταντίνος Καραμανλής"

Το 1960 μια τρίμηνη τιμητική υποτροφία της ιταλικής κυβέρνησης του έδωσε την ευκαιρία να μελετήσει την τέχνη σε ιταλικά μουσεία, και το 1972 μια χορηγία του Ιδρύματος Ford του επέτρεψε να αφοσιωθεί απερίσπαστος στη ζωγραφική και τη χαρακτική. Δημιουργός και δάσκαλος, ζωγράφος και χαράκτης, είναι περισσότερο από οτιδήποτε άλλο ζωγράφος του χρώματος από τις πρώτες προσπάθειες του μέχρι τα τελευταία έργα του. Ενδιαφέρεται για όλες τις θεματογραφικές περιοχές – ανθρώπινη μορφή και σκηνές της καθημερινής ζωής, προσωπογραφία και νεκρή φύση, μεμονωμένα πρόσωπα και ομάδες, την τοπιογραφία και τη μεγάλη σύνθεση. Σε όλες τις προσπάθειες του παραμένει εξπρεσιονιστής, που όχι μόνο σχεδιάζει με χρώμα, αλλά και κατορθώνει να μεταφέρει στη ζωγραφική επιφάνεια όλο τον εσωτερικό χαρακτήρα και το εκφραστικό περιεχόμενο του χρώματος, χωρίς να θυσιάζει την οπτική πραγματικότητα.

Παναγιώτης Τέτσης. Τοπία - Σίφνος

Η ζωγραφική του Παναγιώτη Τέτση (1925) διατήρησε πάντα σταθερούς δεσμούς με την αίσθηση. Το βλέμμα του ασκήθηκε να διαβάζει το φως και να το μεταφράζει σε καθαρές δυνάμεις χρώματος. Κατάφερε να δημιουργήσει μια ζωγραφική υπαίθρου αληθινά χρωματική, με δυνατές αρμονίες, που μεταφράζουν πολύ πειστικά τη φύση του ελληνικού φωτός. Ο Παναγιώτης Τέτσης, στα ώριμα έργα του, χτίζει κυριολεκτικά με το χρώμα. Μεταφράζει το φως και τη σκιά σε υπολογισμένες μονάδες καθαρού και λαμπερού χρώματος και οικοδομεί ένα σύμπαν αίθριο και φωτεινό. Το φως, μια ποιότητα που παραμελήθηκε στην αντίληψη του χρώματος από τη μοντέρνα ζωγραφική, για τον καλλιτέχνη δίνει τη βάση της χρωματικής τοποθέτησης σε κάθε πίνακά του. Η ζωγραφική του ωστόσο δεν αγνόησε τις κατακτήσεις της Αφαίρεσης. Κάθε τμήμα του πίνακά του διαβάζεται ως καθαρή ζωγραφική και ως μέρος του αινίγματος της εικόνας.

Παναγιώτης Τέτσης, Λαϊκή αγορά

Ο Παναγιώτης Τέτσης ως στοχαστής του βλέμματος, αναζητά το απόλυτο. Οδηγεί το βλέμμα του θεατή στις μύχιες κινήσεις της ψυχής. Γι’ αυτό και δεν ζωγραφίζει παρά μόνο ό,τι γνωρίζει: τους φίλους του, οικείους χώρους της Ύδρας, την ώρα που την αποχαιρετά ο τελευταίος ,τοπία της Σίφνου αλλά και τη Λαϊκή Αγορά της Παρασκευής στην οδό Ξενοκράτους. Ακόμα νεκρές φύσεις με αντικείμενα, με τα οποία διατηρεί διαρκή απτική και οπτική σχέση.

Παναγιώτης Τέτσης, Ο ήλιος του απογεύματος

Η Υδρα του Τέτση δεν ζωήρεψε μόνο από τη ζωγραφική του, αλλά και από τις αφηγήσεις του από τα τρυφερά του χρόνια στο νησί. «Αυτό το σπίτι εδώ, το Αρχοντικό, είναι η ιστορία του νησιού», είπε. «Θυμάμαι τον Κουντουριώτη, γιατί, όταν ήμουνα μικρό παιδί, ζούσε ακόμα. Προνοητικός καθώς ήταν, είχε φροντίσει να σκάψει τον λάκκο του τάφου του. Η μητέρα μου κάποιες ηλιόλουστες χειμωνιάτικες μέρες μας έφερνε περίπατο ως εδώ, στα πεύκα. Παίζαμε πάνω στις σανίδες του λάκκου και καμιά φορά κατεβαίναμε και στον τάφο. Οταν πέθανε, ήρθα και τον προσκύνησα σε αυτό το σπίτι».

Η σχέση του με το Αρχοντικό Κουντουριώτη συνδέεται και με την καλλιτεχνική του αφύπνιση, αφού τα πρώτα έργα του είχαν θέμα τις μάντρες και τις πόρτες του Αρχοντικού. Το έργο του ζωγράφου εμπεριέχει ολόκληρο το νησί: «Η Υδρα είναι μια οπτική εμπειρία και μια ζωή», πρόσθεσε: «Τα βράχια του νησιού δεν είναι ψυχρά βράχια για μένα, έχουν ψυχή. Η Υδρα έχει ψυχή, εγώ έχω ψυχή και οι ψυχές μας επικοινωνούν. Τα έργα που έχω κάνει έχουν γίνει άλλοτε απευθείας από τη φύση ή από μνήμης, αφού η Υδρα είναι βίωμά μου».

Παναγιώτης Τ'ετσης, Σπίτια

Το πάθος του ζωγράφου για τον γενέθλιο τόπο εκφράζεται και στον τρόπο που ζωγραφίζει όταν βρίσκεται στο εργαστήριό του, στο πατρικό του σπίτι στο νησί. Ο ιστορικός Τέχνης Αντώνης Κωτίδης περιγράφει στον καλαίσθητο κατάλογο της έκθεσης τον ορμητικό Τέτση την ώρα της δουλειάς: «Στην Υδρα, καθώς ζωγραφίζει, σιγοτραγουδάει, σαν να κανοναρχεί τις κινήσεις των χεριών του από την παλέτα στο πινέλο και από εκεί στο μουσαμά, σκύβοντας κάθε τόσο, πάνω από κάποια λεπτομέρεια της διαδρομής, πλησιάζοντας στο καβαλέτο και μακραίνοντας πισωπατητά, πάντα με τον ίδιο σκοπό μουρμουρητό ανάμεσα στα δόντια, σαν χορευτής, σ’ ένα μπαλέτο μυστικό, που μόνο για αυτόν χορογραφείται».

«Μην πιστεύετε στο παραμύθι της έμπνευσης» είπε. «Εάν ο καλλιτέχνης δεν καθίσει στο εργαστήρι του, έστω και χωρίς όρεξη, δεν υπάρχει περίπτωση επιφοίτησης» είπε ο ακαδημαϊκός και δάσκαλος , συνομιλώντας με την τεχνοκριτικό και υπεύθυνη των εκθέσεων του Μεγάρου Μουσικής, Έφη Ανδρεάδη.

Παραδέχθηκε όμως ότι υπάρχει το ερέθισμα στον ζωγράφο, όπως στην περίπτωσή του συνέβη με την γενέτειρά του, την Ύδρα, που του άνοιξε τον δρόμο στην απεικόνιση της φύσης. Όπως και οι σημαντικοί για τον ίδιον φίλοι του, που πόζαραν ακίνητοι ατέλειωτες ώρες προκειμένου να ζωγραφίσει τις φιγούρες και πορτρέτα τους.

Ο κολορίστας Παναγιώτης Τέτσης, μίλησε για τις δοκιμές στις τεχνικές του, για τα υλικά του – λαδομπογιές, τέμπερες, ακουαρέλες, την χαρακτική αλλά και για τον θαυμασμό του στις νωπογραφίες – μια τεχνική, όπως είπε, πολύ δύσκολη που έχει εγκαταλειφθεί από χρόνια.

Παραστατικός καλλιτέχνης, ο Παναγιώτης Τέτσης, μίλησε με σεβασμό και νηφαλιότητα για τους ομοτέχνους του που ακολούθησαν την αφαιρετική ζωγραφική και τους νεότερους, της βίντεο αρτ.

Όσο για το αν μετανιώνει επειδή «δεν απαρνήθηκε την εικόνα» ή που δεν την αντικατέστησε με κάτι άλλο, απάντησε: «στην ζωγραφική μου υπάρχει και δεν υπάρχει η εικόνα, με την έννοια ότι αν αποσπάσεις ένα κομμάτι από τον πίνακα, βλέπεις ότι είναι αφηρημένο».

Όσο για την γεωμετρία στο έργο του, σχολίασε: «στις μεγάλες μου συνθέσεις , π.χ οι λαϊκές αγορές και οι ποδοσφαιριστές, δεν μπορείς να αφεθείς στο τυχαίο, πρέπει να βάλεις «σκαλωσιά» κι εκεί να χτίσεις» είπε, για να προσθέσει αμέσως μετά ότι «σε όλες τις τοιχογραφίες της αναγέννησης κυριαρχεί η γεωμετρία. Η έκρηξη» είπε, «το αυθόρμητο, ανήκει στον αιώνα μας».

xartografos

Advertisements
This entry was posted in Τέτσης Παναγιώτης. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s