291. Ψηφιακό fresco: Απίστευτο! (102)

Οι αλγόριθμοι ήταν εκείνοι που με τη βοήθεια των γραφιστικών υπολογιστών αναγνώριζαν τα κομμάτια και κατάφεραν να φθάσουν στην ολοκλήρωση του "μωσαϊκού" που ανοίγει πλέον νέους δρόμους ανάπλασης φθαρμένων μνημείων

Ναός Ερεμιτάνι, Πάδοβα

Ασχολήθηκα πρόσφατα εντελώς τουριστικά με την αναγεννησιακή τέχνη και λάτρεψα -μεταξύ άλλων- τον Αντρέα Μαντένια. Αν η κρίση δεν ήταν τόσο βαθιά ήδη θα είχα πάει στο Μουσείο Brera του Μιλάνου για να δω από κοντά αυτό τον μεγαλειώδη Νεκρό Χριστό με την προοπτική βράχυνση που ουδείς την είχε φανταστεί. Ο Μαντένια όμως μεγαλούργησε κι αλλού, ειδικά δε στο παρεκκλήσι Eremitani της εκκλησίας Ovetari την Πάδοβα άφησε τη σφραγίδα του ανεξίτηλα, ο δε Γκαίτε έμενε με τις ώρες αποσβολωμένος μπροστά στην τέχνη των τεχνών. Όταν έμαθα πως έγιναν εργασίες αποκατάστασης των νωπογραφιών «του αγαπημένου της αυλής των Γκονζάγκα»,  έτρεξα να βρω λεπτομέρειες. Τα fresco του καλλιτέχνη εκεί ήταν κάτι το θαυμαστό όπως σώζονταν από ασπρόμαυρες φωτογραφικές αρχειοθετήσεις.

Το 1944 οι συμμαχικοί βομβαρδισμοί του πολέμου έκαναν (11 Μαρτίου) συντρίμμια τούτα τα κειμήλια και με κάποια αξεδιάλυτη ελπίδα οι επίτροποι του ναού συνέλεξαν περίπου 80,000 θραύσματα σοβά. Αν τους ρώταγες τότε τι έλπιζαν , δεν θα είχαν απάντηση. Πού να πίστευαν τι θα πετύχαινε η σύγχρονη επιστήμη, τι θα κατόρθωνε ένας και μόνο μαθηματικός νους, αυτός του Massimo Fornasier, καθηγητής στο Munich’s Technical University, που με το επιτελείο του και του υπολογιστές τους ανέστησαν το αριστούργημα.

Το τελικό αποτέλεσμα στην "Ιστορία των μαρτυρίων του Αγίου Ιακώβου" είναι εντυπωσιακό

Υπήρχαν κομματάκια σοβά του 1450 μ.X.  όχι μεγαλύτερα ενός νομίσματος ! Ευτυχώς από το 1992 φοιτητές τα είχαν καθαρίσει και επιχείρησαν μια πρώτη ταξινόμηση. Το κλειδί στην πραγμάτωση του ονείρου ήταν οι ψηφιακές φωτογραφικές αναλύσεις, όπως είχαν επιτυχημένα χρησιμοποιηθεί και στην αποκατάσταση παπύρων από την ίδια ομάδα. Στη υπηρεσία της επιστήμης μπήκαν οι αλγόριθμοι που με ψηφιακό τρόπο επιβοήθησαν τους υπολογισμούς ανάμεσα στα κενά κομμάτια του παζλ και τις πλησιέστερες επιφάνειες που θα μπορούσαν εν δυνάμει να «ζευγαρωθούν».

Στην Ιστορία της Τέχνης ο τρόπος με τον οποίο ο Μαντένια έφερε την αρχιτεκτονική επάνω στον καμβά είναι αντάξιος του δασκάλου του Masaccio. Από τις ισχυρότερες αποδείξεις είναι τόσο ο εκπληκτικός στρατιώτης που γέρνει να βγει -κάτω δεξιά- εκτός του πίνακα, όσο και το αμυδρό προφίλ του πολίτη ο οποίος ίσα που κοιτά από το παράθυρο. Στα όρια του ιλουζιονισμού!

Μιας και είμαστε Μεσόγειοι, δεν υπήρχε περίπτωση να μην υπάρξουν και δυσαρεστημένοι οι οποίοι ήδη στην Corriere della Sera θεωρούν την αναστήλωση ως μια απατηλή διεργασία η οποία βρίσκεται μόνον στη μνήμη των υπολογιστών. Δεν ξέρω αν οι επικριτές ανέμεναν κάποιον φακίρη να μπορέσει να συγκολλήσει τα μη συγκολλούμενα, αλλά στο κάτω – κάτω, ας βολευτούν με την παρούσα απίθανη εξέλιξη και πού ξέρεις… Σε μερικές δεκαετίες μπορεί να βρεθεί ένας ακόμη απρόβλεπτος σήμερα επιστημονικός δρόμος και για την φυσική ανόρθωση του σοβά στους ιερούς τοίχους. Μέχρι τότε μπορούμε πια μαγεμένοι να απολαύσουμε όλη τη φρεσκάδα του αρχαιολάτρη, ευλαβικού και σιωπηλά μοναχικού Αντρέα.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in d. Θ Η Σ Α Υ Ρ Ο Ι σκόρπιοι, Mantegna Andrea. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s