285. Frans Hals, ολλανδικές συνάξεις του Μπαρόκ (97)

The banquet of the Officers of the St. George Civic Guard, 1616

Pieter van de Broecke, 1633, Kenwood London

Ο μέγας Βαν Γκονγκ μελετώντας το έργο των ολλανδών έμεινε άφωνος από την προσπάθεια του Χαλς, ενώ διαβεβαίωνε  με θαυμασμό πως κατάφερε σε έναν πίνακά του να διακρίνει είκοσι επτά διαφορετικές αποχρώσεις του πένθιμου μαύρου. Είναι σίγουρα από τέτοιες αιτίες που ο Χαλς κατατάσσεται μεταξύ των σπουδαιότερων ζωγράφων του 17ου αιώνα. Από τη μία ενσαρκώνει τη νατουραλιστική ιδέα, κι από την άλλη, απορροφά τον κλασικισμό, το ανθολόγιο του Ρέμπραντ, την ιδιοφυΐα του Βερμέερ.

Ο Frans Hals γεννήθηκε το 1580 ή 1581, στην Αμβέρσα, αλλά όπως και πολλοί άλλοι, της οικογένειας Hals έφυγαν για το Χάρλεμ το 1585, το έτος της πτώσης της Αμβέρσας, όπου και έζησε για το υπόλοιπο της ζωής του. Ο Hals μελέτησε κάτω από τη διδασκαλία ενός άλλου φλαμανδού εμιγκρέ, του Karel van Mander (1548-1606), του οποίου η επιρροή του μανιερισμού, ωστόσο, δεν είναι αισθητά ορατή στο έργο του. Στη συνέχεια, στην ηλικία των 27, έγινε μέλος της συντεχνίας της πόλης του Αγίου Λουκά, ενώ από τα σημαντικότερα έργα του χρονολογείται το 1616, επρόκειτο για το ομαδικό πορτρέτο life-size, Τράπεζα των Αξιωματικών της Πολιτοφυλακής της Εταιρείας Αγίου Γεωργίου. Όλα αυτά τα αποστειρωμένα, στυλιζαρισμένα, και υποκριτικά θέματα με τις ομαδικές προσποιητές πόζες, ο καλλιτέχνης μπόρεσε και τους εμφύσησε ζωή, τα αποπέτρωσε, ενέπνευσε φυσικότητα και ατμοσφαιρικότητα κατά περίσταση. Δεν είναι πια ένας παρατηρητής, αλλά ο ποιητής αυτών των συνευρέσεων.

The Meagre Company, 1637 , Amsterdam

Two laughing boys - Sun, Roterdam

Ιστορικώς λανθασμένα αναφέρεται ότι κακομεταχειρίστηκε την πρώτη του γυναίκα, αφού η σχετική αναφορά στα οικεία Βιβλία του Δικαστηρίου περί ποινών επί κακοποίησης αφορούσε απλή συνωνυμία του. Ομοίως αβάσιμες είναι και οι φήμες περί αλκοολισμού του. Το 1617, ήδη με δύο παιδιά με την Anneke, παντρεύτηκε για δεύτερη φορά, την Lysbeth, κι απέκτησαν οκτώ παιδιά.

Μετά το 1640 η σκιά του Ρέμπραντ απλώνεται πάνω στον αλλόκοτο και παράδοξο κόσμο του γερασμένου Χαλς. Καθώς ο μαθητής του αναδεικνύεται και ανακαλύπτει τα ψυχολογικά βάθη, ο δάσκαλος Χαλς επιστρέφει για να θητεύσει πλάι στου μαθητή την αυστηρότητα. Οι συγκεντρώσεις του όπως εικονίζονται πια στερούνται χαράς, κεφιού, χιούμορ, τώρα το μουντό κυριαρχεί στην όλη ατμόσφαιρα, περίσκεψη, αυτοσυγκέντρωση, υπόκωφος προβληματισμός. Το Μπαρόκ από απλή μεθοδολογία αποτύπωσης προσώπων σε κάθε καθημερινή τους έκφανση, γίνεται στα χέρια του ένας ψυχαναλυτής, μια διεισδυτική ματιά, με τεχνικές πραγματικά πρωτοπόρες για την εποχή του.

Γυφτοπούλα - The gypsy girl, Louvre, 1630

Παρότι οι παραγγελίες ήταν ασταμάτητες σε όλη την καριέρα του, αντιμετώπισε οικονομικές δυσκολίες. Εκτός από τη ζωγραφική, εργάστηκε ως έμπορος έργων τέχνης και συντηρητής. Οι πιστωτές του τον πήγαν στο δικαστήριο αρκετές φορές, ενώ μάλιστα για να τακτοποιήσει την οφειλή του με ένα φούρναρη το 1652 πούλησε όλα τα υπάρχοντά του. Ο κατάλογος των κατασχεθέντων περιουσιακών αναφέρει μόνο τρία στρώματα και μαξιλάρια, μια ντουλάπα, ένα τραπέζι και πέντε εικόνες. Εντελώς άπορος, ο Δήμος τον επιχορήγησε με ετήσια πρόσοδο από 200 φιορίνια το 1664. Σε μια εποχή που το ολλανδικό έθνος πολέμησε για την ανεξαρτησία, ο Hals εμφανίστηκε εθελοντής σε ένα στρατιωτικό τάγμα. Ήταν επίσης μέλος του τοπικού Επιμελητηρίου της ρητορικής, και το 1644 πρόεδρος της Ένωσης Ζωγράφων στο Χάρλεμ. Πέθανε στο αγαπημένο του Χάρλεμ το 1666 και θάφτηκε στον Άγιο Μπάβο της πόλης. Η χήρα του αργότερα πέθανε δυσνόητα σε νοσοκομείο αφού ζητήσει να τη συνδράμουν και να ανακουφίσουν τα δεινά της από τους φύλακες των φτωχών.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in Hals, Frans. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s