271. Emil Nolde, θυελλώδης χρωματικός εξπρεσιονισμός (91)

Πεντηκοστή

Καλοκαιρινό απόγευμα

Ο Emil Hansen Nolde (1867-1956) Γερμανός και μέλος της «Γέφυρας» έπαιξε ως ανεξάρτητος εξπρεσιονιστής αποφασιστικό ρόλο στη διαμόρφωση του καλλιτεχνικού του ιδιώματος. . Μόνο ερέθισμά του ήταν οι απέραντες μοναχικές εκτάσεις του Βορρά, που διαρκώς απειλούνται από θαλάσσης και από τις άλλες φοβερές δυνάμεις της φύσης. Ο καλλιτέχνης έχοντας διάφορες θρησκευτικές ανησυχίες προσέγγισε τη φύση με το δικό του τρόπο. «Είχα αναρίθμητα οράματα, όπου κι αν κοίταζα η Φύση ήταν ζωντανή. Στον ουρανό, στα σύννεφα, σε κάθε πέτρα, στα κλαδιά, παντού τα δημουργήματα τινάζονταν επάνω και ζούσαν την ήρεμη ή άγρια ζωή τους ξυπνώντας μου την έξαψη να τα ζωγραφίσω.

Μυστικός Δείπνος

Στα θρησκευτικά θέμα ο Nolde μαζί με τον Rouault είναι ίσως οι σημαντικότεροι εκπρόσωποι αυτής της κατηγορίας για τον 20ο αιώνα. Ενδιαφέρεται για τη σύλληψη των αρχέγονων , πρωταρχικών, χθόνιων ή μυθικών στοιχείων του κόσμου. . Μέχρι τη Νέα Γουινέα έφτασε (1914) για να γνωρίσει εκ του σύνεγγυς την τέχνη των πρωτόγονων, να δει από κοντά τον α-περίπλοκο τρόπο όπου τα πάθη τα ένστικτα και η ζωική ορμή αποτυπώνονται κυρίως στο πρόσωπο. Επιδόθηκε τότε σε πρόσωπα-μάσκες με γκροτέσκα χαρακτηριστικά, ενώ μελετούσε ακόμη και λαϊκές μάσκες καρναβαλιού λιγότερο από την εύθυμη πλευρά τους και περισσότερο αναζητώντας το κτηνώδες στοιχείο τους.

Οι τρεις βασιλείς

Από τα πιο αξιόλογα έργα του είναι ο Μυστικός Δείπνος, το οποίο φυσικά δεν έγινε δεκτό σε ναό.  Στα πολλαπλά έργα του με ανάλογα θέματα ο Χριστός, οι Απόστολοι οι Άγιοι μοιάζουν με χωρικούς σε έκσταση. Τα σκληρά πρόσωπα με τα μεγάλα μάτια (δείκτες μακαριότητας) γίνονται φορείς μιας βάρβαρης αγιότητας. Ψάχνει το εσώτερο βάθος της Βίβλου, την μυθική μαγεία, δουλεύει το χρώμα παχύ, σχεδόν ακατέργαστο, με τα δάχτυλα όχι με πινέλο, αναζητά τα σύμβολα σε σημείο παροξυσμού.

Παρασυρμένος από τη χρωματική θύλλεα των τοπίων του ο Paul Klee τον περιέγραφε ως τον Δαίμονα των Κάτω περιοχών. Μορφοποιούσε τα άπιαστα μεγέθη μια Φύσης παντοδύναμης,

Λουλουδόκηπος

στην οποία ο άνθρωπος προσκρούει και υποτάσσεται. Ακόμη και τα λουλούδιά του είναι ανεπανάληπτες εκρήξεις που φαίνονται να συμβαίνουν μέσα στον κοσμικό χώρο. Παρότι μέλος του εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος η Gestapo δήμευσε τετρακόσια έργα του και έδωσε διαταγή να εκτελεστεί χωρίς δίκη μόλις συλληφθεί.

Η μεγάλη παρέα των ανεξάρτητων εξπρεσιονιστών είχε αρχίσει ήδη να συντάσσεται (εν αγνοία της). Οι αυστριακοί Oscar Kokoshka (δάσκαλος

Ο Προφήτης

της βιωμένης εντύπωσης) και Egon Schiele  (νευρωτικά σεξουαλικός), o βερολινέζος Ludwig Meidner (με τα τρομακτικά οράματα), κι ο ρωσοεβραίος Chaim Soutine (σιωπηλός όσο η μελαγχολία) αποτελούν μια ιδιότυπη φωνή, ακατάτακτοι και αποφασισμένοι να ξεριζώσουν βίαια κάθε καλλιτεχνική και κοινωνική συμβατικότητα.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in Nolde, Emil. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s