244. Giorgio de Chirico, ένα μεταφυσικό αίνιγμα (71)

Μυστήριο και μελαγχολία ενός δρόμου, 1914, Η.Π.Α, ιδιωτική συλλογή

Το ερωτικό τραγούδι, 1914, ΜΟΜΑ New York

Κορυφαία μορφή της Τέχνης του 20ου αιώνα ο Giorgio de Chirico (1888-1978), από τους σημαντικότερους Ιταλούς καλλιτέχνες με ελληνικές καταβολές. Αγνόησε την προκλητική δημοσιότητα, το θόρυβο και την κίνηση, προτίμησε την ανησυχητική ακινησία, τη σιωπηλή μοναξιά, την ερημία μιας ιδιοφυΐας. Τα μόνα συμβατικά προβλήματα που προκάλεσε ήταν όταν μεσήλικας πια, ενεπλάκη σε σειρά δικαστικών αγώνων για πλαστογηραφημένα έργα, τα οποία ο ίδιος είχε αποκηρύξει, αλλά εν τούτοις συνέχιζε αναπάντητα να αναπαράγει, αλλάζοντας ο ίδιος τις ημερομηνίες  και υπογραφές τους, προκαλώντας έτσι τρομερή σύγχυση στους εμπόρους της τέχνης κυρίως! Προφανώς εκδικούνταν ό,τι μισούσε, και παράλληλα δεν σταματούσε να επιμένει στα συγκρουσιακά ερωτηματικά με τα οποία διήγε όλο τον καλλιτεχνικό του βίο.

Το αίνιγμα της ώρας 1911

Η Μεταφυσική Ζωγραφική (Pittura Metafisica) που ίδρυσε και δεν απαρνήθηκε παρά στα βαθιά τελειώματά του, ήταν μια κλωτσιά στο στομάχι του συντηρητισμού. Αυτού του είδους οι εικόνες δεν έγιναν ποτέ κίνημα με ομοιογένεια και πρόγραμμα, αφέθηκαν στους μοναχικούς φαντασιακούς συνδυασμούς. Γεννημένος στο Βόλο όπου τον άγγιξε ο Δαίμονας της Τέχνης, είχε μείνει έκπληκτος από την τελειότητα της σχεδίασης του καθηγητή του Γεωργίου Ιακωβίδη, λάτρευε τις εκφράσεις των συμμαθητών του Ροϊλού και Βολανάκη, ενώ διατήρησε στην καρδιά του ζεστή τη σχέση του με την Ελλάδα σαν ατμόσφαιρα, σαν μαγεία και αρχαία αύρα.

Ο De Chirico γίνεται το εικαστικό ισοδύναμο του Νίτσε, μελαγχολικός και μυστικιστής. Οι ονειρικές εικόνες, τους ταξίδεψαν (και μαζί κι εμάς) στις πρωταρχικές πηγές του σύμπαντος, απομονωμένοι, αινιγματικοί, εμφανίζοντας κοινά γεγονότα ως απολύτως ξένα όταν συσχετίζονται, και τότε αποκαλύπτονται σε μιαν άλλη ουσία. Ηρεμία, σκιές, αγάλματα, απίθανη προοπτική κυριαρχούν σε κάθε σχεδόν καμβά του, μπαίνει στη δίνη να ανακαλύψει το αίνιγμα του αινίγματος, τον κρυμμένο μύθο. Οι ώρες που κυλούν, η στερεομετρία που δεν διαβάσαμε καλά, ο λαβύρινθος στη ζωή και τον ερμητισμό μας, γίνονται πρωταγωνιστές στο έργο του.

Ανησυχητικές μούσες 1918

Καμάρες, ανδρείκελα, μάντεις, ερμαφρόδιτα, μούσες, πλατείες, μαυροπίνακες ό,τι πιο ανομοιογενές έρχεται και συνωστίζεται ασφυκτικά πλάι στο άλλο,  σε μια απρόσκλητη ψευδαίσθηση που μας αφήνει άφωνους. Η μητέρα του, μια πρώην τραγουδίστρια της όπερας, του εξηγούσε τις περιπέτειες των Αργοναυτών και των Κενταύρων, και λες πως από τότε δεν άφησε πίσω του τα παράταιρα, τις αντιθέσεις όπου μέσα τους αναζητούσε το Είναι. Με τους Κυβιστές και τους Σουρρεαλιστές λίγες σχέσεις διατήρησε, αφού εκείνοι πρώτοι τον αποκήρυξαν θεωρώντας ταπεινό να ασπάζεται αρχές του νεοκλασσικισμού και του ρομαντισμού, αγνοώντας τις συναρπαστικά διαφορετικές ιδέες του. Ακόμη κι όταν στράφηκε στο Νεο-Μπαρόκ με έργα γεμάτα άλογα, νεκρές φύσεις και πορτρέτα δεν έπαψε να είναι μια γνήσια μεσογειακή φωνή.

Πορτρέτο του Γκιγιώμ Απολινέρ

Τελικά το 1974 έγινε μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας και τέσσερα χρόνια μετά πεθαίνει αφήνοντας πλούσια παρακαταθήκη με απίστευτα ερωτηματικά στη μοντέρνα τέχνη όπως θα τη βιώνουμε εμείς και τα παιδιά μας.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in Chirico, Giorgio de, ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΕΧΝΗΣ. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s