240. Marc Chagall, από τη μνήμη στη φαντασία (68)

Οροφή της όπερας του Παρισιού

Εγώ και το χωριό 1911

Ένας ακόμη ζωγράφος – ποιητής της μοντέρνας τέχνης είναι ο Marc Chagall (1887- 1985), που κανείς δεν μπορεί να τον κατατάξει σε ένα ρυθμό, ένα ρεύμα, μία σχολή, ωστόσο σίγουρα αποτελεί τον κεντρικότερο σταθμό του τραίνου της ρωσικής Avant-Garde στη Δύση. Εβραίος, το όνομά του ήταν Moshe Shagalof (Μωυσής) και άλλαξε σε Μαρκ, γεννημένος στην επαρχία της Ρωσίας, κουβαλά και σχεδόν πάντα φέρνει στον καμβά αναμνήσεις από την τρυφερότητα της παιδικής ηλικίας. Τότε που το σπίτι τους ήταν ανοικτό μονίμως σε συγγενείς, φίλους, ζητιάνους, πλανόδιους μουσικούς, ιεροκήρυκες. Προσηλωμένοι οικογενειακώς στη θρησκεία της κοινωνικής ζωής, οι τελετές που έζησε ήταν με βιβλικές μορφές να περιφέρονται σε λόγια και έργα, γεμάτες γέλια, χορούς, κλάματα, με μια ευλαβική προσήλωση στο θάνατο, τη γέννηση, το γάμο.

Λευκή σταύρωση 1938

Το 1910 φθάνει για πρώτη φορά στο Παρίσι, το νευραλγικότερο κέντρο της Ευρωπαϊκής τέχνης και επηρεάζεται από το Φωβισμό τον Κυβισμό, αλλά κυρίως από τον ορφισμό του Delaunay. Αντλεί υλικό από την περιοχή του αόρατου, του οράματος και φαντασιακής μνήμης για να συνθέσει έργα παραμυθένια, απεικονίζοντας στον ίδιο πίνακα γεγονότα που ανήκαν σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Δεν αναλύει τα αντικείμενα αλλά τις αναμνήσεις του. Παρότι Εβραίος, δεν διστάζει να απεικονίσει πολλές φορές τη Σταύρωση, θεωρώντας το Χριστό τον τέλειο άνθρωπο.

Συναγωγή Hadassah Ιερουσαλήμ

Για τον Chagall ο Θεός οργίζεται αλλά δεν παύει να αγαπά, ο Θεός κατοικεί οπουδήποτε του επιτρέψουμε. Πολλές φορές ζωγράφιζα και ένιωθα σαν ο Πατέρας και η Μητέρα να κοιτάζουν πάνω από τον ώμο μου και πίσω τους να βρίσκονται εβραίοι, εκατομμύρια άλλοι πεθαμένοι εβραίοι. Ο Ιουδαϊσμός είχε αποκτήσει τον δικό του απολογητή. Εξάλλου η πιο ώριμη στιγμή του ήταν όταν, συνεπαρμένος από τη μαγεία των βιτρώ, αναλαμβάνει τα υαλουργήματα της Συναγωγής του Νοσοκομείου Hadassah στην Ιερουσαλήμ.

Αυτοπροσωπογραφία με επτά δάχτυλα 1914

Οι σουρεαλιστές τον θεωρούσαν δικό «τους», εκείνος όμως ποτέ δεν αποδέχθηκε αυτές τις περιχαρακώσεις. Αντίθετα γίνεται ένας κήρυκας του κόσμου, στη γαλλική Νίκαια όπου παραδίδει καταπληκτικά μωσαϊκά, στη Νέα Υόρκη ζωγραφίζει τη Metropolitan Opera, πίσω στη Γαλλία ο ιστορικός τέχνης -και όχι μόνο- Andre Malraux του αναθέτει την οροφή της Όπερας του Παρισιού όπου εκτοξεύεται τόσο ο Ghagall όσο και η μοντέρνα τέχνη ως ποίηση.  Είχε υπερφυσικές δυνάμεις είπαν. Μπορούσε να πετά πάνω από τις στέγες, ήταν πάντα έτοιμος να γίνει πρίγκιπας και να αναζητεί την νεράιδα του, ζωγράφιζε με τρυφερότητα ένα μπουκέτο λουλούδια όπου αντανακλούσε συμβολικά ένα ζευγάρι ερωτευμένων.

Η πτώση του αγγέλου 1947 (του πήρε 24 χρόνια να τελειώσει αυτό τον πίνακα)

Σε κάθε περίπτωση είχε την προσωπική του συμβολή στην μοντέρνα τέχνη όπως κατάφερε να περικλείσει λίγο ως πολύ εύληπτα, τις εικόνες της εμπειρίας, της μνήμης και του ονείρου σε φόρμες και χρώματα.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in Chagall Marc. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s