234. Salvador Dali, ένας μισότρελος ημίθεος (64)

Νταλί και Γκαλά από πίσω, με βοήθεια 6 καθρεπτών στερεοσκοπικά, 1972 Figueras

Οι πειρασμοί του Αγίου Αντωνίου 1947

«Με κανένα τρόπο δεν ξαναγυρίζω στο Μεξικό. Δεν υποφέρω να βρίσκομαι σε μια χώρα πιο σουρεαλιστική από τους πίνακές μου», Φυσικά όταν έκανε αυτή τη δήλωση ο μέγιστος σουρεαλιστής δημιουργός όλων των εποχών, δεν μπορούσε να φανταστεί τι συμβαίνει στην Ελλάδα του 2011, γιατί νομίζω πως σίγουρα θα ξεχνούσε πολύ εύκολα το άκακο το Μεξικό.

Γεννημένος στο Φιγκουέρας της Καταλωνίας στις 11 Μαΐου του 1904, ο Νταλί σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών της Μαδρίτης, όπου δέθηκε με τον Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα για να φύγει στη συνέχεια για το Παρίσι, όπου μοιράστηκε τη σκηνή του σουρεαλισμού με τον Μπρετόν, τον Μιρό και τον Ελυάρ. Εισέβαλε πανηγυρικά στην Τέχνη το 1929. Ο πατέρας του συμβολαιογράφος, άθεος και δημοκρατικός, βρήκε μαχητικά απέναντι τον αντιδραστικό γιο που αυτόματα έγινε καθολικός, και φιλομοναρχικός.

Επηρεασμένος από τη βόμβα στη Χιροσίμα δημιουργεί το "Κεφάλι του Ραφαήλ που εκρήγνυται" 1951 Εδιμβούργο

Μέσω του σουρεαλισμού ο Νταλί δημιούργησε μια εντελώς προσωπική φόρμουλα, σύμφωνα με μια μέθοδο που ο ίδιος ονόμασε «κριτικο-παρανοϊκή», πάνω στη βάση των μαθημάτων του Φρόιντ. Επικεντρώθηκε έτσι στα σύμβολα τα δεμένα με τις πιο βίαιες, μακάβριες, τραγικές, αλγεινές αλλά και πνευματικές εμμονές του, από τον ηδονοβλεπτισμό ως τον ευνουχισμό. Η μεγάλη του μούσα ήταν η Γκαλά, μια γυναίκα του πάθους που ζούσε παντρεμένη με τον Πωλ Ελυάρ από τον οποίο την «έκλεψε», και η οποία διατηρούσε σχέσεις με άλλους άνδρες σε ένα χαλαρό δεσμό ελευθεριότητας από το σύζυγό της. Ο Φρόιντ έπαιξε τον δικό του καταλυτικό ρόλο στη ψυχοσύνθεση του ανατρεπτικού Σαλβαντόρ.

«Ο Νταλί ήταν ο πιο ευφυής άνθρωπος που γνώρισα. Ένας πραγµατικά εκπληκτικός καλλιτέχνης. Είχε όµως και τη σκοτεινή του πλευρά.

Γκαλά 1945 Φιγκουέρας

Ήταν ηδονοβλεψίας και απολάµβανε τα όργια. Πλήρωνε ανθρώπους για να κάνουν σεξ µπροστά του. Μπορεί να µην ήταν πολύ σηµαντικό, αλλά ήταν αναµφισβήτητα κοµµάτι του εαυτού του» λέει στους «Sunday Τimes» ο Οσκαρ Τάσκετς, ο άνθρωπος που βοήθησε τον σπουδαίο σουρεαλιστή καλλιτέχνη, τον Σαλβαντόρ Νταλί, να φτιάξει το διασηµότερο ίσως έργο του: να «µετατρέψει» τα χείλια της Μέι Ουέστ σε… καναπέ. Πολλά όµως από τα πάθη που αποδίδονται στον Νταλί δεν ήταν αποκλειστικά δικά του, αλλά της Γκαλά.

Εκείνη ήταν που έφερνε τους εραστές της ενώπιόν του, αλλά κι

Αναλυμένη μορφή σε φρουτιέρα της παραλίας 1938 Χαρτφορντ ΗΠΑ

εκείνη που είχε τρελό πάθος για το χρήµα. «Κάθε πρωί µετά το πρόγευµα, µου αρέσει να ξεκινάω τη µέρα µου κερδίζοντας 20.000 δολάρια» έλεγε η Γκαλά που «λάτρευε το χρήµα όπως ο αλκοολικός το ποτό». Και ενώ εκείνη έχανε τον έλεγχο, ο Αντρέ Μπρετόν κόλλησε στο Νταλί το παρατσούκλι «Αvida Dollars» (απληστία για δολάρια) αναγραµµατίζοντας το όνοµά του. Ήταν πασίγνωστη η φιλοχρηματία του και η επίτηδευση ημιψυχασθενούς,  διότι αφενός το έπαιζε «τρελός» κι αφετέρου έβαλε όρο στα χρυσοφόρα συμβόλαια πωλήσεως του τσιγκελωτού μουστακιού του (!) να γίνει η παράδοση μετά θάνατον αλλά η εξόφληση άμεσα !!!

Σταύρωση σώματος υπερκυβικού Crucifixion Corpus Hypercubus

Ο Νταλί έχει συχνά χαρακτηριστεί ως υποστηρικτής του φασιστικού καθεστώτος του Φράνκο στην Ισπανία. Οι πολιτικές του φιλοχιτλερικές απόψεις ήταν άλλωστε και η αιτία της διαμάχης του με πολλά από τα μέλη του υπερρεαλιστικού κινήματος οι οποίοι αφού τον πέρασαν το 1934 από «Δίκη» σε ένα σουρεαλιστικό δικαστήριο αποφάσισαν την διαγραφή του κι εκείνος απάντησε «Η μόνη διαφορά μου με τους Σουρεαλιστές είναι ότι εγώ είμαι Σουρεαλιστής.». Φυσικά στο «Δικαστήριο» εμφανίστηκε με ένα θερμόμετρο στο στόμα – άγνωστο γιατί, και απολογήθηκε λέγοντας πως δεν θα απολογηθεί για τα όνειρά του.

Όταν ήταν παιδί είχε τη φοβία πως θα τον καταβροχθίσουν οι ακρίδες, τις φοβόταν μέχρι υστερίας. Δρούσε και σκεφτόταν σα να βρισκόταν σε ψυχική ανωμαλία, ενώ είχε απόλυτη και πεντακάθαρη

Ο Χριστός του Αγίου Ιωάννη του Σταυρού 1951

επίγνωση των όσα συνέβαιναν. Ακόμη κι όταν θεωρούσε τον εαυτό του βασιλιά, έδωσε στη δημοσιότητα και το αποδεικτικό γενεαλογικό δένδρο, σε μία απόλυτη συνέπεια παραφροσύνης υπό έλεγχο. Λατρεύτηκε παράφορα από το κοινό ακόμη και στις ακρότητές του -είχε δηλώσει πως θα έτρωγε την Γκαλά αν πέθαινε πρώτη…

Μάλλον δεν υπάρχουν λόγια να περιγραφούν οι ιδιοτροπίες του αλλά ούτε και να ταξινομηθεί το απίστευτο μέγεθος των πληροφοριών που κατακλύζουν το διαδίκτυο για τον ήρωα της Φιγκουέρας. Άλλο τόσο μάταιο είναι να ερμηνευθεί το έργο του, το οποίο όμως κανείς και ποτέ δεν αρνήθηκε πως προέκυπτε μές από ένα τεράστιο αχαλιναγώγητο ταλέντο, μια φυσιογνωμία με μοναδικά κριτήρια και μια προσωπικότητα που κι αν έφτανε σε διαλέξεις με Rolss-Royce παραγεμισμένη κουνουπίδια, είχε πάντα μια ανίκητη μαγνητική επαφή με τους θεατές.

Καναπές με χείλη της May West 1937

xartografos

Advertisements
This entry was posted in Dali Salvador. Bookmark the permalink.

2 Responses to 234. Salvador Dali, ένας μισότρελος ημίθεος (64)

  1. Θεωρώ τον Νταλί τον μεγαλύτερο και σημαντικότερο ζωγράφο όλων των εποχών.
    Είναι ο μόνος, κατά τη γνώμη μου, που κατάφερε να απεικονίσει το υποσυνείδητο, όπως αυτό εκφράζεται στο όνειρο.
    Πιστεύω κανείς άλλος δεν κατάφερε να λειτουργήσει τόσο καλά την περιβόητη «αυτόματη γραφή» του σουρρεαλισμού και του ντανταισμού.
    Σα να μην υπήρχε μεσοδιάστημα μεταξύ ονείρου και δημιουργίας.
    Πραγματικά μοναδικό φαινόμενο στην ιστορία της τέχνης.
    Αν ο Φρόυντ ανέλυσε τα εσώτερα της ψυχής, ο Νταλί τα απεικόνισε.

    Όσο για τις πολιτικές του απόψεις… αν αυτές ήταν το τίμημα της αξεπέραστης τέχνης του… τον συγχωρώ γι αυτές!
    Έτσι κι αλλιώς ένα τόσο άρρωστο μυαλό, δε θα μπορούσε να είχε υγιή ιδεολογία…

  2. Ο/Η Ξανθίππη λέει:

    είχα την ευτυχία να τον γνωρίσω σε μία εκδήλωση στο Βελλίδειο στην Θεσσαλονίκη. Ήταν την εποχή που υπήρξε «κατατρεγμένος» λόγω της αγάπης του για το χρήμα και της εμπορικότητας που έντυνε το έργο του. Καθόταν μόνος του, κανείς δεν τον πλησίαζε, και οι προβολείς έλιωσαν τις μαύρες μπογιές που κύλισαν με τον ιδρώτα στο πρόσωπό του.΄Ενας σουρεαλιστικός πίνακας ο ίδιος… Πόσο μετάνοιωσα – ήμουν μικρή τότε- που δεν είχα το θάρρος να τον ρωτήσω ένα σωρό πράγματα που τώρα έχω στο μυαλό μου.Για τον Ανδαλουσιανό σκύλο, την σχέση του με τον Λόρκα και τον Μπρετόν, τον έρωτά του με την Γκαλά, αν η σχέση με τον καθολικισμό ήταν αληθινή ή από απληστία.. Αγόρασα με μισθούς τότε αρκετών μηνών ένα φουλάρι από τα Δον κιχωτικά του που τα έφτιαχνε με την βοήθεια βαμμένων σαλιγκαριών. Η σχιζοφρένεια δεν απέχει από την ιδιοφυιία και ποιοί είμαστε εμείς για να μπορούμε να τον καταλάβουμε? Εκμεταλεύτηκε εμπορικά στο έπακρο το ταλέντο του -ευτυχώς για εμάς- κάποιοι μιλούν ότι στην εποχή της Αμερικής κυκλοφορούν χιλιάδες μικρά κομμάτια του, κάποια ανώνυμα. Μικρός μαζί με την οικογένειά του στην γενέτειρά του, παρακολουθούσαν βραδιές ρεσιτάλ βράδυ με το πιάνο μέσα σε βάρκα..μεγάλωσε σουρεάλ, δεν έγινε από την μια στιγμή στην άλλη.Καλλιτέχνης του αιώνα μαζί με τον Πικάσο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s