227. Μανιερισμός, μεταξύ Μπαρόκ και Αναγέννησης (59)

Παναγία Doni, Μιχαήλ Άγγελος

Επιτέλους τι είναι ο Μανιερισμός, και γιατί δυσκολευόμαστε να νοηματοδοτήσουμε επαρκώς το φαινόμενο ; Χρονικά θα τον χωρέσουμε ανάμεσα στην Αναγέννηση και το Μπαρόκ, και τολμηρότερα θα τον περικλείσουμε από το θάνατο του Ραφαήλ το 1520 έως το θάνατο του Τιντορέτο το 1594. Εξάλλου από το 1595 και μετά ο Καραβάτζιο με τον Καράτσι διακτινίζουν την ιταλική τέχνη σε νέους κύκλους, η φυγή προς το Μπαρόκ γίνεται αναπότρεπτη. Νωρίτερα είναι βέβαιον ότι σε πολλά έργα του Μικελάντζελο θα δούμε την αντιφατικότητα αυτού του Δασκάλου. Μιλώντας για μανιερισμό, εννοούμε την άρνηση κάθε περιοριστικής

Αποκαθήλωση , Santa Felicita, Ποντόρμο

αρχής από τις πολλές της εποχής. Πολλαπλότητα στις αναζητήσεις, και ιδιομορφίες καθοριστικές.

Στη θεματογραφία ξαφνικά αρχίζει ένα συνδυασμός χριστιανικών και ειδωλολατρικών περιεχομένων, η τοπιογραφία αναβιώνει, η γυμνογραφία επίσης, δεν δειλιάζει μπροστά στο άσχημο , δεν αποστρέφεται το αινιγματικό και το παράδοξο, δεν κλείνει τα μάτια στις μεγάλες χειρονομίες.

Στις μορφές συναντούμε πια έντονες αντιθέσεις, σκόπιμες παραμορφώσεις, σκληρά περιγράμματα, απότομο σχέδιο, χαρακτηριστικές επιμηκύνσεις, περιφρόνηση των κανόνων της προοπτικής, λεπτές φιγούρες για σώματα, τα πόδια μπορεί και να μην πατούν τη γη, εμφανίζονται γεωμετρικά και κυρίως γωνιώδη στοιχεία, η figura serpantinata –δηλαδή σώματα σε μορφές τελικού σίγμα, πληθαίνουν εντυπωσιακά.

Στη σύνθεσηη οργάνωση γίνεται διαγώνια αντίστροφα από τις κλασσικές

Απόστολοι Πέτρος και Παύλος, El Greco

συνθέσεις, ο πρωταγωνιστής μεταφέρεται έκκεντρα ή σε παραπληρωματικές θέσεις, τα μέλη της εικόνας διαφέρουν σε κλίμακα, πληθαίνουν οι συγκρούσεις, ακέραιες οι αντιθέσεις, νέοι ρόλοι για τα αρχιτεκτονικά σχήματα.  

Στο χρωματικό πεδίο έρχονται τα κραυγαλέα ένατονα χρώματα, αποτολμούνται οι σκόπιμες παραφωνίες, η χρήση των ψυχρών χρωμάτων φτάνει έως την κατάχρηση, υπερτονίζονται οι μάχες ανάμεσα στο φωτεινό και το σκοτεινό, το μαύρος βάθος και η νυχτερινή ατμόσφαιρα γίνεται συχνότατος τόπος.

Στα έργα πια μπαίνουμε στην περιπέτεια του ακαθόριστου, αναδύεται η χαρά για το αντιφατικό, η αγάπη για το άπειρο και το εκστατικό, οτιδήποτε ευνοεί τον προβληματισμό υιοθετείται. Μέσα σε ένα

Η μεταμόρφωση του Ιησού, Ραφαήλ.

εκλεκτικιστικό πνεύμα επιλέγεται η αλληγορία, ο συμβολισμός, η  μεταφορά, το μυστηριακά μαγικό.

Στην αρχή ο όρος σήμανε κάτι παρακμιακό κι ας ήταν πατέρας του Μανιερισμού ο Μικελάντζελο, ας ήταν ο Greco ο γνησιότερος εκφραστής του. Σίγουρα δεν επρόκειτο για άλλη τεχνοτροπία, δεν ήταν παρά μια στυλιστική ιδιότητα. Πάντως άφησε έργα που δεν προσπερνούνται αδιάφορα, στάθηκε γενναιόψυχα κόντρα

Αίθουσα των Γιγάντων, Μάντοβα, Τζούλιο Ρομάνο

στον κλασσικισμό, εξέφρασε τα κοινωνικοπολιτικά δεδομένα της εποχής του και αφορά ένα Δένδρο της Τέχνης με γνήσιες ιταλικές ρίζες, έτσι όπως άνθησε και καρποφόρησε όχι μόνο στην λατινική χερσόνησο αλλά και στην Ισπανία, τη Γαλλία, τις Κάτω Χώρες.

xartogrfafos

Advertisements
This entry was posted in d. Θ Η Σ Α Υ Ρ Ο Ι σκόρπιοι. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s