225. Λιαντίνης, μελαγχολία και θάνατος ελληνικός

«… Οι έλληνες στάθηκαν ένας κόσμος άκρα μελαγ­χολικός, όλες οι βρύσες στάζουνε λύπη. Η λιγνή Ελλάδα ήταν μία κλαίου­σα ιτιά, όπως τα δάκρυα που χύνανε τα άλογα του Αχιλλέα. Στη χλωρίδα του ελληνικού στοχασμού βασιλεύουν τα κλαδιά των νεκρών, το κυπαρίσσι και ο ασφόδελος. Ούτε πριν ούτε μετά, κανένας λαός δεν ερεύνησε τα άγνωστα της φύσης και τα μυστήρια της ψυχής, για να φτάσει το βαθύ σκοτάδι και το συμπαγές μηδέν που φτάσανε οι έλληνες.

Κανένας λαός δεν βυθίστηκε όσο οι έλληνες στη μαύρη χολή του απαίσιου και της ματαιότητας. Μαύρη χολή. Μελαγχολία αλλιώς. Βούδας, Σοπενχάουερ και όλες οι φιλοσοφίες του πεσσιμισμού και της άρνησης, μπροστά στον καημό των ελλήνων είναι αθλοπαι­διές και αθύρματα. Οι έλληνες είναι οι αυτουργοί, οι πρωτουργοί, και οι δημιουργοί του θρήνου και της σφοδρής σιωπής. Πρώτοι αυτοί δουλέψανε το νόημα της μοίρας και της συμφοράς. Το κακό που είδαν οι έλληνες στη φύση η σύγχρονη φυσική το ονόμασε εντροπία, και τό ‘κλεισε στο δεύτερο νόμο της θερμοδυναμικής.

Καθώς τα καράβια τους ταξιδεύουν στις γλαυκοκύανες θάλασσες, το μαγνάδι της επιφάνειας δεν αφήνει να φανεί πουθενά, ότι σε ό­λους εκείνους τους πλησίστιους πλόες λάμνει η βέβαιη αίσθηση και η βέβαιη γνώση τους για το κακό του κόσμου και για το άδικο του ανθρώπου. Όλος εκείνος ο κόσμος του θρήνου μετουσιώνεται σε κατανόηση και σε πικρή περηφάνεια. Γίνεται δηλαδή η ελληνική τέχνη. Γίνεται εγκαρτέρηση, ήμερη κυριαρχία του λόγου στο άλογο. Μία δυστυχία, που ωστόσο βρίσκει να χαίρεται. Αυτή την αιχμηρή κορυφογραμμή της χαρμολύπης, που οι έλληνες την περπατούν πολύ προσεχτικά, ο Ό­μηρος τη λέει «δακρυόεν γελάν».

Η αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα - Βεργίνα

Έγινε κάποτε ένας αγώνας ανάμεσα στον Ό­μηρο και στον Ησίοδο για το πρωτείο. Να κριθεί, τέλος πάντων, στους έλληνες, ποιος από τους δύο μεγαλύτερους είναι ο πιο μεγάλος. Ρωτήσαν τον Ησίοδο, κι αποκρίθηκε ζυγιασμένα. Ρωτήσαν και τον Όμηρο: Πες μας, λοιπόν, ποιο είναι το μεγαλύτερο στον άνθρωπο καλό. «Άριστο», αποκρίθηκε ο Όμηρος, «είναι ο άνθρωπος ποτέ να μη γεννιέται!». Καθώς έμεινε άναυδη η επιτροπή,  ένας πονηρός ανάμεσα στους κριτές, ένας ελληνικά πονηρός, ένας μικρός Οδυσσέας, κάνει δεύτερη ερώτηση: Να μας ειπείς, λοιπόν, ποιο είναι το δεύτερο στον άν­θρωπο καλό, που να το κρατά και στο χέρι. «Το δεύτερο στον άνθρωπο καλό», είπε ο Όμηρος, «είναι όταν γεν­νηθεί ο άνθρωπος, αμέσως να πεθαίνει»

Τα λόγια του είναι η δημοτική απήχηση του πνεύματος ενός λαού απάνου σ’ ένα ερώτημα που αγωνίζεται να κλείσει όλα του ανθρώ­που τα υπάρχοντα.Άλλωστε το ξέρουμε, διακόσιους χρόνους τώρα κοντά, πως ο Όμηρος δεν υπήρξε. Το αθάνατο όνομά του είναι το δημοτικό τρα­γούδι των παλαιών ελλήνων.

Σε μιαν άλλη αφήγηση, ο βασιλιάς Μίδας κυνηγούσε αγρίμια στα όρη της Μακεδονίας οπότε τσάκωσε ένα Σιληνό να κοιμάται. Τον πιάνει το δαίμονα, και τον δένει με το σκοινί, να μη φύγει. Λέει: — Εγώ θα σ’ απολύσω, αλλά πρώτα να μου ειπείς.
— Πες το μου, να στο ειπώ, κι απέ να μ’ αφήσεις να φύγω, του λέει ο αρχισάτυρος.
— Εξήγα μου, λοιπόν. Εσύ που κρέμεσαι ανάμεσα ουρανού και γης, και γνωρίζεις πράγματα που δεν τα φτάνει ανθρώπου νους. Ποιο είναι το μεγαλύτερο στον άνθρωπο καλό; Ο Σιληνός αλαφιάστηκε. Τον συνεπήρε το ξάφνιασμα, ιδιοτρόπησε, τον επετίμησε κι απάντησε –απίστευτο- ό,τι κι ο Όμηρος στην πρώτη διήγηση «μετ’ αγνοίας των οικείων κακών αλυπότατος ο βίος. Άριστον γαρ πάσι και πάσαις το μη γενέσθαι. Δεύτερον δε το γενομένους αποθανείν ως τάχιστα»

Εντελώς ομοιότυπη για τον πεσσιμισμό των ελλήνων με τις δημο­τικές μαρτυρίες του Ομήρου, του Αριστοτέλους και του Πλουτάρχου, είναι και η προσωπική κατάθεση του Σοφοκλή που γίνεται με το στό­μα του χορού στο βασιλιά Οιδίποδα:

Το πιο καλύτερο απ’ όλα θε νά ‘τανε

να μην είχε κανείς γεννηθεί,

ή, μια που ήρθε στο φως,

να γυρνά κείθ’ όπου ήρθε μια ώρα πιο μπρος

Ο Δημήτρης Λιαντίνης (1942-1998) ήταν πανεπιστημιακός, φιλόσοφος και συγγραφέας. http://www.liantinis.gr. Μάθαμε όλοι την ιστορία του όταν εξαφανίστηκε μυστηριωδώς το 1998. Τελικά μόλις το 2005 ένας φίλος του αποκάλυψε την σπηλιά που είχε επιλεξει ο ίδιος στον Ταΰγετο ως τελευταία κατοικία του, όπου και βρέθηκε η σορός του.

Το συμπέρασμα είναι πως από όλη ετούτη την κοιλάδα των κλαυθμών οι δάσκαλοι και οι διδακτικοί δεν μας έδειξαν φύλλο. Αντίθετα, μας είπαν τα αντίθετα. Μιλούν για ήλιο τα μεσάνυχτα και για πανη­γύρια στο καταχείμωνο. Η Ελλάδα, μας λένε, σημαίνει την ηρεμία, το ρυθμό, τη γαλήνη. Ελλάδα είναι ο λογισμός, η αγνή απλότητα, η ευδαιμονία, το μέτρο. Προπάντων το μέτρο.

Η ελληνική τέχνη είναι το γέννημα του αδυσώπητου αλλά και του εξαίσιου κόπου να μετουσιώσει το βάρος του κόσμου σε ελαφράδα ζωής. Η θλίψη που γέννησε στον Έλληνα η γνωριμία του με το κακό, παραχώρησε τη θέση της σε μία πικρή αποδοχή, σε μία συναίνεση ανάγκης με τις σκληρές δομές της φύσης. Οι Έλληνες δε νοθέψανε τη γνώση τους για τη σκληρότητα και την απανθρωπιά της φύ­σης, είναι ότι μπροστά στον τρόμο του θανάτου αρνήθηκαν να παρηγορήσουν με την ψευτιά για μια ζωή μετά θάνατο. Θάνατος δεν σήμαινε το σταθμό που αλλάζω τραίνο. Θάνατος για τους Έλληνες σήμαινε ανυπαρξία ατελεύτητη, και σκοτάδι για πάντα. Αυτή την οδηγία τους έδωκε η γλώσσα και η σοφία της φύσης. Όλα τα άλλα είναι γεννήματα του φόβου μπροστά στο θάνατο, και δουλειά της φαντασίας. Είναι το τι δεν αντέχουμε, το τι δε θα θέλαμε, είναι πλύση εγκεφάλου από την παράδοση και τη συνήθεια, και δόλος αβυσσαλέος.

xartografos -για την αντιγραφή

Advertisements
This entry was posted in Λιαντίνης Δημ.. Bookmark the permalink.

3 Responses to 225. Λιαντίνης, μελαγχολία και θάνατος ελληνικός

  1. Πολύ ωραίο κείμενο.
    Και θα συμφωνήσω ιδίως με την τελευταία παράγραφο.
    Οι Έλληνες έχοντας ως μέτρο τη λογική της φύσης, δεν πίστευαν σε παραδείσους με αγγελούδια, χερουβίμ, ρύζια και γκόμενες, όπως πιστεύουν οι φοβικοί Χριστιανοί και Μουσουλμάνοι.
    Και γι αυτόν ακριβώς το λόγο αξιοποιούσαν στο έπακρο τη ζωή τους στη Γη, αφού δεν περίμεναν… δεύτερη ευκαιρία με ζωή κάπου αλλού, ούτε όπως οι απω-ανατολικοί με ζωή κάποιου άλλου (μετεμψύχωση).
    Μόνος τρόπος για να προοδεύσει κανείς είναι να αποφασίσει πως ότι κάνει, καλό ή κακό, θα αρχίσει ακι θα τελειώσει εδώ.
    Κι αν ο… Δίας τον τιμωρήσει, πάλι εδώ θα τον τιμωρήσει και όχι σε υποθετικούς παραδείσους και κολάσεις.
    Με εξαίρεση τον Τάνταλο!

    • Ο/Η pigpanther λέει:

      Ευχαριστώ Mazestix! Το κείμενο με άγγιξε, κι επιτέλους ας μιλάμε με όρους που υπάρχουν στο DNA μας, αμάν πια με τις φοβίες για κατακλυσμούς, συντέλειες και τα ρέστα. «Κλεμμένο» το έχω βέβαια, για να είμαι δίκαιος. Βρήκα δύο πολύ ουσιαστικά sites που ίσως να σ ενδιαφέρουν, και πότε-πότε αρπάζω καμιά καλή ιδέα!. Το ένα είναι τα «24 γράμματα» και το άλλο είναι ο «Λόγιος Ερμής». Στο πρώτο μάλιστα έχει δωρεάν και e-books. Το καλό να λέγεται και να προωθείται μέσα σ΄όλη τη σκαρταδούρα που κατακλύζει το διαδίκτυο. Με υγεία αδερφέ, καλόν χειμώνα !,

      • Το «Λόγιος Ερμής» το ξέρω και το διαβάζω πού και πού.
        Το «24 γράμματα» δεν το χω ξανακούσει, αλλά θα το κοιτάξω, αφού το προτείνεις.
        Φυσικά ό,τι ταιριάζει στον καθένα μας είναι και δικό μας, ασχέτως αν έχει δημιουργηθεί από άλλον. Οπότε αναδημοσιεύουμε ελεύθερα και ανερυθρίαστα!
        Καλό χειμώνα να έχουμε!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s