210. Francois Millet, μια αγροτική προσευχή (48)

Το αριστούργημα The Gleaners - Οι Σταχομαζώχτρες, 1857, Λάδι σε καμβά 84 Χ 111 εκ, Musee d Orsay Paris

Ο Ζαν Φρανσουά Μιλέ (Jean Francois Millet 1814-1875) ήταν ένας απίστευτος καλλιτέχνης. Απλός, ήρεμος, γαλήνιος, θρησκευτικός, ένας αξεπέραστος υπαιθριστής Γάλλος ζωγράφος και χαράκτης. Γεννήθηκε στην Γκρεβίλ το 1814 και πέθανε στην Μπαρμπιζόν το 1875. Σημαντικός εκπρόσωπος του γαλλικού ρεαλισμού του δεύτερου μισού του 19ου αι. Πρώτα του έργα ήταν προσωπογραφίες, ενώ μετά το 1843 έγινε εκφραστής της γαλλικής αγροτικής ψυχής και των μόχθων της καθώς η  ζωγραφική του διακρίνεται για το απλό και πλατύ ύφος της.

Η φουρνάρισσα 1854

Ένας από τους ιδρυτές της φημισμένης Σχολής της Μπαρμπιζόν επέδειξε ιδιαίτερο ταλέντο και αστείρετυη παραγωγικότητα στο μέσο του 19ου αιώνα. Γόνος οικογένειας εύπορων αγροτών έκανε πεποίθησh πως η ατομική του πορεία ως καλλιτέχνη συνδέεται άρρηκτα με την αποτύπωση κάθε έκφανσης των ασχολιών της υπαίθρου. Της αγροτικής και βουκολικής ζωής, και την απέδωσε μ’ ευγένεια κι επισημότητα, προσδίδοντάς της τη σπουδαιότητα, που παραδοσιακά αποδίδονταν σε σκηνές με θρησκευτικά θέματα. Παρ’ όλο που στην αρχή τα έργα του αποτέλεσαν αντικείμενο αντιπαραθέσεων κι αντιφατικών κριτικών, στο τέλος απέκτησε διεθνή φήμη, σε βαθμό που ένας από τους γνωστότερους πίνακές του, «Ο ‘Αγγελος«, να γίνει ένα από τα πιο αντιγραμμένα έργα. O Μιλέ δούλευε άοκνα στα χωράφια και ταυτόχρονα μάθαινε λατινικά διαβάζοντας λογοτεχνία από την πλούσια οικογενειακή βιβλιοθήκη. Οι γονείς του είχαν από νωρίς διαπιστώσει το ταλέντο του στο σχέδιο και αποφάσισαν τολμηρά να τον στείλουν για σπουδές στο Παρίσι. Γύρω στα 1850 είχε ήδη καθιερωθεί. Απεικόνιζε μάλιστα τους εργάτες και αγρότες στις πραγματικές τους, ανθρώπινες διαστάσεις: κατάκοπους, ηλιοκαμένους, σκεπτικούς. Πολλοί άλλωστε τον θεωρούν ιδρυτή αυτής της τεχνοτροπίας.

Η βοσκοπούλα

Το 1857 ο πίνακας του «Οι Σταχομαζώχτρες» γίνεται σύμβολο των νέων προοδευτικών και δημοκρατικών αξιών της γαλλικής αστικής τάξης. Ο αμερικανός ζωγράφος Τόμας Απελτον ενθουσιάζεται και αναθέτει στον Μιλέ να σχεδιάσει το έργο «Ο Αγγελος». Για περισσότερο από ένα χρόνο πειραματίζεται και, τελικά, πριν από 150 χρόνια περίπου, παρουσίασε ένα ζευγάρι γεωργών σε ανάπαυλα την ώρα της εσπερινής προσευχής. Ομως, ο Απελτον δεν καταφέρνει να ανταποκριθεί στο κόστος του πίνακα και έτσι παρουσιάζεται σε διάφορες εκθέσεις και αλλάζει χέρια πολλαπλασιάζοντας την αξία του. Αναπαράγεται μάλιστα σε χαρακτικά που κοσμούν σχεδόν κάθε σπίτι, αποτυπώνεται σε κεραμικά, τσαγέρες και πιάτα.

Το 1889 δημιουργείται σάλος όταν βγαίνει σε πλειστηριασμό και το Μουσείο του Λούβρου δεν καταφέρνει να τον αποκτήσει αδυνατώντας να κοντράρει το ποσό-ρεκόρ των 580 χιλιάδων φράγκων που προσφέρει ένας αμερικανικός οίκος τέχνης. Στις ΗΠΑ αρχίζει να εκτίθεται σε διάφορες πόλεις ως «ο διασημότερος πίνακας του κόσμου», μέχρι το 1909 που περνά στα χέρια ενός γάλλου βιομήχανου που τον δωρίζει στο Λούβρο.

"Άγγελος", 1859, Λάδι σε καμβά, 53,3 Χ 66 εκ, Musee d' Orsay, Paris. Καθώς το έργο αποκαλείται από διάφορους και "Προσευχή", πολλοί θεατές, ένιωσαν ακόμη και τον ήχο της καμπάνας που δονείται για τον εσπερινό από το καμπαναριό του χωριού των αγροτών, που μόλις φαίνεται στο βάθος

«Ο «Αγγελος» του Μιλέ με κατέπληξε ως η πιο ανεξήγητη, αινιγματική, συμπαγής εικόνα, η πλουσιότερη σε ασυνείδητες ιδέες που έχει ποτέ σχεδιαστεί», εκμυστηρευόταν ο μυθικός Σαλβατόρ Νταλί, που το 1933 ξεκινά μάλιστα να γράφει ένα βιβλίο γι’ αυτό, χώρια οι πίνακες στους οποίους έδωσε το δικό του αποτύπωμα με έμπνευση πάντα τον Άγγελο.

Μέχρι και την προσωπική του θεωρία έδωσε ο Νταλί σε δημοσιότητα και την διακήρυττε με θέρμη σε δημόσιες επιχειρηματολογίες : η γυναίκα που απεικονίζεται στο δεξί μέρος του πίνακα παραπέμπει στο έντομο που είναι γνωστό στην Ελλάδα ως «αλογάκι της Παναγίας», με όλες τις σεξουαλικές και κανιβαλικές συμπαραδηλώσεις, καθώς το θηλυκό κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής πράξης συχνά καταβροχθίζει το αρσενικό, που επιταχύνει βίαια τις κινήσεις του για να προλάβει να εκσπερματίσει. Στην καρφωμένη στο έδαφος τσουγκράνα ο Νταλί αναγνώριζε φαλλικά σύμβολα, το καπέλο υποτίθεται πως κάλυπτε τη στύση του άντρα. Το καρότσι πίσω από τη γυναίκα ήταν ένα ορθάνοιχτο αιδοίο και το καλάθι με τις πατάτες συμβόλιζε το φέρετρο του παιδιού τους!» Φυσικά, εντελώς αντίθετα ήταν τα συναισθήματα των απλών αθρώπων που λάτρεψαν το έργο όπου διάβαζαν την δική τους θρησκευτικότητα, και το λιοπύρι του μεροκάματου στο χωράφι.

Πέταγμα κορακιών

Η ειρωνεία της Ιστορίας όμως περιμένει πάντα στη γωνία: Το 1963 ο πίνακας του Μιλέ εξετάστηκε από επιστήμονες με τη μέθοδο των ακτίνων Χ και αποδείχθηκε ότι κάτω από το καλάθι με τις πατάτες ήταν ζωγραφισμένο, στα πρώτα στάδια δημιουργίας του πίνακα, ένα κιβώτιο σε σχήμα παιδικού φέρετρου…! Το 1875 ο νατουραλιστής μάστορας πεθαίνει στο Μπαρμπιζόν σε ηλικία 61 ετών και θάβεται στο κοιμητήριο του Σαγί.

GooseGirl - Το κορίτσι με τις χήνες, 1863, Λάδι σε καμβά, Walters Art Museum

xartografos

Advertisements
This entry was posted in Millet, Francois. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s