208. Gauguin, ένας ροβινσώνας του χρώματος (47)

Κοπέλλες της Ταιτής στην παραλία

Είναι μία από τις μεγαλύτερες καλλιτεχνικές ιδιοφυίες όλων των εποχών, ο μετα-ιμπρεσιονιστής ζωγράφος που ενέπνευσε μια ολόκληρη γενιά, ανάμεσά τους και τον Πικάσο. Για άλλους, ο Πολ Γκογκέν ήταν ένας άνθρωπος που ξυλοκοπούσε την γυναίκα του, και έφυγε για «σεξουαλικό τουρισμό» στην Ταϊτή, προτού πεθάνει από τις ανήλικες, τη σύφιλη και το αλκοόλ.

Προσωπογραφία με κιτρινο Χριστό

Ήταν εκείνος που ύμνησε την Πολυνησία και τις γυναίκες της. Εκείνος που δεν τσιγκουνεύτηκε το χρώμα. Εκείνος που αποθέωσε τη συμφιλίωση του ανθρώπου με τη φύση, που ζωγράφισε με πάθος το ανθρώπινο κορμί, που έδωσε σχήμα στον αισθησιασμό. Ήταν επίσης ο για εννιά εβδομάδες το alter ego του Βαν Γκογκ. Πρωτοπόρος του μοντερνισμού ο Γκογκέν, με τις δυναμικές και τολμηρές εικόνες του, αποστασιοποιήθηκε γρήγορα από τον ιμπρεσιονισμό και τις επιρροές του κι έγινε καλλιτέχνης-σύμβολο της μποέμικης ζωής.

Δυο γυναίκες της Ταιτής

Ο Εζέν Ανρί Πολ Γκογκέν (Paul Gauguin 1848–1903) γεννήθηκε στο Παρίσι. Η γιαγιά του, Φλόρα Τριστάν, ήταν μια από τις πρώτες γυναίκες που μόχθησαν για τα δικαιώματα των Γαλλίδων και των εργατών. Σε ηλικία τριών ετών μεταναστεύουν οικογενειακώς στο Περού αλλά στο ταξίδι ο πατέρας του πεθαίνει. Τέσσερα χρόνια μετά επιστρέφουν στη Γαλλία και λίγο πριν από την ενηλικίωση ο Γκογκέν κατετάγη στο Γαλλικό Ναυτικό. Σχεδόν αυτοδίδακτος καλλιτέχνης (οι επιμελητές του λένε πως τα πρώτα χρόνια ήταν ο «ζωγράφος της Κυριακής»), μπήκε στον κόσμο της ζωγραφικής μέσα από κάποια λίγα μαθήματα που έκανε με τον Καμίλ Πισαρό και τον Πολ Σεζάν.

Την Ευρώπη ποτέ δεν την άντεχε. Ήταν σαν να μην τον χωρούσε. Συχνά έλεγε: «Είμαι ξένος εδώ. Είμαι ένας Ινδιάνος σε εξορία». Η φυγή, λοιπόν, υπήρξε η αγαπημένη του συνήθεια. Το 1873 παντρεύεται τη Δανή Μετ Σοφί Γκαντ και μέσα σε μία δεκαετία αποκτούν πέντε παιδιά. Το 1883 εγκαταλείπει το επάγγελμα του χρηματιστή που ασκούσε και απομονώνεται στη Βρετάνη. Ενώ σε ηλικία 43 ετών εγκαταλείπει τη συζυγική εστία, παρατάει γυναίκα και παιδιά, τα πεθερικά του που σχεδόν τον έβριζαν, και χάνεται στον Ειρηνικό.

Από πού ερχόμαστε ? Τι είμαστε ? Πού πηγαίνουμε ?

Πηγαίνοντας πρώτα στη Μαρτινίκα (μέσω Παναμά, όπου δούλεψε για λίγο στην κατασκευή της διώρυγας) κι έπειτα στην Ταϊτή, θέλησε να δραπετεύσει από το ναρκοπέδιο των καλλιτεχνικών κύκλων του Παρισιού, από τις οικογενειακές του έγνοιες και το πρόβλημα να είναι ο εαυτός του. Έχοντας κατά καιρούς θητεύσει ως σπουδαστής ιερατικής σχολής, ναυτικός, περιοδεύων πωλητής, χρηματιστής, συλλέκτης και ερασιτέχνης ζωγράφος, κεραμουργός, εργάτης, δημοσιογράφος και εκδότης, ο Γκογκέν είχε επίσης μια ιδιαίτερα έντονη εμμονή με την υστεροφημία του.

Spirit Of The Dead Watching

Τελικά την πέτυχε αφού θεωρείται σήμερα ένας από τους μείζονες ζωγράφους όλων των εποχών. Τα έργα της Πολυνησιακής περιόδου θεωρούνται ίσως τα καλύτερα δείγματα της δουλειάς του και ξεχωρίζουν για τον έντονο συμβολισμό τους και τον πολλές φορές θρησκευτικό χαρακτήρα τους, εμφανώς επηρεασμένος από τον πολιτισμό των ιθαγενών του Ωκεανού. Το σύνολο του έργου του Γκωγκέν, και κυρίως οι πειραματισμοί του γύρω από τη χρήση των χρωμάτων, θεωρείται πως επηρέασαν σημαντικά τα καλλιτεχνικά ρεύματα του 20ου αιώνα και περισσότερο ίσως το φωβισμό.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in Gauguin Paul. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s