202. Giorgione, ο αινιγματικός τοπιογράφος (43)

Η "Κοιμωμένη Αφροδίτη" ("Sleeping Venus") μετέχει άνετα στην παρέα πλέον ερωτικών έργων της παγκόσμιας ζωγραφικής. Η επιλογή μιας γυμνής γυναίκας σηματοδότησε επανάσταση στην Τέχνη του 1500, για μερικούς δε ήδη οριοθετείται η αφετηρία της μοντέρνας τέχνης. Το έργο έμεινε ημιτελές και το ολοκλήρωσε (τοπίο κι ουρανό) μετά τον αναπάντεχο θάνατο του καλλιτέχνη, ο Τιτσιάνο. Υποβόσκουν έντονες ερωτικές αναφορές, ειδικά από το προσκλητικό άνοιγμα της δεξιάς μασχάλης, αλλά και από τη θέση του αριστερού χεριού της. Τα σεντόνια ζωγραφισμένα σε απαλό ασημί, ένα μάλλον κρύο χρώμα, δεν στερούν το παραμικρό από την αύρα που αναδύεται, αντίθετα επικεντρώνουν το βλέμμα στην ουσία που ποθούσε να αποτυπώσει ο μαιτρ. Το τοπίο μιμείται τις καμπύλες της Αφροδίτης και μας παρασέρνει σε αισθησιασμό. Δεν υποδηλώνει την ερωτική πράξη, αλλά την αναπόλησή της. Η τέλεια ενσάρκωση του ονείρου του Τζιορτζιόνε, όπως εκείνη το ονειρεύεται.

Ο Zorzi da Castelfranco, ο Giorgione (1478-1510) για τους βενετσιάνους πατρικίους, που τον δέχτηκαν στα μέγαρα και στις επαύλεις, είναι ο δάσκαλος–δημιουργός ελάχιστων πινάκων, ελεγειακών και μυστηριωδών αριστουργημάτων που έφεραν επανάσταση στη ζωγραφική της αυγής του 16ου αιώνα. Θεωρείται ως μια από τις πιο αινιγματικές μορφές στην ιστορία της ζωγραφικής.

Πολεμιστής με το σταυλάρχη του

Λέγεται πως επινόησε τον τύπο του ερωτικού κι όμορφου (εντέχνως) αντρικού πορτρέτου, για να γίνεται αρεστό κι αυτό έγινε μόδα τότε στη Βενετία. Επίσης η ακριβής απεικόνιση των διαθέσεων, πάνω στους πίνακες είναι άλλη μια τρομερή πρωτοπορία που ακόμα κι ο δάσκαλος Μπελίνι ενέδωσε σ’ αυτή, κι ειδικά στα τοπία είναι άπιαστος σε σημείο που τα έργα αυτά να ονομάζονται «τζιορτζιονικά«. Είναι απαράμιλλης τεχνικής και ποιότητας. Βρήκε κάποιους μιμητές μετά τον πρόωρο θάνατό του σ’ ηλικία 33 ετών περίπου στη πατρίδα του, πιθανόν από πανώλη. Πάντως όποιος έχει αντικρύσει την Αφροδίτη του Ούρμπινο του Τιτσιάνο, κατανοεί πόσο βαθειά χάραξε τους συγχρόνους του, αλλά και μεταγενέστερους όπως τον Ingres για τη δική του Oδαλίσκη αλλά και τον Manet για την ελαφρών ηθών «Ολυμπία» του

Η ελαιογραφία "Τρεις φιλόσοφοι" (περ. 1508/09, Μουσείο Ιστορίας της Τέχνης, Βιέννη) έχει αποτελέσει ένα ακόμη αντικείμενο διαφωνιών ως προς την ερμηνεία του. Η παλαιότερη αντίληψη πως αναπαριστά τους τρεις μάγους τείνει να εγκαταλειφθεί. Άλλοι εκτιμούν πως συμβολίζονται οι τρεις ηλικίες του ανθρώπου, τρία φιλοσοφικά ρεύματα, τρεις συγκεκριμένοι φιλόσοφοι (Πυθαγόρας, Θαλής, Φερεκύδης), οι τρεις μεγάλες θρησκείες (Ιουδαϊσμός, Ισλάμ, Χριστιανισμός)

Μια χούφτα έργων τέχνης έχουν αποδοθεί σ’ αυτόν μα έστω κι έτσι, κρατά σημαντική θέση στο πάνθεον των μεγάλων καλλιτεχνών όλων των εποχών παγκοσμίως. Ο πρόωρος θάνατός του, έχει φορτίσει το βίο του διαμέσου των αιώνων έτσι, όπως κανενός άλλου. Η εξαιρετική αυτή φήμη, σε σχέση με τη μικρή παραγωγή έργων που διαθέτουμε, οφείλεται στο ότι κατάφερε ν’ αλλάξει το συνήθη τρόπο ζωγραφικής στην εποχή του. Ήταν ο πρώτος καλλιτέχνης που ειδικεύτηκε σε πίνακες για μικρούς χώρους, -ιδιωτικοί συλλέκτες-, παρά για διακόσμηση δημόσιων ή εκκλησιαστικών χώρων.

Η Καταιγίδα αποτελεί ένα από τα πιο φημισμένα έργα του Τζιορτζιόνε και αναπαριστά την έντονα δραματοποιημένη σκηνή μίας επερχόμενης θύελλας, στην οποία ξεχωρίζουν τρεις ανθρώπινες μορφές, μία γυναίκα που θηλάζει, ένα βρέφος κι ένας άνδρας. Θεωρείται έργο ορόσημο για την αναγεννησιακή τοπιογραφία και έχουν προταθεί πολυάριθμες ερμηνείες του, καμία από τις οποίες δεν προβάλλεται μέχρι σήμερα ως οριστική. Στα πλαίσια αυτών, έχει χαρακτηριστεί ως μυθολογικός, θρησκευτικός, αλληγορικός ή ακόμα και ιστορικός πίνακας, ενώ κατά άλλους λογίζεται ως μία καθαρά ποιητική σύνθεση που δεν κρύβει κάποιο βαθύτερο περιεχόμενο.

Επίσης ήταν πρωτοπόρος στην απεικόνιση διαθέσεων, στους πίνακές του, σε βαθμό που οι σύγχρονοί του δεν μπορούσαν να καταλάβουν τί απεικόνιζε. Δημιουργούσε κατευθείαν με το χρώμα, χωρίς να βασίζεται σε προσχέδια. Ιδιαίτερα στενή φαίνεται πως υπήρξε η σχέση του Τιτσιάνο με το έργο του Τζιορτζιόνε, σε τέτοιο βαθμό ώστε να είναι δύσκολος ο διαχωρισμός των έργων που φιλοτέχνησαν και η απόδοσή τους σε έναν από τους δύο θρύλους. Μια πιο καθιερωμένη προσέγγιση αρκείται στην υπόθεση πως τα έργα του Τζιορτζιόνε αποτελούν αμιγώς λυρικές εκφράσεις κατά αναλογία με τα μουσικά έργα, χωρίς βαθύτερες λογοτεχνικές ή άλλου είδους αναφορές.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in Giorgione. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s