196. Η αγαναχτισμένη Βεατρίκη

Οι γαλαζοαίματοι κυβερνήτες ρισκάρουν πολλά, έχουν ολοφάνερα κυριευτεί από την απελπισία των ανικάνων. Οι ηγεμονικοί διάβολοι, μάς φέρονται σαν τη Βεατρίκη Σένσι (Beatrice Censi). Οι ίδιοι που είναι οι εφευρέτες των δεινών μας, οι ταπεινωτές της λογικής μας, το ίδιο σύστημα που δεν μπορεί να αυτοκαθαρθεί βρίσκει εμάς για εύκολα θύματα. Ενώ άπαντες γνωρίζουν πού ακριβώς είναι η φωλιά του φιδιού, το νάμα του κακού, απίθανα επιλέγουν το σκληρότατο βασανισμό των αθώων, την αποκεφάλισή μας χάριν διάσωσης των πλέον αναξιόπλοων φελών.

"Βεατρίκη Σένσι", 1857, γλυπτό της αμερικανίδας Χάριετ Χόσμερ (Harriet Hosmer). Βρίσκεται στη βιβλιοθήκη Mercantile του Πανεπιστημίου Missouri-St. Louis, St. Louis, ΗΠΑ

Η Βεατρίκη Σένσι ήταν 22 ετών όταν έζησε το δράμα της (1599). Μπλέχτηκε σε ένα από τα πιο μακάβρια εγκλήματα όλων των εποχών για τη Ρώμη, κι ανακηρύχθηκε ως ένα υψιπετές σύμβολο της τολμηρότερης διεκδίκησης. Πατέρας της ένα τέρας, ο Francesco Cenci, ανήθικος έως μυελού οστών, ζάπλουτος της αρωματισμένης αριστοκρατίας, αρκετές φορές η παπική αστυνομία τον ακουμπούσε αλλά ποτέ δεν τον έπιανε. Κακοποιούσε βάναυσα τη δεύτερη γυναίκα του Λουκρητία και το 12ετή γιo τους Μπερναντίνο. Τα παιδιά του από τον πρώτο γάμο υπέφεραν ακόμη χειρότερα, απ΄ τη μια εξευτέλιζε ταπεινωτικά με βαρείς ξυλοδαρμούς το μεγάλο του γιό Τζιάκομο και αφετέρου ποδοπατούσε χάριν σιωπής την υπέροχη Βεατρίκη που δεν υπέφερε πλέον τις αιμομικτικές του επιθέσεις.

Η αφίσα της κινηματογραφικής απόδοσης της Βεατρίκης

Η κοπέλα πολλές φορές είχε απευθυνθεί στις αρχές, αλλά ουδείς τολμούσε να αποκαλύψει επισήμως όσα στις ταβέρνες και την αγορά ήταν καθημερινά σχόλια της αλήθειας. Τα τέσσερα μέλη της οικογένειας, αναπάντεχα όσο και αβίωτα πλέον,  συνωμότησαν να τον ξεκάνουν με τη βοήθεια δύο υπηρετών. Ενώ βρίσκονταν στο θερινό κάστρο του τον δηλητηρίασαν αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Τελικά του συνέθλιψαν το κρανίο και πέταξαν το σώμα του από το ψηλότερο μπαλκόνι για να φανεί ως ατύχημα –όπερ δεν πίστεψε κανείς. Για μήνες η Ρώμη ζούσε στην περιδίνηση του αιματηρού σκανδάλου, ανάμεσα στο αίνιγμα και τη λύτρωση, στο όριο της αμφιβολίας με τη θεία δίκη.

Κατά τις έρευνες ο ένας υπηρέτης πέθανε από τις εξοντωτικές ανακρίσεις δίχως

"Φυλακισμένη Βεατρική", 1890 Guido Reni

ομολογία. Όταν όλα αποκαλύφθηκαν, ο Τζιάκομο θανατώθηκε πρώτος στο ικρίωμα της γέφυρας Saint Angelo, ενώ ο Πάπας στο φόβο μην γενικευτεί η οικογενειακή βία αρνήθηκε χάρη στη Βεατρίκη, η οποία αποκεφαλίστηκε τελευταία από τους 4 ενόχους μπροστά στο βουβό πλήθος. Ο ανήλικος Μπερναντίνο υποχρεώθηκε να παρακολουθήσει τις εκτελέσεις, οδηγήθηκε στη φυλακή, ενώ η περιουσία δημεύθηκε και παραδόθηκε (πού αλλού;) στην ιδιοκτησία της οικογένειας του Πάπα Κλήμη του 8ου.

Η Βεατρίκη έγινε το σύμβολο της αντίστασης κατά της αλαζονικής αριστοκρατίας και θέμα για μακρές λογοτεχνικές συζητήσεις. Σε διηγήματα, ζωγραφική, λογοτεχνία, επιστήμη, κινηματογράφο, το δίλημμα πρωταγωνιστεί, εμπνέει και διχάζει με τα σκληρά ερωτηματικά τού «Τι είναι ορθό; Πού οριοθετείται η Ηθική;» Πόσες επιλογές είχε εν τέλει η αγαναχτισμένη Βεατρίκη;

Λεπτομέρεια ενός από τα συγκλονιστικότερα έργα του Caravaggio : "Ο αποκεφαλισμός του Ολοφέρνους από την Ιουδήθ". Το έργο του μεγάλου δασκάλου φιλοτεχνήθηκε την ίδια χρονιά με την εκτέλεση των ενόχων της οικογένειας Σένσι, και βάσιμα πιστεύεται πως το το βλέμα της Ιουδήθ ήταν εκπληκτική έμπνευση και απόδοση του καλλιτέχνη που αποτύπωσε μοναδικά τη διλημματική αποφασιστικότητα της Βεατρίκης

Πολλοί αγανάχτισαν αλλά κανείς δεν τους υπολογίζει. Πόσο απασχολούν τους σύγχρονους πολιτικούς αιμομίκτες παρόμοιες αγωνίες; Πόσο μπορεί να μηδενίζουν απερίσκεπτα στο νου τους την πιθανότητα να αντιδράσει ένας εξαντλημένος το ίδιο χαοτικά; Ναι, ίσως ο ένας καταλήξει στο πολιτικό ικρίωμα, δεν θ’ αφήσει όμως ούτε τη λαίλαπά τους να περιφέρεται κομψευόμενη πάνω από τα ψυχικά κουφάρια των πολλών. Η δημοκρατική πλατεία και η αρνητική ψήφος θα πάρουν επιτέλους την εκδίκησή τους, η ισχύς της κάλπης θα δώσει την απάντηση στους γελοίους τσαρλατάνους που αψηφούν με θράσος τις αξιοπρέπειές μας.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in Caravaggio, Hosmer, Harriet, ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΟΥ ΣΚΕΨΕΙΣ. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s