182. Γράμμα με βοηθούς τους Καββαδία και Friedrich

"Το φεγγάρι ανατέλλει από θαλάσσης", Caspar Friedrich, 1822, Λάδι σε καμβά, 55 x 71 εκ, Εθνική Πινακοθήκη Βερολίνου

Αγαπητέ αδελφέ, είμαστε όλοι καλά από υγεία, το ίδιο ευχόμαστε και για όλους εκεί. Σου γράφω με χωλή ψυχολογία, όχι δια να σας αποθαρρύνω, αλλά διότι εμπλάβιασε εντελώς ολούθε ο ουρανός, βδομάδες τώρα ο καιρός κλειστός, τα σπίτια κάστρα, οι μοίρες μας περίκλειστες τελευταία. Μυρίζομαι πως ξημερώνει μια μακριά νύχτα.

"Στο ιστιοπλοϊκό", 1819, Λάδι σε καμβά, 71 x 56 εκ, Μουσείο Ερμιτάζ, Αγία Πετρούπολη Ρωσίας

Εδώ, τα πράγματα αδελφέ δεν πηγαίνουνε καθόλου καλά, συχνά ξυπνώ με εφιάλτες, συχνότερα αγρυπνώ με άπραγη ανησυχία. Υπάρχουν ώρες που νομίζω θα μας συμβεί το χειρότερο, εκείνο που ανήκει στους άμυαλους και τους εγωιστές, ιδέα δεν έχω πού πάμε. Στην τράπεζα τα χρήματα ολίγα πια, μα ολιγότερη ακόμη η αισιοδοξία μας. Ακούμε τους πολιτικούς να κάνουν τον δικό τους διάλογο κωφών, να φωνασκούν όλο και γοερότερα, ανατριχιαστικά στης αλαζονείας τις συχνότητες. Συρφετός ανικάνων, οι πλέον ολίγιστοι που θα μπορούσε να μας λάχουν σε τέτοιον κατακλυσμό. Βγάζουν κραυγές κατάφατσα ο ένας στον άλλο, κι όλο ξεχνούν πόσο κουφός είν’ ο απέναντι, πόσο βωβοί είναι οι ίδιοι. Ακούμε τους χρηματιστές να μην τους φθάνει η ντανιασμένη λεία και να διψούν ακόμη, λάλοι οι υπαιξερέτες. Παρά τη βία που δείχνει γενικευμένα να ξυπνά απ΄το κιβούρι της, μόνη ελπίδα θαρρώ είναι που ξαναβρίσκουμε ο ένας τον άλλο, που ξανασπέρνουμε αχαμνές ρίζες ελπίδας αναμεταξύ μας.

Οι στρατιωτικοί δεν μίλησαν καθόλου ακόμη, μα φοβάμαι πως οι συγκυρίες θυμίζουν σε πολλά θανατικές προετοιμασίες του δευτέρου πολέμου. Αλλίμονο, να ζήσουμε άραγε όσα καταράστηκαν οι γονιοί μας ;! Μη στέργεις εύκολα σε αιτήματα δανεικών που πλήθυναν τελευταία από παντού, κοίτα μήπως φρόνιμα χρειαστεί να προετοιμαστούμε κι εμείς καταλλήλως για τις φαμίλιες μας. Η κυδωνιά στην αυλή φέτος θα τιμηθεί να το ξέρεις, δεν έχει πια να σήπονται πεσμένοι οι καρποί χαμαί, θα τους μαζέψουμε όλνους.

Σε παρακαλώ να ξανασκεφτείς αρνητικά την επάνοδό σου στην πατρίδα, μη βιαστείτε, φρονώ πως ο καιρός ακατάλληλος φαντάζει. Προσέχω τη γριά μάνα μας όσο δύναμαι, και δεν ξέρω αλήθεια τι θα μπορούσε να μας σώσει αν όχι μια ποίηση θαλασσινή

Καλήν αντάμωση

Νίκος Καββαδίας,»Γράμμα στον ποιητή Καίσαρα Εμμανουήλ» απόσπασμα

Νίκος Καββαδίας (1910-1975). Κεφαλλονίτες γονείς τον έφεραν στη ζωή στη Ρωσία, κι όταν αργότερα ο ραδιοτηλεγραφητής κατωτέρας τάξεως αρχίζει τα ταξίδια, η ποίηση κέρδισε τον προσωπικό ναυτόπαιδα όλων μας -ακόμη και του σνομπ Σεφέρη

Ξέρω εγώ κάτι που μπορούσε, Καίσαρ, να σας σώσει.
Κάτι που πάντα βρίσκεται σ’ αιώνια εναλλαγή,
κάτι που σχίζει τις θολές γραμμές των οριζόντων,
και ταξιδεύει αδιάκοπα την ατελείωτη γη.

Κάτι που θα ‘κανε γοργά να φύγει το κοράκι,
που του γραφείου σας πάντοτε σκεπάζει τα χαρτιά·
να φύγει κρώζοντας βραχνά, χτυπώντας τα φτερά του,
προς κάποιαν ακατοίκητη κοιλάδα του Νοτιά.

Γνωρίζω κάτι, που μπορούσε, βέβαια, να σας σώσει.
Εγώ που δε σας γνώρισα ποτέ… Σκεφτείτε… Εγώ.
Ένα καράβι… Να σας πάρει, Καίσαρ… Να μας πάρει…
Ένα καράβι που πολύ μακριά θα τ’ οδηγώ.

Μια μέρα χειμωνιάτικη θα φεύγαμε.
— Τα ρυμουλκά περνώντας θα σφυρίζαν,
τα βρωμερά νερά η βροχή θα ράντιζε,
κι οι γερανοί στους ντόκους θα γυρίζαν.

Όταν πυκνή η ομίχλη θα μας σκέπαζε,
τους φάρους θε ν’ ακούγαμε να κλαίνε
και τα καράβια αθέατα θα τ’ ακούγαμε,
περνώντας να σφυρίζουν και να πλένε.

Μακριά, πολύ μακριά να ταξιδεύουμε,
κι ο ήλιος πάντα μόνους να μας βρίσκει·
εσείς τσιγάρα «Κάμελ» να καπνίζετε,
κι εγώ σε μια γωνιά να πίνω ουίσκυ.

Και μια γριά στο Αννάμ, κεντήστρα στίγματος,
–μια γριά σ’ ένα πολύβοο καφενείο–
μια αιμάσσουσα καρδιά θα μου στιγμάτιζε,
κι ένα γυμνό, στο στήθος σας, κρανίο.

Καίσαρ, από ένα θάνατο σε κάμαρα,
κι από ένα χωματένιο πεζό μνήμα,
δε θα ‘ναι ποιητικότερο και πι’ όμορφο,
ο διάφεγγος βυθός και τ’ άγριο κύμα;

Η μόνη μου παράκληση όμως θα ‘τανε,
τους στίχους μου να μην ειρωνευθείτε.
Κι όπως εγώ για έν’ αδερφό εδεήθηκα,
για έναν τρελόν εσείς προσευχηθείτε.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in Friedrich Caspar D., Καββαδίας Ν., ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΟΥ ΣΚΕΨΕΙΣ. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s