177. Mantegna, αλλαγή γωνίας και ψευδαίσθηση (24)

Το πιο ρωμαλέο έργο του Andrea Mantegna, "ο Νεκρός Χριστός". Η προοπτική της βράχυνσης σε εποποιία

Χαράκτης, ζωγράφος και σχεδιάστης ο Andrea (Mantegna 1431-1506) πήρε μαθήματα από τον Σκουαρτσόνε στην Πάδοβα των σοφών, αφού ήταν άλλωστε εκείνος που τον έβαλε στα βαθιά νερά της μύησης πάνω στη ρωμαϊκή αρχαιολογία και ιστορία. Μαζί με το Τζιοβάνι Μπελίνι, του οποίου την αδελφή παντρεύτηκε ο Μαντένια, υπήρξαν εκείνοι που μεταλαμπάδευσαν καλύτερα τα ιδεώδη και τις τεχνικές της Ύστερης Αναγέννησης στη Βόρεια Ιταλία.

Ο δάσκαλος του είχε μανία με τις αντίκες, τα αρχαία νομίσματα, κι όλα τα φυντάνια του πήραν ανάλογες συνήθειες. Στην πράξη της Τέχνης όμως, ο Andrea διδάχθηκε πολλά αν όχι τα πάντα από τον Ντονατέλο όταν παρέα εργάζονταν στην -και σήμερα- συγκλονιστική εκκλησία του Αγίου Αντωνίου στη Πάδοβα. Ανατομία και τεχνικές λεπτομέρειες τις καλλιέργησε στους καρπούς του το χέρι του Ντονατέλο, λίγο πριν καταπιαστεί με το θεϊκό Δαβίδ του!

Βασανιστήρια του Αγίου Ιακώβ

Κάπως έτσι σπινθηρίζει μέσα του το προσωπικό στυλ κι ο νεαρός αναδεικνύει μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση στα πράγματα, τέτοια που θα τον καταξιώσει στο λίστα των καλλλιτεχνών. Αλλάζει τις οπτικές γωνίες για τον θεατή, παρέχοντας εντυπωσιακές εικόνες. Αιφνιδιασμένοι βλέπουμε για πρώτη φορά το νεκρό Ιησού, με πρώτες στο πλάνο τις πατούσες του. Στα βασανιστήρια του Αγίου Ιακώβ (νωπογραφίες στο παρεκκλήσι Ovetari στην Πάδοβα) μας αφήνει άφωνους με τον τρόπο που, στην πέρα αριστερή γωνία δίνει βάθος την αψίδα, και διαγωνίως έναν στρατιώτη να σκύβει με απίστευτη φυσικότητα, όπως κανείς ίσως μέχρι τότε δεν τόλμησε να επιχειρήσει. 

Έχεις πραγματικά την αίσθηση πως σε κοιτούν από τον ανοικτό στον ουρανό τρούλο

Βέβαια ο Μαντένια μάς επεφύλασσε κι άλλες εκπλήξεις. Το δημιουργικό πνεύμα του στη ζωγραφική συνέλαβε την ιδέα της ψευδαίσθησης όσο κανένας ακόμη σύγχρονός του. Μάλιστα θα πάρει μισό αιώνα ακόμη να αξιοποιηθεί ο γλυκύτατος αυτός ιλουζιονισμός του di sotto in su (= από κάτω προς τα πάνω). Το λεπτομερέστατο τρίπτυχο επίσης που ανέλαβε να φτιάξει, το 1458 για τον ναό του Αγίου Βερονέζε στο Σαν Ζένο, δείχνει επίσης το χαρακτηριστικό του ιδίωμα. Οι φιγούρες στέκουν επιβλητικές κι αξιοσημείωτα πειστικές, όπως κάθε έργο τέχνης με σταθερή αξία στο χρόνο.

Ρετάμπλ, Αγίου Ζήνωνα, Βερόνα 1459. Εξονυχιστική απόδοση λεπτομερειών. Πλούσια πτυχολογία, μετάλλια στους πεσσούς, οι μορφές έχουν μια ψυχρή μεταλλική υφή. Αναδύεται άρωμα φλωρεντίνων ζωγράφων, ειδικά ως προς το αψεγάδιαστο τελείωμα.

Καταιγιστικά υποβλητική η Παναγία της Νίκης

Από το 1490 και μετά συνεχίζει να παράγει έργα σπάνιας ποιότητας, που μαρτυρούν και επιβεβαιώνουν τη φήμη της Αναγέννησης βορείως των ‘Αλπεων. Παρά τις δήθεν αντίθετες φήμες για ασύμβατες εμμονές με την κλασσική αρχαιότητα, ο Μαντένια υπήρξε βαθιά χριστιανός. Κατέληξε στη Μάντοβα το 1506 και θάβεται εκεί, σε ηλικία 75 ετών, όπως ένας πιστός και ευλαβικός καθολικός, αποτραβηγμένος στη σιωπή.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in Mantegna Andrea. Bookmark the permalink.

2 Responses to 177. Mantegna, αλλαγή γωνίας και ψευδαίσθηση (24)

  1. Παράθεμα: 291. Ψηφιακό fresco: Απίστευτο! (102) | Χαρτογράφος – Ιστολόγιο μελέτης και διασκεδαστικής ελευθερίας

  2. Παράθεμα: 390. Hans Holbein, γερμανική προσωπολαγνεία (138) | Χαρτογράφος – Ιστολόγιο μελέτης και διασκεδαστικής ελευθερίας

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s