173. Sandro Botticelli, όπως λέμε Άνοιξη (22)

Sandro Botticelli "Primavera", 1482, Μουσείο Uffizi Φλωρεντία. Στο κέντρο η Αφροδίτη, αριστερά οι τρεις Χάριτες κι ο Ερμής. Δεξιά ο Ζέφυρος κυνηγά τη νύμφη Χλωρίδα, δίπλα από τη θεά των λουλουδιών Φλώρα

Τι παιδί κι αυτό! Λυρικός, ποιητικός ένα από τους άφταστους ζωγράφους της Αναγέννησης. O νεαρός Sandro (Botticelli 1445-1510) γνωρίζει την τέχνη μέσα από τη χρυσοχοϊα, αλλά μετά τα 18 του τον απορρόφησε η ιερότητα της ζωγραφικής. Πέντε χρόνια στο διδασκαλείο του Φίλιππο Λίππι ήταν αρκετά για να ανοίξει κατόπιν τα φτερά του και να αποκτήσει το δικό του εργαστήριο. Στα 30 του είναι πια διάσημος, παίρνει γενναίες παραγγελίες, ενώ το σημαντικότερο έργο εκείνων των ημερών είναι ο καθαρός νεαρός που κρατά το μετάλλιο των Μεδίκων. Μην ξεχνάμε πως η οικογένεια των Μεδίκων ήταν ο κεντρικός χορηγός των καλλιτεχνών στη Φλωρεντία, μια κάστα τραπεζιτών, κυβερνητών, αξιωματούχων με τρομακτικό κύρος και απέραντη ισχύ στην πόλη και τη χώρα. Για 11 μήνες προσκελημένος του Πάπα Σίξτου του 4ου, εργάζεται μανιωδώς στις νωπογραφίες της Καπέλα Σιξτίνα, αυτό το εκπληκτικό μνημείο ασύγκριτης οικουμενικής τέχνης που θα τελειοποιήσει με τις ουράνιες τοιχογραφίες του αργότερα ο Μικελάντζελο. Όλη του η διαδρομή στη ζωγραφική είναι η τελική γέφυρα από την πρώιμη στην Υψηλή Αναγέννηση, βρέθηκε στο μεταίχμιο μιας άνθησης που φώτισε περίτεχνα την ανθρώπινη ομορφιά στον αιώνα.

"Ο Δάντης". Το πρωτοφανές εύρημα με τις δάφνες και το λευκο ιμάτιο εντυπωσιάζει

Οι λυγερόκορμες φιγούρες του ντυμένες σε διάφορα αραχνοΰφαντα φορέματα συνήθως καταστόλιστα με κεντήματα, παρά την πρωτοτυπία στο πλάσιμο διατηρούν κάτι από τη γραμμικότητα και το ύφος της γοτθικής τέχνης. Η αγάπη για την αρχαιότητα φαίνεται στις συνθέσεις του με μυθολογικά θέματα, και ιδιαίτερα στην ανυπέρβλητη «Άνοιξη Primavera», αυτό τον ύμνο του για τη ζωή που νεραϊδώνει έκτοτε τα όνειρα των φιλότεχνων ανά τον κόσμο, μέσα από μια αλληγορία της αλήθειας. Ίδια αν όχι ειλικρινέστερη αγάπη στο θέμα αποτυπώνει και στο άλλο τεράστιο διαμάντι του, τη «Γέννηση της Αφροδίτης», πατώντας πάνω σε ομηρικούς μύθους και τηρώντας αναλογίες, στάση, ύφος, παρόμοια με την Αφροδίτης της Κνίδου μιας όλως σεμνυνόμενης στάσης (έμεινε στη τέχνη ως «αιδήμον αφροδίτη«)

"Η Γέννηση της Αφροδίτης", 1485, Uffizi, Φλωρεντία. Η Αφροδίτη στέκεται σ' ένα κοχύλι που επιπλέει, ενώ ο Ζέφυρος και η Αύρα την οδηγούν στη στεριά, όπου μία από τις Ώρες περιμένει να την καλύψει με μανδύα.

"Αθηνά και Κένταυρος". Απλά μεγαλειώδες.

Καθώς γύρω στα 1500 οι ιδέες του ήταν ολοφάνερα αντίθετες μ’ εκείνες του ερωτευμένου μαζί του Ντα Βίντσι, πέρασε για αιώνες στην αφάνεια, αλλά πλέον το ταλέντο του καταχωρήθηκε στο πάνθεον των μεγαλουργημάτων. Στην τρίτη ηλικία του έφθασε κοντά στο Σαβoναρόλα, εκείνο το φανατικό θρησκόληπτο που τελικά έκαιγε βιβλία και πίνακες για χάρη του θεού (…), ώστε να καταλήξει φυσικά αφορισμένος κι απαγχονισθείς. Ευτυχώς ο Μποτιτσέλι διέσωσε τα περισότερα έργα του κι όσο πλησίαζε στο βιολογικό τέλος έγινε λιτότερος, δίχως περιττολογίες, εστιάζοντας στη διδαχή. Τελικά ταλαιπωρήθηκε από σοβαρή πάθηση στη σπονδυλική στήλη για να χαθεί από το μάταιο τούτο κόσμο ως ένας από τους ωραιότερους θρύλους της παγκόσμιας τέχνης.

Τα έργα του θα μείνουν μνημειώδη για τη μελαγχολία με την οποία διαπραγματεύεται την κρίση αξιών στη φλωρεντινή κοινωνία, την πολιτική κατάπτωση και τις θεολογικές αμφισβητήσεις. Χωρίς να χάνει τον εαυτό του, ακροβατεί ποιητικά ανάμεσα σε παγανιστικά θέματα και χριστιανική αξιοπρέπεια, ισορροπεί μελωδικά σε αλληγορίες και τελικά δεν αφήνει να χαθεί καμία ευκαιρία όπως σ΄εκείνον τον ασύγκριτο πίνακα «Συκοφαντία του Απελλή» : Η Αλήθεια τείνει το χέρι προς τον ουρανό δείχνοντας πως υπάρχει πάντα και μια άλλη Δικαιοσύνη που καρτερεί, εκείνη των ουρανών.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in Botticelli Sandro. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s