166. Fra Angelico, ο ευλογημένος καλόγερος (16)

Το αξεπέραστο έργο "Η Τελική Κρίση". Αριστερά οι ευλογηθέντες τον παράδεισο, δεξιά οι πεπτωκότες αμαρτωλοί, ενώ στη μέση μια σειρά ανοικτών τάφων δηλώνουν την ζώσα ανάσταση.

To πραγματικό του όνομα ήτανε Γκουΐντο ντι Πιέτρο  (Φλωρεντία 1395-1455) έμεινε όμως  γνωστός στην Ιταλία ως ο Ευλογημένος Αντζέλικο ( il beato Angelico).  Ο Βαζάρι, εκείνος ο απίθανος βιογράφος όλων των «τεράτων» της Αναγέννησης στο εκπληκτικό βιβλίο του «Οι Ζωές των Καλλιτεχνών», τον περιγράφει ως «σπάνιο και τέλειο ταλέντο«. Ταπεινός και μετριόφρων σ΄όλο του το βίο αποτύπωσε με λειτουργικότητα και ευλάβεια τα θρησκευτικά του σε fresco, ενώ διαδόθηκε πως δάκρυζε σε κάθε θέμα τουΜε τα μάτια του είδαμε κι εμείς τα τοπία της Τοσκάνης, λόφους, δέντρα, λουλουδόκηπους, ένας ευσεβής νατουραλιστής.

Ξεκίνησε διακοσμώντας ιερά βιβλία και χειρόγραφα, κι αναδείχθηκε από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες της Αναγέννησης. Πριν τα 30 του ασχολιόταν με την εικονογράφηση του μοναστηριού στη Φιεζόλε έξω από τη Φλωρεντία όπου γεννήθηκε, κι εκεί περίπου έκανε πράξη την ηρεμία του : αφιερώθηκε ως δομηνικανός  καλόγηρος στα κηρύγματα που με τόσο πάθος κι επαγγελματισμό μετουσίωνε σε εικόνες. Παρακολουθούσε τις τάσεις των συγχρόνων του και πέτυχε να συνδυάσει τις επιρροές του κομψού γοτθικού στυλ με τα ρεαλιστικά πρότυπα των Μασάτζιο, Ντονατέλλο και Γκιμπέρτι. Φύσει ευγενής πέρασε το συναίσθημα στα πρόσωπα των σκηνών του, και με το χρώμα απέδωσε μνημειακές φιγούρες με τη χρήση της γραμμικής προοπτικής έτσι που τον ανάδειξε στους πρώτιστους της γενιάς του.

Η μεταμόρφωση του Σωτήρος

Η εξέλιξη στη σχεδίαση μαρτυρά συνεχείς προόδους, όσον αφορά στη προοπτική και τη ρεαλιστική απόδοση της φόρμας. Παρά τη βαρύτητα του ράσου, ασχολήθηκε με τη καλλιτεχνική σταδιοδρομία επίπονα και σαγηνευτικά. Πέρασε μεγάλο μέρος της ζωής του στη Φλωρεντία, μα ταξίδεψε κι όλας, για να φιλοτεχνήσει τα έργα που παρήγγελαν οι μαικήνες του τόπου. Το σημαντικότερο έργο του είναι μια σειρά τοιχογραφιών στο Μοναστήρι του Αγίου Μάρκου, στη Φλωρεντία, εικόνες απαράμιλλης λεπτότητας, ομορφιάς κι ευαισθησίας. Απολάμβανε δια βίου την εκτίμηση και τον θαυμασμό των συμπολιτών του κι είχε επίσης την ικανότητα να συνδυάζει υψηλού επιπέδου τεχνική με προσωπική ακτινοβολία και πνευματικότητα. Οι πίνακές του εξακολουθούν να εντυπωσιάζουν και να διεγείρουν τη φαντασία, δημιουργίες πραγματικά ενός αγγελικού χεριού.

Η κορύφωση της τέχνης του στην αγία τράπεζα του Αγίου Μάρκου. Τέμπερα σε ξύλο, μια τεχνική που για τη συγκράτηση του χρώματος χρησιμοποιεί ζωϊκή κόλλα, αυγό, γάλα, νέφτι, κερί κ.α. Εικονίζει την Παναγία και το Ένθρονο βρέφος, με αγγέλους και αγίους, αφιερωμένο στους ανάργυρους της ιατρικής Κοσμά και Δαμιανό.

Για 5 χρόνια κλήθηκε από τον Πάπα στη Ρώμη όπου φιλοτέχνησε το παρεκκλήσι του Ούρμπινο, κι επέστρεψε ως ηγούμενος στο μοναστήρι που λάτρεψε για άλλα 5 χρόνια. Έζησε ως αδελφός των πτωχών μέσα σε στερήσεις, κανείς δεν τον είδε ποτέ θυμωμένο, ολιγαρκής και μακριά από τις εξελίξεις, εμπιστεύονταν τη θεία πρόνοια για τη ζωή και το έργο του. Αφού αξιώθηκε να γίνει αρχιεπίσκοπος Φλωρεντίας τελικά στα 60 του πεθαίνει ήρεμα, με τη φράση στα χείλη του «Εκείνος που επιτελεί τα έργα του Χριστού, πρέπει να μένει για πάντα με το Χριστό«.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in Fra Angelico. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s