158. Το αχανές της Ετρουσκικής – Ρωμαϊκής ελεγείας (8)

Το σήμα κατατεθέν της Ρωμαϊκής εποχής. Η λύκαινα θηλάζει τους ιδρυτές της "αιώνιας πόλης" Ρώμο και Ρωμύλο.

Ήδη τα πράγματα τω καιρώ εκείνω να πω, λίγο μετά τις μακροημερεύσεις του Ποντίου Πιλάτου, είχαν ξεφύγει στα πέρατα των θαλασσών και των εθνών. Το «μικρόβιο» της Τέχνης διασπάρθηκε ανεξέλεγκτα σε όλες τις φυλές και τις γλώσσες, κάθε μικρή ή μεγάλη κοινωνική οντότητα γεννά καλλιτέχνες, αφομοιώνει τρόπους, ιδρύει «σχολές», μιλιέται υπέροχα πια η ίδια βουβή γλώσσα της ζωγραφικής, γλυπτικής, αρχιτεκτονικής.

Τοιχογραφία από το Herculenium. "Ο Ηρακλής και το βρέφος Τελεφώς", 80 μ.Χ. Εθνικό Μουσείο της Νάπολης

Η Ρώμη κρατά τα σκήπτρα για πολλούς αιώνες, ενώ ταυτόχρονα προσφέρει με μεγαλειώδη τρόπο την ύψιστη υπηρεσία διασώζοντας την κλασική Ελλάδα. Πώς θα θαυμάζαμε το Δισκοβόλο του Μύρωνα δίχως το ρωμαϊκό αντίγραφο ; Οι τοπικές παραδόσεις γίνονται αντικείμενο δημιουργίας, με βαθιές επιρροές από τους Ετρούσκους και τους Έλληνες, ωστόσο πλέον είναι σαφές πως τα ογκώδη επιβλητικά οικοδομήματα με τις περίτεχνες διακοσμήσεις είναι η ρωμαϊκή σφραγίδα. Καμία σχέση, καμία όμως, με το ποιητικό κελάρυσμα που θα έπρεπε να περιμένουμε άλλα χίλια χρόνια να ανθίσει στην Ιταλική χερσόνησο και  την Αναγέννησή της. Το Ρωμαϊκό ανάγλυφο με τις κατακτήσεις στα πεδία των μαχών, τους θριάμβους, τις πομπώδεις ρεαλιστικές προτομές, δείχνει χαρακτήρα. Λαός με αυτοπεποίθηση σε μία παντοδύναμη Pax Romana, εκφράζεται επιδεικτικά, λατρεύουν την προσωπογραφία, το δείχνουν απερίφραστα σε ατελείωτες σειρές τοιχογραφιών -πόσο καλό μπορεί να κάνει ακόμη και μια ηφαιστειακή στάχτη όπως της Πομπηίας ! Απ΄εκείνης της μοίρας την καταστροφή, έλαχε στη Ζωγραφική να περιθάλψει τα παιδιά της, τις τοιχογραφίες που συντήρησαν τις φορεσιές, τα κοσμήματα, τα ύφη.

Αν όμως μένει ασύγκριτη η κληρονομιά του Λατίου στον παγκόσμιο πολιτισμό είναι φυσικά οι αρχοντιές της Αρχιτεκτονικής. Το Κολοσσαίο, οι αμέτρητες περίτεχνες αψίδες, το Πάνθεον, εκατοντάδες τολμηρά δημόσια κτίρια, υδραγωγεία και παλάτια, μας μεταφέρουν σήμερα την αύρα της δύναμης, της υπεροχής που για περίπου 3 αιώνες (31 μ.Χ-330 μ.Χ ίδρυση της Κωνσταντινουπόλεως) συγκλόνιζε τη Μεσογειακή λεκάνη και όχι μόνον.

Ο συγκλονιστικός ανδριάντας του έφιππου Μάρκου Αυρήλιου στο Καπιτώλιο της Ρώμης

Την ίδια περίοδο οι ζυμώσεις στον παγκόσμιο χάρτη εξελίσσουν την Τέχνη παράλληλα, δεν θ΄αργήσουμε άλλωστε να επικαλεστούμε τη Συγκριτική Ιστορία της Τέχνης : Κέλτες, Ισλαμιστές, Αρμένιοι, Αγγλοσάξωνες και Βίκινγκς, δεκάδες άλλοι λαοί απανταχού επιδίδονται στην αποτύπωση των εθίμων τους. Η πρόωρη χριστιανική τέχνη, η προ-ρομανέσque και romanesque τέχνη κατακτούν επαξίως κομμάτια του ιδιαίτερου αυτού παζλ. Τα 1.000 χρόνια του Μεσαίωνα που ακολούθησαν οφείλουν μεγάλη χάρη στην αφοσίωση των ψαράδων του Τίβερη, όχι γιατί οι γόνοι του Ιουλίου Καίσαρα ανακάλυψαν το τσιμέντο κι έστησαν βουνά τα μνημεία τους, αλλα διότι με αγάπη τα κόσμησαν με καλλιτεχνήματα, με ανδριάντες μνημειώδεις όπως ο Μάρκος Αυρήλιος για παράδειγμα που μας πέρνει καβάλα, όμηρους στην ομορφιά και τη σοφή δύναμη γενιές μελετητών.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in d. Θ Η Σ Α Υ Ρ Ο Ι σκόρπιοι, ΕΠΙΚΑΙΡΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s