155. Ροδίζει το Αρχαϊκό χαμόγελο (5)

Ο Δωρικός ρυθμός, μεγαλειώδης, βαρύς και επιβλητικός

Ερυθρόμορφος κρατήρας του Ανδοκίδη

Κι εκεί που όλα πήγαιναν εσωστρεφή μέσα σε τετράγωνα, με βραδύτητα χελώνας γύρω από κύκλους, με συστολή σαλιγκαριού σε σπείρες, όλα παίρνουν ξαφνικά μια γοργότερη τρεχάλα προς το μέλλον. Επιτάχυνση αιφνίδια, σαν να ωρίμασαν οι πρώτοι χυμοί, και βιάστηκαν να εκτονωθούν περιχαρείς στη Αρχαϊκή Τέχνη (700-480 π.Χ.).

Τα πρώτα μεγαλειώδη σκιρτήματα αποκτούν δύο κεντρικές φυσιογνωμίες, τον Δωρικό ρυθμό, στιβαρό, αυστηρό, μάχιμο, και τον Ιωνικό, παιχνιδιάρη, λεπτεπίλετο, φινετσάτο. Κοσμήματα, γλυπτά, ναοί μπαίνουν στο γαϊτανάκι της δημιουργίας, τα Μέγαρα στεγάζουν πια μυθολογίες και έπη με απέραντο θεματολόγιο. Παλιές ιστορίες ζωντανεύουν, παραμύθια με ημίθεους που γαλήνευαν παιδικά νανουρίσματα τώρα αποκτούν πρόσωπο, κένταυροι, ιππείς, πτυχώσεις στα φορέματα δίνουν μια διάσταση φρεσκάδας και χαρούμενης διήγησης. Κι ενώ κατά την Κόρινθο για δεκαετίες επέμεναν σε μαύρες μοφές (μελανόμορφα λέει τα πιθάρια) λίγο βορειότερα ο άνεμος φύσηξε ούριος, στα αγγεία όλα αλλάζουν : Φόντο γίνεται πια το μαύρο χρώμα κι οι μορφές στέκουν άβαφες, τα άρματα, οι ανθοί απομένουν κεραμιδόχρωμες φιγούρες, είναι ολοφάνερο ότι αλλάζει ολοκληρωτικά η διάθεση των καλλιτεχνών να δώσουν φως και ζωντάνια. Κι όταν μιλάμε για καλλιτέχνες, ναι, είναι αλήθεια, έχουμε τα πρώτα ονόματα των αγγειοπλαστών! Συναγωνίζονται μεταξύ τους, συγκρίνονται, βελτιώνονται, δίνουν τέμπο στην παραγωγή έργων. Ο Ευθυμίδης, ο Γενέλεως, ο Ανδοκίδης, ο Φαίδιμος, ο Αριστίων γίνονται επώνυμοι μπροστάρηδες, πρωτοπόροι και pioneers στα μονοπάτια που αργότερα θ΄αστράφτουν οι λαμπρές λεωφόροι της δόξας των επερχόμενων γενεών.

Η κόρη της Auxerre. Δαιδαλική τέχνη, τριγωνικό πρόσωπο, αυστηρές πλεξίδες, εφαρμοστό μεσάτο φόρεμα, ένα απίστευτο κορμί. Σφριγηλοί ώμοι με πέπλο, το χέρι σε λατρευτική στάση ως σύμβολο γονιμότητας.

Μυροδοχεία και αρύβαλλοι (λαδικά) διάσπαρτα σε κάθε γωνιά της ελλαδικής γης,

Ο κούρος της Τενέας Σύμφωνα με τον John Boardman, "είναι έργο του πρώτου γλύπτη της Αρχαϊκής περιόδου που κατάφερε να φτιάξειμια μορφή που να θυμίζει την πραγματική ζωή. Η στοιχειώδης απόδοση της ανατομίας, η ισορροπία ανάμεσα στη ρώμη και στη ραδινότητα, καταλήγουν σε ένα από τα ωραιότερα έργα του αιώνα." Τα καλοχτενισμένα μαλλιά του πέφτουν στην πλάτη και συγκρατούνται από μια ταινία.

έξοχα ζωγραφισμένα. Γοργόνεια και γρύπες για χερούλια, σειρήνες και προτομές πέφτουν σαν σπόροι σε μια εύφορη πεδιάδα. Η ανατολίζουσα τέχνη αποσύρεται χωρίς μιμήσεις πλέον, ό,τι πήραμε πήραμε, τώρα τ’ αγάλματα έχουν νέες σχέσεις, διαστάσεις, μηνύματα, χρώματα, χρώματα κυριευτικά και ταξιδιάρικα. Κυρίως όμως, πέρα και πάνω απ΄όλα τούτα καταφθάνουν οι Κούροι και οι Κόρες να μας οδηγήσουν με το ελαφρύ τους μειδίαμα στη νέα εποχή.

Έτοιμοι να ξεκολλήσουν, ρίχνουν βήμα, αφήνουν τα χέρια τη λεκάνη, οι μπούκλες στα μαλλιά κρέμονται ξέπλεκες, το κεφάλι πότε πότε από ξερά άκαμπτο, γέρνει λίγο, ζεστά, σαν να κοιτάει περίεργα έναν κόσμο που τους περιμένει. Τα κριάρια στους ώμους των Κούρων χαζεύουν τα πέπλα των Κορών που -όχι αιθέριες ακόμη- σχεδόν μόλις ξυπνημένες, κοιτούν κατάματα. Τα κορμιά βρίσκουν τις νέες ισορροπίες κι οι Κούροι, όλοι μαζί, λες και σάλπισε προσκλητήριο γενναίων, κοιτούν προς την Αθήνα. Από τη Θάσο, την Κρήτη, τη Σάμο, την Κόρινθο, από παντού, χωρίς άλλη συνεννόηση αρχίζουν τα αγάλματα κι ενηλικώνονται, σοβαρεύουν, ανδρώνονται, και τότε, κινούν υπέροχα για το κλεινόν άστυ. Να συναντήσουν το πεπρωμένο μιας Κλασικής Ελλάδας, που θα χαράξει την ανθρωπότητα ανεξίτηλα.

Advertisements
This entry was posted in d. Θ Η Σ Α Υ Ρ Ο Ι σκόρπιοι, ΕΠΙΚΑΙΡΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s