149. Αλέξιος Α’ Κομνηνός. Ο Ηγέτης

Στη μάχη του Μάτζικερτ (1071) συγκρούσθηκαν δυο κόσμοι, δυο ταυτότητες πολιτισμών. Ο Αλπ Αρσλάν με τους σελτζούκους Τούρκους βγήκε νικητής και τροπαιούχος τυφλώνοντας τον αγιασμένο αυτοκράτορα Ρωμανό Δ’ Διογένη, κι έκτοτε σηματοδοτείται η οριστική εγκατάσταση των μουσουλμανικών φυλών στη Μικρασία. Ακολουθούν δέκα ταραγμένα χρόνια της βυζαντινής φθοράς ώσπου στη σκηνή να εμφανιστεί ο μεγάλος Αλέξιος Κομνηνός (1081-1118).

Το πως βρέθηκε μέσα σε τέτοιους κυκλώνες που κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει, είναι λίγο πολύ κοινότυπο. Εραστής της αυτοκράτειρας Μαρίας Αλανής αναρριχήθηκε στην εξουσία βάζοντας σε μοναστήρι το γεροπαραλυμένο Νικηφόρο Βοτανειάτη αλλά τότε βρήκε μια οικτρή κατάσταση : Τα φορολογικά του κράτους ανείσπρακτα. Ο λαός εξασθενημένος οικονομικά και ψυχικά. Ο στόλος γεμάτος μισθοφόρους με το ναυτικό σε κατάσταση διάλυσης, οι ξένοι (Ενετοί) να κάνουν κουμάντο σε όλα τα δημόσια πράγματα. Υφίσταται και μια τρομακτική ήττα από τους Νορμανδούς στην Ήπειρο, και στην ουσία εκκινά από το απόλυτο μηδέν. Ανασύστησε το στρατό και διέλυσε τα νορμανδικά φύλα έξω από τη Λάρισα. Κατανίκησε τους Πετζενέκους και τους Κουμάνους, σαν έτοιμος από καιρό για την επανίδρυση της αυτοκρατορίας.

Ως αυτοκράτορας ο Αλέξιος προσπάθησε να συγκρατήσει τις φυγόκεντρες δυνάμεις των τοπικών αρχόντων στις επαρχίες, να εξυγιάνει αναζωογονήσει την οικονομία και το εμπόριο αλλά και να σταματήσει το κατρακύλισμα του βυζαντινού νομίσματος. Η κοπή του υποτιμημένου σε μεγάλο βαθμό σολδίου σταμάτησε, και κόπηκε νέο νόμισμα, το χρυσό υπέρπυρον.

Ο Ουρβανός Β΄από το Κλερμόν εξαγγέλει την ένοπλη εκστρατεία κατά του Ισλάμ ανοίγοντας το χορό των Σταυροφοριών, που για πολλούς δεν έχει κλείσει ακόμη... Η δυτική εποποιία στα οθωμανικά εδάφη συνοδεύτηκε από φρικτούς διωγμούς και αδυσώπητες λεηλασίες.

Σ΄ εκείνη τη στροφή της Ιστορίας, το Βυζάντιο μπαίνει στη δίνη της πρώτης Σταυροφορίας του Λαού, με υποκινητή  τον πάπα Ουρβανό Β’. Με πρόφαση τις απρέπειες των οθωμανών στην Ιερουσαλήμ ο πανούργος ποντίφηκας  ξεσήκωσε όλους τους πάμφτωχους ευρωπαίους αγρότες, χαϊδεύοντάς τους με το άπιαστο όνειρο μιας νέας Γης της Επαγγελίας. Με αφετηρία την Κολωνία εκατοντάδες χιλιάδες πένητες και ρακένδυτοι, εξαθλιωμένοι καθολικοί βάδισαν τάχα για την απελευθέρωση των Αγίων Τόπων. Από τους άμβωνες του Κλερμόν ο Ουρβανός τους παραπλανούσε λέγοντας «Η γη την οποία κατοικείτε δεν έχει πλούτη. Σταματήστε να αλληλοεξοντώνεστε και βαδίσατε προς τον Άγιο Τάφο, κι εκεί τα βασίλεια της Ασίας θα γίνουν δικά σας«. Χάθηκαν εκτομμύρια ψυχές όταν η Ιερουσαλήμ έπεσε στα χέρια των απελπισμένων χριστιανών του Γοδεφρείδου. Η λαίλαπα των σμαριών, πεζοπόροι ράκη της απελπισίας, πέρασε με κοπαδίσιο αχό μέσα από τη καρδιά της Πόλης και τους εφιάλτες του αυτοκράτορα.

Το σθένος που έδειξε ο Αλέξιος στη ζωή και την ηγερία του ήταν πραγματικά αξιοθαύμαστο. Αναλύοντάς τον προσωπογραφικά θα μπορούσε κανείς να πει πως ήταν ένας άνθρωπος γεννημένος αρχηγός. Είχε εξάλλου όλα τα χαρακτηριστικά που απαιτούσε η βυζαντινή αυτοκρατορική ιδεολογία από εναν ιδανικό αυτοκράτορα. Ο Αλέξιος ήταν φανατικά ορθόδοξος, ίσως όχι από πηγαία πίστη αλλά από σκοπιμότητα.

Ωστόσο τις κρίσιμες στιγμές, σε απέραντα μέτωπα, σε συνθήκες απρόσμενα επικίνδυνες, επέδειξε ψυχραιμία και αποφασιστικότητα. Ενέπνευσε και μεταλαμπάδευσε πίστη. Με ήθος και πνεύμα δικαιοσύνης, στηρίχθηκε στους δυνατούς δίχως να λησμονήσει τη ραχοκοκκαλιά της κοινωνίας. Τα δύο απλά χαρακτηριστικά δηλαδή που κοσμούν έναν άρχοντα, ένα Διοικητή, έναν γνήσιο ταγό.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in ΕΠΙΚΑΙΡΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ. Bookmark the permalink.

One Response to 149. Αλέξιος Α’ Κομνηνός. Ο Ηγέτης

  1. Ο/Η Julie Arvaniti λέει:

    Σωστά όλα όσα γράφετε για τον Α.Κομηνό και πολύ ωραίες εικόνες ,μια παρατήρηση μονο:…δεν είναι σίγουρο ότι ήταν εραστής της Μαρίας Αλανής! Ήταν μια από τις φήμες που κυκλοφορούσαν σαν κουτσομπολιά της εποχής, κατά αυτήν την περιπαιχτική διάθεση του βυζαντινού λαού ,την ίδια που έντυνε τους αυτοκράτορες με χαρακτηρισμούς (πχ Κοπρώνυμος, Μέθυσος κ.α) και έβγαζε μύθους γενικότερα…δεν υπάρχει κάποιο τεκμήριο για αυτό , μάλιστα η κόρη του Αννα Κομνηνή στην Αλεξιαδα , μιλάει για αυτές τις φήμες και υποστηρίζει πως δεν ισχύουν!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s