142. Αθήνα-Μήλος: Τα εγκλήματα ξαναζούν

Η ζωή ως γνωστόν  κάνει κύκλους, κι η Ιστορία βαδίζει πάνω τους. Άλλοτε ως φάρσα, άλλοτε με νέα λάθη, άλλοτε διορθώνοντας κάπως την πορεία. Στη μεγάλη εικόνα όμως, λίγα, ελάχιστα αλλάζουν. Ειδικά στη σκακιέρα της κυριαρχίας των λαών, φαίνεται πως οι υπεροψίες είναι πατιτούρα απαράλλαχτες. Μινωίτες, Αθηναίοι, Ρωμαίοι, Βυζαντινοί, Οθωμανοί, Άραβες, Αμερικάνοι έναν αιώνα τώρα, Τρόϊκες «συμμάχων» πλάι μας, Κινέζοι αύριο…

Τα στίγματα μένουν ανεξίτηλα προς διδαχή. Αν υπάρχει ΕΝΑ μνημείο πολιτικού αμοραλισμού, ΜΙΑ βεβήλωση του Δικαίου με τον ανηθικότερο τρόπο, είναι -με διαφορά- η στάση των πανίσχυρων Αθηναίων προς τους κατοίκους της Μήλου. Σε όσους βρίσκουν ομοιότητες με τις σημερινές καταστάσεις της παγκόσμιας θεατρικής σκηνής η απάντηση είναι μία : Έχετε απόλυτο δίκιο, τα ίδια συμβαίνουν πάντα.

Αθηναίος πολέμαρχος του 450 π.Χ. περίπου

Το 416 π.Χ. η Αθηναϊκή Συμμαχία βασίλευε, αυτοκρατορικά κυρίαρχη, σε στεριά και -κυρίως- σε θάλασσα. Οι νικηφόροι για την Ελλάδα περσικοί πόλεμοι είχαν χρίσει την Αθήνα ηγέτιδα δύναμη, η οποία απολάμβανε την εξουσία με κάθε αχόρταστο τρόπο. Ήδη από το 425 π.Χ. ήταν μια παντοδύναμη αστυνόμος των γειτόνων της, με περισσότερα από 400 συμμαχικά καθεστώτα να υποτάσσονται στην κραταιά της ισχύ. Η Μήλος, το μικρό αιγαιοπελαγίτικο νησί, είχε την ατυχία να ιδρυθεί από Σπαρτιάτες, και παρότι εντελώς ουδέτερη, στεκόταν ως μύγα στη μύτη της Αθήνας.

Τους επισκέπτονται λοιπόν οι Αθηναίοι, κι ούτε λίγο ούτε πολύ, τους βάζουν το μαχαίρι στο λαιμό για να γίνουν «φίλοι», σύμμαχοι. Αλαζονικός εκβιασμός, άφρονη βαρβαρότητα. Οι Μήλιοι επιχειρηματολογούσαν για την ελευθερία των λαών, για την αυτοδιάθεση, για την έντιμη ουδετερότητα. Μάταια, πιο μάταια κι από σήμερα. Τα λόγια των διαπραγματεύσεων μας τα έσωσε εκείνος ο υπέροχος Θουκυδίδης στην Ξυγγραφή, βιβλίο 5ο κεφ. 84-116.

-Αθηναίοι : Βρισκόμαστε εδώ για το συμφέρον της ηγεμονίας μας  και όσα θα πούμε τώρα σκοπό έχουν τη σωτηρία της πολιτείας σας, επειδή  θέλουμε και χωρίς κόπο να σας εξουσιάσουμε και για το συμφέρον και των δυο μας να σωθείτε.

-Μήλιοι : Και πώς μπορεί να συμβεί να είναι ίδια συμφέρον σε μας να γίνουμε δούλοι , όπως σε σας να γίνετε κύριοί μας;

-Αθηναίοι : Επειδή σεις θα έχετε τη δυνατότητα να υποταχθείτε πριν  να πάθετε τις πιο μεγάλες συμφορές, κι εμείς, αν δε σας καταστρέψουμε, θα έχουμε κέρδος.

-Μήλιοι : Ώστε δε θα δεχθείτε, μένοντας εμείς ήσυχοι, να είμαστε φίλοι αντί  εχθροί, σύμμαχοι όμως κανενός από τους δυο σας;

Αθηναίοι : Όχι,  γιατί δε μας βλάφτει τόσο  ή έχθρα σας όσο η φιλία σας. Η φιλία σας, στα μάτια των υπηκόων μας, θα ήταν απόδειξη  αδυναμίας μας, ενώ το μίσος σας  απόδειξη της δύναμής μας.

Ο πλήρης ανατριχιαστικός διάλογος είναι διδακτικό να διαβαστεί στο σύνολό του, μακάρι στο πρωτότυπο για όσους έχουν την ευτυχία. Η αιματηρή κατακλείδα είναι ότι όταν οι Μήλιοι αποφάσισαν να εξαντλήσουν τις ελπίδες τους και να ρισκάρουν να μείνουν αμέτοχοι κι ελεύθεροι, τότε αφανίστηκαν από προσώπου γης. Μετά από βίαιες εχθροπραξίες συνθηκολόγησαν με τους Αθηναίους με τον ταπεινωτικό μάλιστα όρο να αποφασίσουν εκείνοι για τη (μαύρη) τύχη τους.

«Κι αυτοί σκότωσαν όσους Μήλιους ενήλικους έπιασαν, κι έκαμαν δούλους τα παιδιά και τις γυναίκες. Το νησί το αποικίσανε οι ίδιοι στέλνοντας αργότερα πεντακόσιους αποίκους (= οἱ δὲ ἀπέκτειναν Μηλίων ὅσους ἡβῶντας ἔλαβον, παῖδας δὲ καὶ γυναῖκας ἠνδραπόδισαν: τὸ δὲ χωρίον αὐτοὶ ᾤκισαν, ἀποίκους ὕστερον πεντακοσίους πέμψαντες).

Η τιμωρία βεβαίως ανέμενε τους ανηλεείς στο τραγικό δικό τους ραντεβού με την Ιστορία, στη σικελική εκστρατεία. Εκεί που συνάντησαν την αρχή του τέλους τους, την μεγάλη ήττα του Πελοποννησιακού πολέμου. Τι να το κάνεις… κάτι στιφό στην άκρη του ουρανίσκου με κάνει να νιώθω λίγο Μήλιος τελευταία.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in ΕΠΙΚΑΙΡΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s