113. Ελύτης: Τα Δημόσια και Τα Ιδιωτικά

Τώρα να μιλήσω εγώ ο τιποτένιος για τον μέγιστο κρητικό Οδυσσέα Ελύτη (2 Νοεμβρίου 1911- 18 Μαρτίου 1996, φιλολογικό ψευδώνυμο του Οδυσσέα Παν. Αλεπουδέλλη), είναι παράταιρα επιπόλαιο. Μίλησαν για κείνον οι λαοί, η συμπαντική του ψυχή όπως εισπράχθηκε ως παγκόσμια κληρονομιά, μίλησε η φράση του «Θεέ μου, τι μπλέ ξοδεύεις για να μη σε βλέπουμε«. Μια τόση δα φράση από το «Σηματολόγιον» όπου οι ρήσεις από τη «Μαρία Νεφέλη». Ταξιδέψτε ελεύθερα σε τέτοιες φράσεις κι αναρωτηθείτε πού πήγε η περηφάνια μας, πού το εθνικό μας είναι ;

Πρόσφατα έπεσα πάνω σ’ εκείνο το ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΟ δοκίμιό του : «Τα Δημόσια Και Τα Ιδιωτικά», 1990. Εκδόσεις Ίκαρος 2007. Να μια γεύση πικρού μεγαλείου, αξιωθείτε :

» Πῆρε νὰ χειμωνιάζει, πλήθυναν οἱ ἄδειες καρέκλες γύρω μου. Ἔχω πιάσει γωνιὰ καὶ πίνω καφέδες, φουμέρνοντας ἀντικρὺ στὸ πέλαγος. Θὰ μποροῦσα νὰ περάσω ἔτσι μιὰ ζωὴ ὁλόκληρη, ἂν δὲν τὴν ἔχω κιόλας περάσει. ᾽Ανάμεσα σὲ μιὰ παλιὰ ξύλινη πόρτα ξεβαμμένη ἀπ᾽ τὸν ἥλιο κι ἕνα κλωναράκι γιασεμιοῦ τρεμάμενο· ποὺ ἔτσι καὶ συμβεῖ νὰ μοῦ λείψουν μιὰ μέρα, ἡ ἀνθρωπότητα ὄλη θὰ μοῦ φαίνεται ἄχρηστη. Σχεδὸν σοβαρολογῶ. … »

» … Μέσα σ᾿ ἕνα τέτοιο πνεῦμα εἷχα κινηθεῖ ἄλλοτε, ὅταν ἔλεγα ὅτι ἕνα τοπίο δὲν εἷναι, ὅπως τὸ ἀντιλαμβάνονται μερικοί, κάποιο ἁπλῶς σύνολο γῆς, φυτῶν καὶ ὑδάτων. Εἷναι ἡ προβολὴ τῆς ψυχῆς ἑνὸς λαοῦ ἐπάνω στὴν ὕλη … »

» … το πόση ευγένεια παράγουν (οι λαοί), ακόμη και κάτω από τις πιο δυσμενείς και βάναυσες συνθήκες, όπως ο δικός μας ο λαός στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, όπου το παραμικρό κεντητό πουκάμισο, το πιο φτηνό βαρκάκι, το πιο ταπεινό εκκλησάκι, το τέμπλο, το κιούπι, το χράμι, όλα τους αποπνέανε μιαν αρχοντιά κατά τι ανώτερη των Λουδοβίκων … »

» … Θέλω νὰ πιστεύω —καὶ ἡ πίστη μου αὐτὴ βγαίνει πάντοτε πρώτη στὸν ἀγώνα της μὲ τὴ γνώση— ὅτι, ὅπως καὶ νὰ τὸ ἐξετάσουμε, ἡ πολυαιώνια παρουσία τοῦ ἑλληνισμοῦ πάνω στὰ δῶθε ἢ ἐκεῖθε τοῦ Αἰγαίου χώματα ἔφτασε νὰ καθιερώσει μιὰν ὀρθογραφία, ὅπου τὸ κάθε ὠμέγα, τὸ κάθε ὕψιλον, ἡ κάθε ὀξεία, ἡ κάθε ὑπογεγραμμένη, δὲν εἶναι παρὰ ἕνας κολπίσκος, μιὰ κατωφέρεια, μιὰ κάθετη βράχου πάνω σὲ μιὰ καμπύλη πρύμνας πλεούμενου, κυματιστοὶ ἀμπελῶνες, ὑπέρθυρα ἐκκλησιῶν, ἀσπράκια ἢ κοκκινάκια, ἐδῶ ἢ ἐκεῖ, ἀπὸ περιστεριῶνες καὶ γλάστρες μὲ γεράνια… »

» … Εἶναι μιὰ γλώσσα μὲ πολὺ αὐστηρὴ γραμματική, ποὺ τὴν ἔφκιασε μόνος του ὁ λαός, ἀπὸ τὴν ἐποχὴ ποὺ δὲν ἐπήγαινε ἀκόμη σχολεῖο. Καὶ τὴν τήρησε μὲ θρησκευτικὴ προσήλωση κι ἀντοχὴ ἀξιοθαύμαστη, μέσα στὶς πιὸ δυσμενεῖς ἑκατονταετίες. Ὥσπου ἤρθαμ᾿ ἐμεῖς, μὲ τὰ διπλώματα καὶ τοὺς νόμους, νὰ τὸν βοηθήσουμε. Καὶ σχεδὸν τὸν ἀφανίσαμε. ᾽Απὸ τὸ ἕνα μέρος τοῦ φάγαμε τὰ κατάλοιπα τῆς γραφῆς του καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο τοῦ ροκανίσαμε τὴν ἴδια του τὴν ὑπόσταση, τὸν κοινωνικοποιήσαμε, τὸν μεταβάλαμε σὲ ἕναν ἀκόμα μικροαστό, ποὺ μᾶς κοιτάζει ἀπορημένος ἀπὸ κάποιο παραθυράκι κάποιας πολυκατοικίας τοῦ Αἰγάλεω….»

Όλο το έργο θα το βρείτε μνημειώδες εδώ Αγέρωχα επιμεληθείτε, μη χάσετε τη λαμπρή ευκαιρία.

Προσκαλώ κάθε αναγνώστη, ας αφιερώσει λίγη προσπάθεια μελέτης σε τούτο κείμενο σταθμό. Ακούστε για λίγα λεπτά την αυθεντική Ελλάδα, συγκινητική, συναρπαστική, από το μέλλον.

Έχω την ασφαλή πεποίθηση πως αυτό το κείμενο θα έπρεπε να είναι πάντα στα αναγνωστικά του Δημοτικού, αδιάλλειπτα στα Νεοελληνικά Κείμενα του Γυμνασίου, μόνιμα στις εξετάσεις του Λυκείου. Είναι ένα κείμενο Ιστορίας, Ηθογραφίας, ένα κείμενο Πολιτειακό, Κοινωνιολογικό, μια Γεωγραφία, ένα νέο Σύνταγμα. Μνημείο απλότητας και κατανόησης για όλους, για παντού, για το τώρα και το οποτεδήποτε, εδώ που πεινασμένοι μας κατέκλυσαν συρφετός οι αρουραίοι. Ας αφήσουμε τις υστερίες του φτωχού εκσυγχρονισμού, τις πορνευμένες μάσκες πολυπολιτισμικότητας. Έχουμε ηγέτιδες σκέψεις Ελλήνων, έχουμε ποιότητα αμόλευτη, ανόθευτη. Ας την αξιοποιήσουμε πέρα από γκρίνιες ανεπάρκειας, με αληθινή στοργή για τα παιδιά μας.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in Ελύτης Οδ.. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s