71. Γρηγόριος ο Ε’ : Προδότης ή Άγιος

Σχολιάζαμε σε μια παρέα προχθές τα εβραϊκά ονόματα ώσπου αναπόφευκτα ήρθε η κουβέντα και στον Γρηγόριο τον Ε’, που το σκήνωμά του αναπαύεται στο ναό της Μητρόπολης των Αθηνών.

Ο σφόδρα αμφιλεγόμενος πατριάρχης και εθνομάρτυρας είχε εισηγηθεί την απαγόρευση αρχαίων ονομάτων που μάλιστα μέχρι πρόσφατα τηρούνταν ευλαβώς. Είχε παραγγείλει τότε  “…εισαχθείσα των παλαιών ελληνικών ονομάτων επιφώνησις εις τα βαπτιζόμενα βρέφη των πιστών,  λαμβανομένη ως μία καταφρόνησις της χριστιανικής ονοματοθεσίας, είναι διόλου απροσφυής και ανάρμοστος·… γονείς και ανάδοχοι να ονοματοθετώσιν εις το εξής εν τω καιρώ της θείας και μυστικής αναγεννήσεως τα ειθισμένα ταις ευσεβέσιν ακοαίς πατροπαράδοτα χριστιανικά ονόματα των εγνωσμένων τη Εκκλησία…”

Βέβαια ένας θεός ξέρει πόσο χριστιανικά είναι τα εβραϊκά, εβραϊκότατα ονόματα όπως ενδεικτικά τα πιο κάτω : Ηλίας= Ελί Για: Ο Θεός μου είναι ο Κύριος, Ιωάννης= Γιο χανάν: Ο Θεός ελέησε., Εύα= Χάβα: Μητέρα πάντων των ζώντων.  Άννα= Χανά: Η ευλογημένη απ’ τον Θεό, Μαρία= Μαριάμ : Ποθητή, επιθυμητή, Λάζαρος= Ελ αζάρ: Ο Θεός βοήθησε, Ζαχαρίας= Ζαχάρ Για: Θυμήθηκε ο Θεός, Ματθαίος= Ματάτ Για: Δώρο Θεού, Σάββας= Σαμπάτ (Σάββατο): Ανάπαυση, Ησαΐας= Γιεσά Για: Έσωσε ο Θεός, Ιορδάνης= Γιαρδεΐν: Αυτός που ρέει, Εμμανουήλ= Ιμ άνου Ελ: Ο Θεός είναι μαζί μας, Μιχαήλ= Μι κα Ελ: Ποιος σαν τον Θεό, Ιωσήφ= Γιο σεφ: Ο Κύριος να προσθέσει, Δανιήλ = Δανί Ελ: Κριτής ο Θεός, Ραφαήλ= Ραφά Ελ: Θεράπευσε ο Θεός, Ιωνάθαν= Γιο τανάν: Ο Θεός έδωσε. Ελισάβετ= Ελ ισεβά: Αυτή που πιστεύει στον Θεό. Μωυσής= Μοσσέ: Υδατόσωστος.  Και πάει λέγοντας

Ο Γρηγόριος Ε΄, βρίσκεται ξανά στην επικαιρότητα ένεκα του Αφορισμού που έπεμψε στην επανάσταση του 1821. Γραφίδες πολλές τον φέρνουν αστόχαστα στο χαμηλότερο ιστορικό σκαλοπάτι ως ανάξιο, ως ελεεινό δοσίλογο. Όντως στάθηκε ενάντιος, κατά τα χαρτιά, στου αγώνα το σπινθηρισμό με λέξεις φριχτές, με φράσεις που σήμερα μας φέρνουν αμήχανους και σκεπτικούς :

“…εφάνη τέρας έμψυχον αχαριστίας και συνεφώνησε μετά του Αλεξάνδρου Υψηλάντου, υιού του δραπέτου και φυγάδος εκείνου Υψηλάντου, όστις παραλαβών μερικούς ομοίους του βοηθούς ετόλμησε να έλθη αίφνης εις την Μολδαυίαν, και αμφότεροι απονενοημένοι επίσης, αλαζόνες και δοξομανείς, ή μάλλον ειπείν, ματαιόφρονες, εκήρυξαν του γένους ελευθερίαν και με την φωνήν αυτήν εφείλκυσαν πολλούς των εκεί κακοήθεις και ανοήτους…με τοιαύτας ραδιουργίας εσχημάτισαν την ολεθρίαν σκηνήν οι δύο ούτοι και οι τούτων συμπράκτορες φιλελεύθεροι, μάλλον δε μισελεύθεροι, και επεχείρησαν εις έργον μιαρόν, θεοστυγές και ασύνετον, θέλοντες να διαταράξωσι την άνεσιν και ησυχίαν των ομογενών μας πιστών ραγιάδων της κραταιάς βασιλείας, την οποίαν απολαμβάνουσιν υπό την αμφιλαφή αυτής σκιάν με τόσα ελευθερίας προνόμια, όσα δεν απολαμβάνει άλλο έθνος υποτελές …”

Τίποτε δεν είναι όπως φαίνεται.

Προσποιήθηκε πίστη στο σουλτάνο και δήλωσε άρνηση στη συμμετοχή του στη Φιλική Εταιρία αναθεματίζοντας τους εξεγερμένους. Βιογράφοι του όμως, και σύγχρονοι ιστορικοί αποκαθιστούν οριστικά τα πεπραγμένά του με πλήρη φώτιση των διασταυρωμένων πηγών. Η συγκλονιστική του επιστολή στον τούρκο ομόλογό του φανερώνει ήθος βαθύ, αίμα γνήσια θυσιαστικό : «Μη με προτρέπεται εις φυγήν, μάχαιρα θα διέλθη τας ρύμας της Κωνσταντινουπόλεως και των λοιπών πόλεων των χριστιανικών επαρχιών. Υμείς επιθυμείται, εγώ μετημφιεσμένος να καταφύγω…ουχί! Εγώ δια τούτω είμαι πατριάρχης, όπως σώσω το έθνος μου…ο θάνατός μου ίσως επιφέρει μεγαλυτέραν οφέλειαν από την ζωή μου…Ναι, ας μη γίνω χλεύασμα των ζώντων. Δε θα ανεχτώ ώστε εις τα οδούς της Οδησσού, της Κέρκυρας και της Αγκώνος, διερχόμενον εν μέσω των αγύιων, να με δακτυλοδεικτούσι λέγοντες, Ιδού έρχεται ο φονεύς πατριάρχη.» Μετά τη λειτουργία του Πάσχα της 10ης Απριλίου 1821 συνελήφθη, κηρύχθηκε έκπτωτος και φυλακίστηκε. Το απόγευμα της ίδιας μέρας απαγχονίστηκε στην κεντρική πύλη του Πατριαρχείου, όπου παρέμεινε κρεμασμένος για τρεις ημέρες, εξευτελιζόμενος από τον όχλο. Κατόπιν, μια ομάδα τριών Εβραίων αγόρασαν το πτώμα του, το περιέφεραν στους δρόμους και το έριξαν στον Κεράτιο κόλπο.

Ο Γρηγόριος Ε΄ πότισε την ελληνική παιδεία, μετέφρασε τους “Περί Ιερωσύνης Λόγους” του Μεγ. Χρυσοστόμου, ενώ εξέδωσε και τα “Ηθικά” του Μεγ. Βασιλείου όπως και πλήθος τόμων, σιγγιλίων, εγκυκλίων και επιστολών, μέσα από τις οποίες διαφαίνεται η σταθερή του προσήλωση στους εκκλησιαστικούς κανόνες και την παράδοση. Υπήρξε πρότυπο ήθους προς τους κληρικούς και το λαό με χρηστή οικονομική διαχείριση. Η κεντρική πύλη του πατριαρχείου δεν άνοιξε ξανά από τότε.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΕΣ ΓΡΑΦΕΣ. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s