57. Η αγορά των λεμονιών

Ο πατέρας του Τζόρτζ ήταν Σουηδός, αλλά η μάνα του Γερμανοεβραία. Αναμενόμενο ήταν να ασχοληθεί με τα οικονομικά και μάλιστα έφθασε να γράψει ένα πόνημα με τίτλο “Η Αγορά των Λεμονιών”, όπου καταπιάστηκε με τα πώς και τα γιατί καταρρέει μια αγορά, τις αιτίες που ολόκληροι οργανισμοί και συστήματα οδηγούνται κάποτε σε ένα σπιράλ βύθισης προς την ανυπαρξία.

Στην αγορά του μεταχειρισμένου αυτοκινήτου “Κεράσια” λέγονται τα κελεπούρια ενώ “Λεμόνια” σιγοψιθυρίζονται τα ψοφίμια. Ο μέσος καταναλωτής ξεκινά με καλή πίστη, έχει μέτρια ενημέρωση, και καμία σχεδόν εγγύηση. Όταν οι λεχρίτες επιτήδειοι του πασάρουν αβέρτα Λεμόνια, η πληροφορία διαχέεται αστραπιαία στην αγορά, και οι καταναλωτές κουμπώνονται ως το σαγόνι. Η πανικοβλημέμη αγορά αναγκάζεται να διαφυλάξει τα ασημικά της, συστέλλεται, κι έτσι μένουν όλο και περισσότερα Λεμόνια προς πώληση, αφού οι καλοί πωλητές, περιμένουν μια κάποια ανάκαμψη για να βγουν στο έντιμο πάρε-δώσε. Εξάλλου και Κεράσια να πουλήσεις, τώρα που χάθηκε η εμπιστοσύνη, δεν θα σου τα πάρουν πάρα για το ¼ της τιμής. Όταν έτσι οι νοικοκυραίοι πωλητές κάνουν πίσω, τα Λεμόνια σαφώς περισσεύουν και το σύνολο της αγοράς των μεταχειρισμένων οδηγείται μαθηματικά στην δια στραγγαλισμού ασφυξία, στην ανυποληψία και την κατάρρευση. Παν τα κεράσια, παν τα λεμόνια, παν όλα, μια πάμπτωχη μοναξιά απομένει περίβλεπτος.

Ο Τζόρτζ εκτίμησε σοφά, πως το ίδιο συμβαίνει και στην αγορά των ασφαλειών για τους ηλικιωμένους, ή λ.χ. στις πιστωτικές κάρτες για αναπτυσσόμενα κράτη όπως κάποτε π.χ. η Ελλάδα. Πλημμύρισε η αγορά από Λεμόνια συμβόλαια, αυτονόητο ήταν ότι τα Κεράσια είτε διαφυλάχθηκαν, είτε παραμερίστηκαν από τους σαλτιμπάγκους. Έτσι επιβεβαιώνεται η προφητεία του συγγραφέα αφού βλέπουμε και αυτούς τους δύο τομείς να έχουν συνθλιβεί από το ίδιο το βάρος του υπερπληθωρισμού τους, από το φορτίο της αναξιοπρέπειας. Οι ασφαλιστικές μαραζώνουν, ενώ οι πιστωτικές εξορκίζονται ως δαιμονικά.

Εύλογα, νεώτερα μυαλωμένα παιδιά (Χρ. Παπαδημητρίου) κάναν μια αναγωγή στο πολιτικό σύστημα προσπαθώντας να εξηγήσουν γιατί μια χώρα όπως η δική μας έχει ηθικά καταποντιστεί, κοινωνικά διαλυθεί και οικονομικά εκπορνευθεί. Μα τελικά είναι απλό : Στην “αγορά” των Πολιτικών κυριάρχησαν τα Λεμόνια. Οι καλογυαλισμένοι φελλοί, οι ποταπά ανήθικοι, οι λυσαγμένοι αριβίστες, τα νεποτικά παράσιτα και η κομματική μαφία υπό τη σκοτεινότερη έννοιά της. Με αυτά τα δεδομένα οι καθαροί, οι ικανοί, τα αρχοντικά χέρια που θα οδηγούσαν το δοιάκι σε καθαρούς ανηφορικούς δρόμους ανάπτυξης, αποσύρθηκαν. Όλο και λιγότεροι ευγενικοί μπερδεύονται στα μπαλκονάτα βοθρολύμματα.  Ως αποτέλεσμα κλαίμε με την οδυνηρή κατρακύλα, κι ας ξεκινήσαμε οι ψηφοφόροι καλόπιστα, μετρίως ενημερωμένοι και ανεγγύητα. Η περιδίνηση κάνει τη μαύρη τρύπα που μας καταπίνει αχόρταγα μια αιμοτραφή τσουλήθρα δίχως έξοδο κινδύνου.

Πιστέψαμε, αλλά σε μια φενάκη. Τώρα όλα αποτελούν λεία θανάτου, και δεν υπάρχει διέξοδος, αν δεν αναστηθεί η πολιτική αγορά ποδοπατώντας τα λαμόγια της. Να εγερθούμε και αφού διαλυθεί στα εξ ων συνετέθει το κομματικό κράτος, να βάλουμε όλοι ένα χεράκι. Εκπαραθύρωση ως στυμμένες λεμονόκουπες όσων εξασφάλισαν την ατιμωρησία τους, κι αναζήτηση με το κερί των Κερασιών που ίσως τολμήσουν με τη δειλία των αληθινών ηγητόρων να μας βγάλουν επάνω

ΥΓ. O George Akerlof , γεννημένος το 1940, είναι σήμερα καθηγητής στο καλιφορνέζικο εκ των κορυφαίων παγκοσμίως πανεπιστήμιο Berkeley, το άρθρο του “The Market for Lemons” δημοσιεύτηκε το ‘70, ενώ το 2001 του απονεμήθηκε το Νόμπελ Οικονομικών.

xartografos

Advertisements
This entry was posted in ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΟΥ ΣΚΕΨΕΙΣ. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s