161. Πρώιμη Αναγέννηση – Early Renaissance (11)

Andrea del Castagno, "Ο Μυστικός Δείπνος", 1447. Μαθητής του Ουτσέλο θήτευσε στη Φλωρεντία και το καλύτερο έργο του τοιχογραφήθηκε σε νωπογραφία (fresco) στην εκκλησία της Sant' Apollonia. Πυκνό σε σύλληψη, είναι σχεδόν βέβαιο ότι ο Ντα Βίντσι είχε υπ΄ όψιν του το έργο, πριν μας χαρίσει το δικό του δραματικότερο όσο και μυστικοπαθή Δείπνο

Αυτό το εκρηκτικό κύμα της Αναγέννησης από πού να το πιάσεις και να μην χαθείς, πώς να δαμάσεις όλα αυτά τα καθαρόαιμα άτια και να μη σε ξεκομματιάσουν σε ερείπια ; Η τόλμη της άγνοιας κινδύνου υπήρχε όμως πάντα ως πιθανότητα, κι ας μη τη χάσουμε. Ευτυχώς που σοφοί μελετητές έκοψαν κάπως σε λωρίδες αυτό το λυρικό  τετράπηχο από εκατομμύρια τόπια, κι έτσι έχουμε μερικές ελπίδες σωτηρίας. Από τον Τζιότο στην Καραβάτζιο όσο το ταξίδι μοιάζει παραδείσιο, άλλο τόσο φαντάζει ακροβασία στο κενό.

Palazzo Vechio, του Michelozzo, Φλωρεντία, 1468. Πείσμων και εργατικός, με δάσκαλο τον Donato και συμμαθητή το Donatello, τελικά τον κέρδισε η αρχιτεκτονική

Η πρώιμη Αναγέννηση έχει σίγουρα αφέτη τον Τζιότο, τόπο την Ιταλία και χρόνο τον 14ο-15ο αιώνα. Ο όρος Αναγέννηση  χρησιμοποιείται για να χαρακτηρίσει μια εποχή τεράστιων πολιτιστικών επιτευγμάτων ως αποτέλεσμα του ανανεωμένου ενδιαφέροντος στην κλασική τέχνη και των ιδεών της Αρχαίας Ελλάδας και Ρώμης. Κεντρική πεποίθηση είναι πώς μέσω των θησαυρών της αρχαιότητας, με τη γονιμοποίηση των αρχών του Ανθρωπισμού – Ουμανισμού, μπορούμε να φτάσουμε στο καλλιτεχνικό μεγαλείο, τη σοφία και τη φώτιση. Τα εργαστήρια σε Ιταλία και Φλάνδρα ανάμεσα στα 1420- και 1550 γίνονται πολύβουοι σταθμοί δράσης. Κέντρο ενδιαφέροντος είναι πια ο άνθρωπος, μάλιστα το άτομο ως προσωπικότητα, που τόσο παραγνωρίστηκε στους αιώνες που προηγήθηκαν. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται επίσης και στο χώρο, στη φύση στην οποία ζει το θαυμαστό αυτό ον, ο άνθρωπος, που ανασύρεται τώρα από τα σκοτάδια της αφάνειας. 

Οι νέες τεχνολογίες βοηθούν απίστευτα. Η τυπογραφία, η εξελιγμένη χαρακτική,  το λάδι στο χρώμα, οι τεχνικές που βελτιώνονται γοργά, παρέχουν υπερόπλα στα χέρια των πρωτοπόρων. Συνδυάζουν το φυσικό κόσμο και την ανθρώπινη συμπεριφορά. Στα γλυπτά αποδίδουν την ακριβεία σε όλη τη μάζα, ενώ στην ζωγραφική η γεωμετρία του χώρου μπαίνει ως πρώτο μέλημα. Ψάχνονται οι αναλογίες μ’  ένα εντελώς ορθολογικό μάτι, η αναπαράσταση του σώματος γίνεται με κοντρολαρισμένο σύστημα στο πλαίσιο του καμβά. Πέρα μάλιστα από την παρατηρητικότητα, σταλάζει στα έργα η άυλη ποιότητα, το ιδανικό, η φύση μεταφράζεται σε ακόμη μεγαλύτερη ομορφιά απ΄την αληθινή έτσι οι δημιουργοί την παντρεύουν με την πνευματικότητα.

"Ανδρας και γυναίκα στο παράθυρο", 1440, Metropolitan Museum of Art, New York City. Η εργογραφία του Fra Filippo Lippi μίλησε κυρίως για τη Μαντόνα με το βρέφος αλλά και σε fresco στους Φλωρεντίνους ναούς

Μπορούμε να μιλάμε για βδομάδες, αν δεν εστιάσουμε όμως άμεσα, απλώς θα φαφλατίζουμε ατερμόνως περί του υπερόχου. Έπρεπε λοιπόν να επικεντρωθεί το βλέμα σε κάποιους, δεν γίνεται αλλιώς, θα χαθούμε αύτανδροι. Ας ασχοληθούμε όσο επιτρέπεται ταπεινότερα με τους εννέα πιο κάτω “ιερείς” της Πρώιμης Αναγέννησης χωρίς να σημαίνει πως ακυρώνεται ο μόχθος των αφανέστερων. Αν δεν υπήρχαν ο Michelozzo, o Andrea del Castagno, o Fra Filipo Lippi, κάποιος που τερματίζει δεύτερος, έκτος, ο έσχατος, πώς άραγε θα απολαμβάναμε τον πρώτο, γι΄αυτό η καρδιά μας ας μην αποχωρίζεται ποτέ τους αβράβευτους. Καλώς ή χειρότερα ωστόσο κάποιοι κλέβουν τις προτιμήσεις μας και τη συμπάθεια της Ιστορίας : 1. Giotto, 2. Brunelleschi, 3. Ghiberti, 4. Donatello, 5. Fra Angelico, 6. Paolo Uccello, 7. Masaccio, 8. Piero della Fransesca και εν τέλει ο άφθαστος 9. Sandro Boticelli. Στο ραντεβού με τον καθένα τους όσο μπορεί ο xartografos, θα επιδιώξει τη συνέπεια.

xartografos

About these ads
This entry was posted in d. Θ Η Σ Α Υ Ρ Ο Ι σκόρπιοι. Bookmark the permalink.

Υποβολή απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s